Bên trong ngôi nhà cổ 200 năm tuổi

Video: Chủ nhân kể về xuất xứ ngôi nhà cổ 200 năm tuổi.

Ngôi nhà cổ có tuổi đời hơn 200 năm ở phía Tây Thành nhà Hồ (tại xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa) đến nay đang được gia đình ông Phạm Ngọc Tùng (74 tuổi) sử dụng và bảo tồn khá nguyên vẹn. Đây là một trong một trong những ngôi nhà cổ tại Việt Nam được tổ chức Di sản Châu Á - Thái Bình Dương bảo tồn.

Ông Tùng cho biết, ông là đời thứ 7 của dòng họ Phạm sử dụng và bảo tồn căn nhà. Ngôi nhà này trước do cụ Tổ của ông khi làm chức quan hàng Bát phẩm của triều đình nhà Nguyễn xây dựng vào năm 1810.

Nhà được làm chủ yếu bằng vật liệu là gỗ, gồm 7 gian, có chiều rộng 8,03m, dài 21,03m và cao 5m. Kiến trúc căn nhà theo kiểu chồng rường, kẻ chuyền và chồng rường kẻ bẩy, lối thiết kế lộn thềm - một lối kiến trúc đặc trưng của người Việt xưa, nhằm tạo không gian thoáng, rộng rãi.

Theo quan sát, hầu hết khung nhà, cột, chèo, cửa… đều được làm bằng những loại gỗ quý, trong đó gỗ xoan được sử dụng nhiều nhất bởi có đặc tính nhẹ, ít mối mọt. Trên các vì kèo có họa tiết hoa văn, hình điêu khắc độc đáo, không trùng lặp mà luôn đối hướng, đối xứng.

Trong ngôi nhà ông Tùng còn lưu giữ 8 bức câu đối viết bằng chữ Hán Nôm có in ấn tín của nhà vua. Đây cũng là một phần tạo nên sự cổ kính và thâm nghiêm của ngôi nhà. Vì là nhà từ đường (nhà thờ họ) nên trong nhà có nhiều đồ thờ hình long, ly, quy, phượng chạm khắc cầu kỳ và các bức hoành phi, câu đối cổ vẫn còn nguyên vẹn.

Hoa văn trang trí gồm tứ linh là long, ly, quy, phượng và tứ quý gồm tùng, trúc, cúc, mai. Trong nghệ thuật kiến trúc dân gian điều này hàm ý sự hòa hợp giữa đất, trời, sự trường thọ bền vững, cao sang và an lạc.

Nhà có 3 cửa chính với 12 cánh. Qua 2 thế kỷ, các cánh cửa vẫn vô cùng chắc chắn. Cửa bức bàn nhiều cánh, có tác dụng điều hòa mở rộng hay đóng hẹp để lấy gió mát hay ánh sáng vào nhà.

Trên các dãy cửa của ngôi nhà có 9 mắt cửa. Theo chủ nhân ngôi nhà, các mắt cửa được tính toán, bố trí theo phong thủy.

Gạch lát nền hay các chi tiết của ngôi nhà vẫn được lưu giữ. "Bao đời nay, gia đình đều sinh sống dưới mái nhà này. Tôi cũng luôn giáo dục con cháu phải giữ gìn những mái nhà mà ông cha để lại", ông Tùng nói.

Mái nhà được lợp ngói âm dương giúp căn nhà luôn mát mẻ, lưu giữ theo thời gian.

Theo Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, nhà cổ của gia đình ông Phạm Ngọc Tùng nhiều năm qua không chỉ là điểm tham quan của người dân, du khách mà còn là nơi để các nhà chuyên môn trong nước và quốc tế nghiên cứu về kiến trúc. Dù đến nay gia đình ông Tùng vẫn đang sử dụng ngôi nhà làm nơi ở chính nhưng gia chủ luôn ý thức về việc giữ gìn, bảo tồn ngôi nhà cho mai sau.