Eo biển Hormuz tê liệt suốt 3 tháng qua do chiến sự. Theo đài CNN, đây là kịch bản ác mộng mà trước khi xung đột với Iran nổ ra, ít ai có thể ngờ tới.
Tập đoàn tài chính JPMorgan ước tính lưu lượng tàu bè qua lại tại đây hiện vô cùng thưa thớt, chỉ còn khoảng 15% so với mức trước xung đột.
Thế nhưng, giá dầu giao sau vẫn chưa hề nhảy vọt đến mức nguy hiểm như các chuyên gia từng lo ngại, ít nhất là cho đến thời điểm này.
Một giả thuyết được đưa ra là có một lượng dầu thô lớn đến bất ngờ đang "lọt lưới" lệnh phong tỏa kép của Iran và Mỹ tại eo biển Hormuz, giúp hệ thống năng lượng toàn cầu chống đỡ được cú sốc lịch sử.
Một số chuyên gia chia sẻ với đài CNN rằng các tàu chở dầu thuộc dòng chảy "ngầm" này có thể đang né lệnh phong tỏa bằng cách tắt hệ thống định vị để xóa dấu vết.
Tàu chở dầu bất chấp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz dường như bị bốc cháy vào ngày 1-3. Ảnh: Noor Pictures/Shutterstock
JPMorgan ước tính các dòng chảy ngầm này đạt khoảng 2,1 triệu thùng/ngày trong hai tuần cuối của tháng 5. Đây là một con số không hề nhỏ nếu so với mức 15,6 triệu thùng/ngày từng đi qua eo biển Hormuz trước khi xung đột xảy ra.
Trong báo cáo gửi khách hàng tuần trước, bà Natasha Kaneva, Giám đốc chiến lược hàng hóa của JPMorgan, nhận định: "Dù đang có lệnh phong tỏa hải quân và lượng tàu bè thương mại qua lại đã giảm mạnh nhưng thật bất ngờ là một khối lượng lớn dầu thô và các chế phẩm dầu mỏ vẫn tìm cách xuyên qua được eo biển này".
Những chuyến tàu "ma"
Ông Bob McNally, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Rapidan Energy Group, nói với CNN rằng ông đồng tình với quan điểm về các dòng chảy ngầm.
Ông McNally cho biết: "Cứ ngỡ lượng tàu bè qua lại eo biển Hormuz đã giảm sâu xuống còn 0% đến 10% mức trước chiến sự, nhưng nhờ có lượng dầu rò rỉ này mà con số thực tế có thể nhỉnh hơn đôi chút. Lượng dầu này tuy không thấm tháp gì so với đà lao dốc của kho dự trữ nhưng nó giúp thị trường giảm bớt áp lực phần nào".
Ông Jan Stuart, nhà kinh tế và chiến lược gia năng lượng toàn cầu tại ngân hàng đầu tư Piper Sandler, ước tính trong tháng 5, có khoảng 2,9 triệu thùng dầu thô lọt qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Con số này bao gồm khoảng 2,1 triệu thùng từ các tàu được cho là có nộp phí hải quan cho phía Iran. Phần còn lại, khoảng 900.000 thùng, thuộc về các chuyến tàu "ma".
Giá dầu Brent đã hạ nhiệt về quanh mức 90 USD/thùng nhờ hai yếu tố chính. Trước tiên, khoảng 4,5 triệu thùng dầu/ngày được chuyển hướng qua đường ống Đông - Tây của Ả Rập Saudi.
Quan trọng hơn hết, Trung Quốc đã mạnh tay cắt giảm lượng dầu thô nhập khẩu, thay vào đó là xả kho dự trữ khổng lồ của mình. Việc một trong những quốc gia tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới giảm nhu cầu đã giúp hạ nhiệt đáng kể tình trạng khan hiếm nguồn cung.
Quá chủ quan?
Các chuyên gia kỳ cựu cảnh báo thị trường đang quá chủ quan. Lượng dự trữ dầu thương mại sụt giảm mạnh kể từ khi chiến sự nổ ra. Kho dự trữ dầu chiến lược (SPR) của Mỹ đang lao dốc về mức thấp nhất kể từ những năm 1980.
Ông Stuart dự báo giá dầu Brent sẽ tăng vọt lên trung bình 130 USD/thùng vào tháng 7 và tháng 8, kéo theo giá xăng vượt ngưỡng 5 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít).
Theo ông, giá dầu cần phải tăng nhanh để thúc đẩy các nước xả kho dự trữ khẩn cấp, buộc thế giới giảm bớt mức tiêu thụ năng lượng.
