Cuối tuần qua, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền tại Nhật Bản đã bất ngờ lựa chọn bà Sanae Takaichi – một nghị sĩ theo đường lối bảo thủ – làm người kế nhiệm vị trí lãnh đạo, mở đường để bà trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của đất nước. Trước đó, thị trường phần lớn dự đoán ông Shinjiro Koizumi, người có quan điểm thận trọng về tài khóa, sẽ giành chiến thắng.
Takaichi ủng hộ chính sách tiền tệ và tài khóa nới lỏng, điều có thể làm dấy lên kỳ vọng Tokyo sẽ tăng phát hành nợ để kích thích nền kinh tế. Trong bối cảnh gánh nợ công của Nhật đã vượt 200% GDP, viễn cảnh này khiến giới đầu tư tin rằng lãi suất trái phiếu dài hạn sẽ phải tăng để bù đắp rủi ro.
Bà Sanae Takaichi
Tác động của sự kiện này lên thị trường tài chính toàn cầu ra sao?
Ngay sau khi kết quả được công bố, đồng USD đã tăng 1,5% so với yên Nhật và tăng 0,2% so với euro. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng 1,9 điểm cơ bản lên mức 4,138%. Giới phân tích cho rằng việc Nhật Bản có thể mở rộng chính sách chi tiêu công sẽ tạo thêm áp lực tăng lợi suất trái phiếu trên thị trường toàn cầu - đặc biệt là tại Mỹ, nơi nhà đầu tư Nhật là nhóm mua trái phiếu lớn.
Thị trường chứng khoán cũng phản ứng mạnh. Hợp đồng tương lai chỉ số Dow Jones tăng 40 điểm (0,1%), S&P 500 tăng 0,18%, Nasdaq tăng 0,27%. Ở châu Á, chỉ số Nikkei 225 của Nhật tăng 4%, đạt mức cao kỷ lục. Giá dầu WTI của Mỹ tăng 1,35% lên 61,7 USD/thùng, dầu Brent tăng 1,3% lên 65,37 USD/thùng, còn giá vàng tăng nhẹ 0,47% lên 3.927,3 USD/ounce.
Những diễn biến nào sẽ được thị trường theo dõi tiếp theo?
Bà Takaichi dự kiến sẽ chính thức trở thành Thủ tướng Nhật trong cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội vào cuối tháng này. Giới quan sát đang chú ý cách bà định hình quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Dù từng gợi ý về việc đàm phán lại thỏa thuận thương mại với Mỹ, Takaichi đã dịu giọng sau khi giành chiến thắng, cho biết điều đó “không còn được đặt lên bàn”.
Trong khi đó, thị trường tài chính Mỹ vẫn phải đối mặt với tình trạng chính phủ liên bang đóng cửa chưa có hồi kết, khiến nhiều dữ liệu kinh tế quan trọng bị đình trệ. Báo cáo việc làm tháng 9 không được công bố đúng lịch, buộc giới đầu tư phải dựa vào số liệu tư nhân để đánh giá sức khỏe thị trường lao động. Dữ liệu từ Revelio Labs và ADP, được Moody’s Analytics tổng hợp, cho thấy tăng trưởng việc làm gần như bằng 0 trong tháng qua - một tín hiệu cảnh báo về sự suy yếu của kinh tế Mỹ.
