Nước lỏng thường được coi như yếu tố then chốt để sinh vật sống có cơ hội tồn tại ở một thế giới ngoài hành tinh. Càng có nhiều nước lỏng, cơ hội tìm thấy sự sống càng cao.
Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Geophysical Research Letters đã đem đến tin vui khi cho thấy một trong những hành tinh được NASA kỳ vọng là có sự sống nhất không chỉ có sông và hồ nước, mà có cả một đại dương rộng lớn. Đó chính là Sao Hỏa.
Hành tinh đỏ ngày nay (trái) và trong quá khứ, thời điểm mà một "đại dương sự sống" có thể còn tồn tại - Ảnh đồ họa: NASA
Nhóm tác giả dẫn đầu bởi nhà khoa học địa chất Cory Hughes từ Đại học Arkansas (Mỹ) đã so sánh các cấu trúc đá do các con sông tạo ra trên Trái Đất với những cấu trúc quan sát được trên Sao Hỏa.
Một dòng sông tự nhiên sẽ uốn lượn qua lại như một dải ruy băng trên khắp địa hình, mang theo trầm tích định hình lại môi trường xung quanh. Dòng nước chảy xiết làm xói mòn một bên bờ, đồng thời lắng đọng cát và các vật liệu mịn hơn ở bờ bên kia.
Điều này tạo nên một vành đai đặc trưng ở các khu vực có sông chảy qua.
Khi một dòng sông tiến gần đến biển, dòng chảy của nó chậm lại do gặp phải một khu vực nước lặng rộng lớn.
Sự giảm vận tốc này làm giảm khả năng mang theo trầm tích, khiến các hạt lắng xuống và hình thành nên đồng bằng châu thổ. Vật liệu xói mòn bờ sông ít hơn, chuyển động ngang dọc giảm, vành đai sông hẹp lại, lòng sông hạ dần xuống cho đến khi chạm biển khơi.
Các cấu trúc phản ánh dạng địa hình đó đã được tìm thấy tại một khu vực gọi là Aeolis Dorsa ở bán cầu Bắc Sao Hỏa.
Theo các tác giả, mạng lưới các đồng bằng châu thổ nơi đây chỉ ra sự tồn tại của một đại dương lớn, chiếm một phần diện tích không nhỏ nơi bán cầu Bắc của hành tinh, dù có thể đã là câu chuyện của vài tỉ năm về trước.
Đây là bằng chứng địa chất rõ ràng nhất cho thấy giả thuyết về một Sao Hỏa từng có đại dương mà NASA từng đưa ra không phải là chuyện cổ tích. Các sứ mệnh săn tìm sự sống đang đi đúng hướng, mặc dù có thể chúng ta chỉ tìm thấy những gì còn lại của sự sống cổ đại.
