Thông tin được BSCKII Hoàng Anh Bắc, Phó Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa và BSCKII Trương Hoàng Việt, Trưởng khoa Tai Mũi Họng chia sẻ tại buổi thông tin báo chí diễn ra tại Bệnh viện Thống Nhất ngày 15/1.
Theo bác sĩ Hoàng Anh Bắc, dị vật có thể gây thủng ở bất kỳ đoạn nào của ống tiêu hóa. Triệu chứng ban đầu thường mơ hồ, đau bụng âm ỉ, dễ bị nhầm lẫn với viêm dạ dày gây tâm lý chủ quan.
Mảnh xương cá được gắp ra từ cơ thể người bệnh (Ảnh: BV).
"Lên bàn mổ" vì chữa hóc theo mẹo truyền miệng
Ca đầu tiên là bệnh nhân nữ 85 tuổi. Sau bữa ăn gia đình, cụ bà cảm thấy nuốt vướng và nuốt đau. Người nhà đã thực hiện phương pháp dân gian, cho cụ nuốt chuối và cơm to để "đẩy xương trôi xuống" nhưng không đỡ. Mãi 2 ngày sau, cơn đau không giảm, cụ mới đến khám tại Bệnh viện Thống Nhất.
Tại đây, kết quả nội soi họng hai lần không thấy dị vật dù biểu hiện lâm sàng rõ ràng. Bệnh nhân được chỉ định nhập viện theo dõi. Sau khi thực hiện nội soi thực quản - dạ dày nhưng không tìm thấy dị vật, người bệnh được chụp CT.
Lúc này, kết quả cho thấy xương cá dài gần 3cm, đường kính 2mm đã xuyên thủng thực quản, ra ngoài ống tiêu hóa. Dị vật nằm một phần trong tuyến giáp, gây phù nề gần động mạch cảnh.
"Nếu di chuyển thêm, xương cá có thể gây vỡ mạch máu lớn, áp xe, nhiễm trùng, gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh", bác sĩ chia sẻ.
Do đó, người bệnh được phẫu thuật mở cổ cạnh, bóc tách rạch tuyến giáp lấy xương. Sau mổ, bà được đặt ống thông, dùng kháng sinh. May mắn, cụ có thể trạng tốt, đã phục hồi ổn định.
Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng tiếp nhận một bệnh nhân nữ khoảng 60 tuổi bị thủng dạ dày do tăm tre. Người phụ nữ đến bệnh viện trong tình trạng đau bụng âm ỉ vùng thượng vị. Triệu chứng gần giống viêm dạ dày thông thường.
Ban đầu, kết quả nội soi phát hiện khối áp xe ở thành dạ dày, nghi ngờ do dị vật. Hình ảnh chụp CT cũng xác nhận có dị vật đâm xuyên thành dạ dày, trôi vào ổ bụng. Người bệnh được chỉ định nội soi gắp dị vật.
Tuy nhiên, quá trình này không thuận lợi do dị vật nằm phía mặt sau dạ dày. Bệnh nhân lại để lâu, không nhập viện dẫn đến tình trạng kết dính, buộc phải chuyển mổ mở. Lúc này, các bác sĩ mới phát hiện tăm tre dài khoảng 6cm giống tăm xỉa răng hàng ngày đâm xuyên thành dạ dày.
Hiện, người bệnh ổn định, chuẩn bị xuất viện. Theo các bác sĩ, người bệnh có thói quen ngậm tăm sau khi ăn, chiếc tăm có thể vô tình bị nuốt phải khi ngủ hoặc không để ý.
Cây tăm dài 6cm gắp ra từ bụng người bệnh (Ảnh: BV).
Nguy cơ tử vong nếu không được xử lý kịp thời
Theo bác sĩ Trương Hoàng Việt, dị vật đường tiêu hóa (hay còn gọi là hóc dị vật đường ăn) là cấp cứu thường gặp, đặc biệt ở khoa Tai Mũi Họng với các ca mắc ở phần trên (họng, amidan, đáy lưỡi, miệng thực quản).
Trung bình một ca trực đêm có thể tiếp nhận 5-10 ca hóc xương cá. Nếu đến sớm, bệnh nhân có thể được nội soi lấy dị vật nhanh chóng. Tuy nhiên, khi dị vật trôi xuống sâu hơn (thực quản, dạ dày, ruột), biến chứng nặng hơn, cần chuyển khoa Ngoại Tiêu hóa xử lý.
Hóc dị vật có thể xảy ra do ăn uống không tập trung (vừa ăn vừa nói chuyện hoặc xem TV, sử dụng điện thoại), cười đùa khi ăn, thói quen ngậm tăm sau ăn hoặc uống thuốc chưa bóc vỏ. Tình trạng này cũng dễ gặp ở người lớn tuổi có phản xạ nuốt kém, không nhai kỹ, dùng răng giả hoặc mất răng, nuốt vội thức ăn chứa dị vật.
Người bị hóc dị vật thường có các triệu chứng điển hình như nuốt đau, nuốt vướng, khó nuốt, đau họng/ngực, nôn, khạc ra máu. Nếu để muộn, người bệnh có thể có các dấu hiệu sốt, đau bụng dữ dội, sưng bụng, dấu hiệu nhiễm trùng, viêm phúc mạc nếu thủng. Ngoài ra, ho sặc, khó thở đột ngột cũng là những dấu hiệu cho thấy nạn nhân có dị vật ở đường thở.
Do đó, bác sĩ khuyến cáo mọi người cần ăn uống tập trung, nhai kỹ, không vừa ăn vừa nói chuyện. Khi ăn cá cần lọc xương kỹ, trẻ em và người lớn tuổi nên được ưu tiên cho ăn cá phi lê.
Khi nghi ngờ nuốt phải dị vật, người bệnh cần đến ngay Khoa Tai Mũi Họng hoặc nội soi tiêu hóa để kiểm tra và lấy ra sớm.
Đồng thời, tuyệt đối tránh các mẹo dân gian sai lầm như nuốt cơm, chuối, bánh mì to; vuốt cổ, bắt gió, dốc ngược người; uống sủi C, nhỏ nước cốt chanh. Những cách này thường làm dị vật di chuyển sâu hơn, gây thủng hoặc nhiễm trùng nặng hơn.
