Thất bại trong cạnh tranh
Trên tờ báo uy tín của Thái Lan Bangkok Post, Aat Pisanwanich, nhà kinh tế độc lập, cho biết GDP của Thái Lan vào khoảng 500 tỉ USD, trong khi GDP của Việt Nam đã hơn 400 tỉ USD. Cả đầu tư trực tiếp nước ngoài và giá trị xuất khẩu của Việt Nam đều cao hơn Thái Lan.
Việt Nam cũng có dân số lớn hơn nhiều, khoảng 100 triệu người, so với 66 triệu người của Thái Lan.
Ông cho biết, việc giải quyết các vấn đề kinh tế của Thái Lan đòi hỏi hai cách tiếp cận song song: các biện pháp kích thích kinh tế cùng với cải cách cơ cấu để giải quyết các nguyên nhân gốc rễ, chẳng hạn như năng lực cạnh tranh trong nông nghiệp hoặc xuất khẩu.
Chiến lược này cũng đòi hỏi phải giải quyết tham nhũng và cải cách bộ máy hành chính bằng cách lựa chọn những người có năng lực để làm việc, thay vì bổ nhiệm người vì liên kết chính trị của họ, ông Aat nói.
Bangkok Post cho rằng, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ trong khi nền kinh tế Thái Lan trì trệ
ẢNH: NGUYỄN MINH TÚ
"Các vấn đề của chúng ta (Thái Lan) bắt nguồn từ sự bất ổn chính trị, vì các chính phủ không hoàn thành hết nhiệm kỳ, các bộ trưởng thiếu kiến thức trong các lĩnh vực họ phụ trách, và các chính sách không đáp ứng được nhu cầu thực sự của đất nước. Tham nhũng tràn lan là một trở ngại khác", ông nói đồng thời lưu ý rằng, chẳng bao lâu nữa, nền kinh tế Thái Lan có thể rơi xuống đáy trong số năm quốc gia đang phát triển thuộc ASEAN.
"Trở ngại chính làm suy yếu khả năng cạnh tranh là mức độ tham nhũng ngày càng trầm trọng trong khu vực công. Năm 1997, Thái Lan không có đối thủ cạnh tranh thực sự nào về cơ sở sản xuất. Ngày nay, Việt Nam và Indonesia là những đối thủ cạnh tranh chính, trong khi các sản phẩm giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường nội địa Thái", ông nói.
Khi khả năng cạnh tranh của Thái Lan giảm sút, lực lượng lao động của nước này cũng thu hẹp lại do tỷ lệ sinh thấp và dân số già ngày càng tăng. Thái Lan đã trở thành một xã hội già hóa, với khoảng 13 triệu người cao tuổi, điều này làm giảm quy mô lực lượng lao động và làm suy yếu tiêu dùng nội địa.
Ngược lại, Việt Nam đã cải thiện khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực nông nghiệp và cải cách bộ máy hành chính nhà nước để trở nên tinh gọn hơn và giảm chi tiêu công.
Bài học của Việt Nam
Chittawan Chanagul, giảng viên kinh tế tại Đại học Kasetsart, cho biết nguyên nhân gốc rễ của tình trạng kinh tế yếu kém của Thái Lan chủ yếu xuất phát từ sự lạc hậu trong giáo dục và tham nhũng.
Bà cho biết bảng xếp hạng chất lượng giáo dục mới nhất của World Population Review cho thấy trong ASEAN, Singapore đứng đầu, trong khi Thái Lan xếp thứ tám, tệ hơn Brunei, Việt Nam, Philippines, Indonesia, Malaysia và thậm chí cả Lào.
Về chất lượng giáo dục, Đại học Kinh tế TP.HCM được xếp hạng trong top 500 thế giới, ngang tầm với Đại học Chulalongkorn.
Mặc dù Việt Nam có ít trường đại học chất lượng cao hơn Thái Lan, nhưng trong vòng 5 năm tới, đất nước đặt mục tiêu đưa các trường đại học của mình vào top 300 thế giới.
Trong khi đó, Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp hạng Singapore là quốc gia có mức độ tham nhũng thấp nhất trong ASEAN và thứ ba trên thế giới. Thái Lan xếp hạng 116, giảm từ vị trí 107 năm trước, tệ hơn Việt Nam, Indonesia và Lào.
"Tham nhũng là vấn đề mà chính phủ phải giải quyết khẩn cấp. Nếu không được giải quyết, đất nước không thể nào phục hồi khỏi tình trạng hôn mê này", bà Chittawan nói.
TP.HCM sôi động về đêm
ẢNH: BKP
Bà cũng cho rằng, các quốc gia châu Á khác từng nghèo như Thái Lan - chẳng hạn như Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam - đã có thể phát triển vì họ có những nhà lãnh đạo liêm chính, dũng cảm và quyết đoán trong việc chống tham nhũng, bắt đầu từ các công chức nhà nước và các quan chức cấp cao.
Bà Chittawan dẫn chứng, Việt Nam từng bị tàn phá bởi chiến tranh, xếp hạng thấp hơn nhiều so với Thái Lan ở nhiều lĩnh vực. Hiện nay, quốc gia này đã vượt qua Thái Lan về giáo dục, ổn định trong nước nhờ vào việc trấn áp tham nhũng, vốn là nền tảng của việc thực thi pháp luật hiệu quả.
