Một vụ bê bối tham nhũng nghiêm trọng trong ngành xuất nhập cảnh vừa bị phanh phui tại Indonesia, đe dọa trực tiếp đến mục tiêu thu hút vốn đầu tư nước ngoài và lao động trình độ cao của nước này.
Ủy ban phòng chống tham nhũng Indonesia (KPK) vừa bắt giữ 8 quan chức xuất nhập cảnh cấp cao, bao gồm cựu Thứ trưởng Silmy Karim. Họ bị cáo buộc cưỡng đoạt tiền của người nước ngoài khi làm thủ tục xin cư trú và giấy phép lao động tại Indonesia.
Ngoài ra, KPK cũng tạm giam 9 bên môi giới visa đóng vai trò trung gian.
Theo cáo buộc của KPK, các nghi phạm đã vận hành một đường dây trục lợi "có hệ thống" từ năm 2022 đến năm 2026. Nhóm này đã thu bất hợp pháp các khoản "phí ngoài" tại các quầy làm thủ tục, với tổng số tiền lên tới 145,5 tỷ rupiah (230 tỷ VNĐ).
Cụ thể, người nước ngoài phải trả thêm tới 1,5 triệu rupiah (2,4 triệu VNĐ) để được xử lý nhanh hồ sơ cư trú. Nếu không nộp tiền, hồ sơ của họ sẽ bị đình trệ hoặc bị từ chối. Trong đường dây này, cựu Thứ trưởng Silmy Karim bị cáo buộc bỏ túi đều đặn 100 triệu rupiah (160 triệu VNĐ) mỗi tuần.
Chủ tịch KPK Setyo Budiyanto cho biết vào ngày 4/6 rằng các nghi phạm đã dùng số tiền bất chính này để mua tài sản cá nhân và lập công ty riêng. Cơ quan chức năng tin rằng số lượng công chức sai phạm còn lớn hơn nhiều. Trung tâm Phân tích và Báo cáo Giao dịch Tài chính Indonesia phát hiện 35 công chức, cán bộ xuất nhập cảnh sở hữu 96 tài khoản ngân hàng với tổng số dư 366,7 tỷ rupiah (583 tỷ VNĐ). Trong đó, chỉ có 3% số tiền là đến từ nguồn lương hợp pháp.
Ông Jufrian Murzal, luật sư chuyên về luật nhập cư và đầu tư nước ngoài tại Jakarta, nhận định: "Quy mô và tính chất hệ thống của vụ án này thực sự đáng báo động. Việc cưỡng đoạt tiền gần như đã trở thành một quy trình vận hành không chính thức. Đây là một đòn giáng mạnh vào hệ thống thực thi pháp luật của Indonesia".
Trong khi đó, ông Badiul Hadi, quản lý nghiên cứu tại Diễn đàn Minh bạch Ngân sách Indonesia, cho biết ông "không hề bất ngờ" trước các vụ bắt giữ này, vì nó chỉ xác nhận một thực trạng tham nhũng đã tồn tại từ lâu.
Trên thực tế, đây không phải lần đầu tiên ngành xuất nhập cảnh Indonesia dính bê bối:
Tháng 2 năm ngoái, hàng chục nhân viên xuất nhập cảnh tại sân bay chính ở Jakarta đã bị sa thải. Vụ việc vỡ lở sau khi đại sứ quán Trung Quốc gửi công hàm phản ánh tình trạng du khách nước này bị vòi vĩnh tiền một cách hệ thống.
Tháng 3 năm nay, một nhân viên xuất nhập cảnh tại cảng biển Batam bị sa thải vì ép du khách Singapore nộp 250 đô la Singapore để thông quan, dù thủ tục này hoàn toàn miễn phí cho công dân Đông Nam Á.
Luật sư Jufrian Murzal giải thích thêm rằng người nước ngoài thường chọn cách thỏa hiệp để tránh rắc rối. Họ hiểu rằng việc tố cáo sẽ rất mất thời gian, thủ tục pháp lý phức tạp và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thị thực hoặc quyền cư trú của chính họ tại Indonesia.
Theo SCMP
