Từ hình dáng bí ẩn đến lời giải bất ngờ
Năm 2022, ảnh vệ tinh cho thấy những vật thể có hình dáng khá giống tiêm kích tàng hình J-20 tại một căn cứ không quân hẻo lánh của Trung Quốc. Ba năm sau, một vật thể có thiết kế tương tự nhưng không hoàn toàn giống lại xuất hiện tại một sân bay khác, tiếp tục làm dấy lên nhiều đồn đoán.
Giờ đây, bí ẩn dường như đã được giải đáp ít nhất một phần, sau khi những hình ảnh mới xuất hiện trên mạng xã hội cho thấy một mô hình máy bay đang được sử dụng trong huấn luyện chữa cháy tại sân bay.
Từ trái sang phải, một trong những hình dạng được phát hiện tại Căn cứ không quân Lintao năm 2022. Ảnh TWZ
Thời điểm và địa điểm chụp những bức ảnh này chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, thiết kế của mô hình có nhiều điểm tương đồng với vật thể từng được phát hiện tại sân bay Jining Qufu năm 2025. Cả hai đều có cánh dạng tam giác biến thể khá đặc biệt, cánh mũi và hai cánh đuôi đứng.
Hình ảnh chụp từ mặt đất còn cho thấy cấu hình buồng lái của mô hình có nét tương đồng với tiêm kích tàng hình J-35 mới hơn của Trung Quốc. Trong khi đó, những vật thể từng xuất hiện tại căn cứ Lintao năm 2022 lại có hình dạng cánh khác biệt và phần mũi dài, thon hơn.
Công cụ huấn luyện
Mô hình mới được phát hiện phù hợp với cách thiết kế phổ biến của các thiết bị huấn luyện chữa cháy máy bay. Những mô hình này không nhất thiết phải tái hiện chính xác một loại máy bay cụ thể, mà chỉ cần mô phỏng tương đối hình dáng của máy bay chiến đấu hoặc máy bay vận tải để tạo điều kiện huấn luyện sát thực tế.
Chúng có thể được chế tạo chuyên dụng hoặc tận dụng xác máy bay cũ. Quân đội và lực lượng cứu hỏa dân sự ở nhiều nước đều sử dụng loại thiết bị này nhằm thực hành xử lý các tình huống cháy nổ trên đường băng.
Các hình dáng từng được phát hiện tại Lintao vì vậy có thể cũng phục vụ một mục đích tương tự. Tuy nhiên, nguồn tin lưu ý chưa thể loại trừ hoàn toàn khả năng chúng được sử dụng cho những nhiệm vụ khác, chẳng hạn làm mô hình kích thước thật hoặc mục tiêu nghi binh.
Việc mô hình chữa cháy mang dáng dấp một máy bay chiến đấu hiện đại cũng không quá khó hiểu trong bối cảnh lực lượng không quân Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng đội máy bay thế hệ mới.
Theo một ước tính được TWZ dẫn lại, Không quân Trung Quốc hiện có khoảng 500 chiếc J-20, được triển khai tại ít nhất 14 đơn vị tác chiến và 3 cơ sở huấn luyện. Nếu tốc độ sản xuất tiếp tục được duy trì, tổng số J-20 thuộc mọi biến thể có thể đạt khoảng 1.000 chiếc vào năm 2030.
Lực lượng cứu hoả Trung Quốc tiến sát máy bay huấn luyện. Ảnh TWZ
Nhu cầu huấn luyện ngày càng lớn
Quy mô đội J-20 ngày càng tăng, cùng sự xuất hiện của nhiều loại máy bay chiến đấu hiện đại khác, kéo theo yêu cầu lớn hơn đối với công tác huấn luyện phi công, nhân viên mặt đất, bảo đảm kỹ thuật và cứu hỏa sân bay.
Khi số lượng máy bay và các chuyến bay thường xuyên tăng lên, nguy cơ xảy ra sự cố hoặc tai nạn trong quá trình khai thác cũng khó tránh khỏi. Điều đó khiến các thiết bị mô phỏng tình huống khẩn cấp, trong đó có mô hình phục vụ huấn luyện chữa cháy máy bay, trở thành một phần cần thiết của hệ thống bảo đảm hoạt động hàng không quân sự.
Dù vậy, sự xuất hiện của mô hình này không có nghĩa mọi hình dáng giống J-20 từng được phát hiện trước đây đều đã có lời giải. Đặc biệt, vật thể tại Lintao vẫn còn những điểm khác biệt đáng chú ý.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc liên tục xuất hiện các thiết kế máy bay mới, từ tiêm kích có người lái và không người lái cho tới các loại máy bay cánh bay. Vì thế, mỗi hình ảnh vệ tinh mới tại các cơ sở hàng không quân sự của nước này vẫn có thể tạo ra những câu hỏi mới.
Ít nhất trong trường hợp vật thể xuất hiện tại Jining Qufu, lời giải hiện đã rõ ràng hơn: thứ từng gây tò mò trên ảnh vệ tinh nhiều khả năng chỉ là một mô hình phục vụ công tác huấn luyện chữa cháy sân bay.
