Ban công hướng Tây thường khiến gia chủ “ngán” ngay từ khi nghĩ đến chuyện trồng cây. Nắng buổi chiều gay gắt, nhiệt độ trên ban công có thể cao hơn nhiều so với trong nhà, chậu đất nhanh khô, lá dễ cháy xém. Không ít người mua cây về chăm rất kỹ nhưng chỉ vài tuần sau đã phải ngậm ngùi thay cây mới.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa ban công hướng Tây không thể trồng cây xanh. Ngược lại, nếu chọn đúng loại cây và bố trí hợp lý, đây có thể là vị trí rất thích hợp với nhiều loại cây ưa sáng, chịu nóng tốt, thậm chí càng có nắng cây càng phát triển mạnh.
Chọn cây theo khả năng chịu nắng chứ đừng vì vẻ đẹp
Sai lầm phổ biến nhất khi trồng cây ở ban công hướng Tây là chọn cây đơn thuần theo sở thích hoặc hình thức.
Một chậu cây có tán lá xanh mướt, đẹp mắt khi đặt trong phòng khách chưa chắc sống nổi ngoài ban công. Những cây vốn quen với môi trường ánh sáng tán xạ, ẩm mát khi đưa ra vị trí hứng nắng chiều trực tiếp rất dễ bị sốc nhiệt, cháy lá, mất nước rồi suy kiệt.
Ban công hướng Tây đặc biệt khắc nghiệt vào mùa hè. Ánh nắng từ đầu giờ chiều đến cuối buổi chiều chiếu trực tiếp, trong khi tường, nền gạch, lan can và các bề mặt kim loại đều hấp thụ nhiệt. Nếu ban công kín gió, nhiệt độ quanh chậu cây còn có thể tăng cao hơn nữa.
Hoa giấy rất hợp trồng ở ban công hướng Tây. (Ảnh: Urvann)
Vì vậy, tiêu chí đầu tiên khi chọn cây là khả năng chịu nắng và chịu nóng. Sau đó mới tính đến chiều cao, màu sắc, hoa, dáng cây hay khả năng tạo bóng mát.
Một số loại cây phù hợp trồng ở ban công hướng Tây
Dưới đây là một số ứng cử viên thích hợp nếu ban công nhà bạn ở hướng Tây và bạn rất muốn trồng cây ở đó:
Hoa giấy: Loại cây gần như sinh ra cho ban công nhiều nắng
Nếu cần chọn một loại cây vừa chịu nắng tốt, vừa có hoa đẹp, hoa giấy là cái tên rất đáng cân nhắc. Hoa giấy thích ánh sáng mạnh và có thể phát triển tốt ở nơi có nhiều nắng. Khi được trồng trong chậu đủ lớn, tưới nước hợp lý và có giá thể thoát nước tốt, cây có thể tạo thành những mảng xanh phủ lan can hoặc vươn theo giàn.
Điểm thú vị là với hoa giấy , nắng không hẳn là kẻ thù. Một trong những điều kiện giúp cây ra hoa tốt là được tiếp xúc với ánh sáng đầy đủ.
Ban công hướng Tây vì thế có thể trở thành vị trí lý tưởng để trồng hoa giấy. Người trồng chỉ cần lưu ý cây leo, cành phát triển mạnh nên phải có giàn hoặc điểm tựa chắc chắn, đồng thời thường xuyên cắt tỉa để không biến ban công thành một “khu rừng” mất kiểm soát.
Nếu mục tiêu là vừa có hoa vừa tạo một lớp che nắng cho ban công, hoa giấy là lựa chọn rất đáng ưu tiên.
Xương rồng, sen đá
Nhắc đến cây chịu nóng, nhiều người nghĩ ngay đến xương rồng và sen đá. Đây thực sự là nhóm cây có khả năng thích nghi tốt với môi trường khô nóng, nhưng không nên hiểu rằng mọi loại sen đá đều có thể phơi nắng Tây cả ngày.
Xương rồng có khả năng thích nghi tốt với môi trường khô nóng.
Xương rồng thường phù hợp hơn với những ban công nhiều nắng. Cây có khả năng dự trữ nước và chịu được điều kiện khô hạn tốt hơn nhiều loại cây lá mềm.
Với sen đá, cần thận trọng hơn. Một số loại có thể chịu nắng tốt sau khi được làm quen dần, nhưng nếu cây vốn được trồng trong nhà hoặc nhà lưới rồi đột ngột đưa ra nắng chiều gay gắt, lá vẫn có thể bị cháy.
Vì vậy, nếu chọn sen đá cho ban công hướng Tây, nên ưu tiên những giống có khả năng chịu nắng, đồng thời cho cây thích nghi từ từ thay vì đặt ngay dưới ánh nắng gay gắt nhiều giờ.
Đặc biệt, với cả xương rồng và sen đá, thoát nước quan trọng không kém khả năng chịu nắng. Cây chịu hạn không có nghĩa là thích bị ngâm trong đất ướt.
Dừa cạn “nhỏ nhưng có võ”
Với những người thích ban công có hoa nhưng không muốn trồng cây quá lớn, dừa cạn là một lựa chọn đáng thử.
Dừa cạn tương đối ưa sáng, chịu nóng khá tốt và có thể cho hoa trong điều kiện nhiều nắng. Cây không chiếm quá nhiều diện tích nên thích hợp với ban công chung cư.
Những chậu dừa cạn nhiều màu đặt dọc lan can có thể tạo thành một dải hoa khá bắt mắt. Đây cũng là lựa chọn phù hợp với người mới bắt đầu trồng cây vì không đòi hỏi một hệ thống chăm sóc quá phức tạp.
Dừa cạn tương đối ưa sáng, chịu nóng khá tốt và có thể cho hoa trong điều kiện nhiều nắng. (Ảnh: Urvann)
Tuy nhiên, cũng như nhiều cây trồng chậu khác, dừa cạn cần được tưới nước phù hợp. Ban công hướng Tây có thể làm đất khô rất nhanh, nhưng tưới quá nhiều và để nước đọng lâu trong chậu lại dễ gây vấn đề cho bộ rễ.
Sử quân tử, tigon và những cây leo có thể tạo “tấm rèm xanh”
Nếu vấn đề lớn nhất của ban công hướng Tây là cái nóng, chỉ đặt vài chậu cây nhỏ đôi khi chưa giải quyết được nhiều.
Một giải pháp hiệu quả hơn là sử dụng cây leo để tạo thành một lớp che nắng tự nhiên.
Sử quân tử là một trong những loại cây có thể được cân nhắc. Cây có khả năng leo giàn, có hoa và khi phát triển tốt có thể tạo thành mảng xanh khá dày.
Tigon cũng là một lựa chọn nếu người trồng thích vẻ mềm mại của những dây leo và chùm hoa. Tuy nhiên, với cây leo nói chung, cần tính đến tốc độ sinh trưởng và trọng lượng của cây khi trưởng thành. Giàn phải chắc chắn, chậu phải đủ ổn định và việc cắt tỉa cần được thực hiện thường xuyên.
Ban công hướng Tây nhiều nắng, có thể sử dụng cây leo để tạo thành một lớp che nắng tự nhiên. (Ảnh: Balconygardener)
Điều này đặc biệt quan trọng ở chung cư: một giàn cây đẹp nhưng cành lá vươn ra ngoài ban công quá nhiều vừa khó chăm sóc, vừa có thể ảnh hưởng đến các căn hộ phía dưới.
Trầu bà, lan ý có hợp ban công hướng Tây?
Đây là chỗ nhiều người dễ chọn nhầm. Trầu bà, lan ý và nhiều cây nội thất phổ biến có thể sống tốt trong điều kiện ánh sáng vừa phải, nhưng không phải lựa chọn lý tưởng để phơi trực tiếp dưới nắng Tây gay gắt.
Nếu muốn đưa những cây này ra ban công, nên đặt chúng ở vị trí có mái che hoặc phía trong, nơi vẫn nhận được ánh sáng nhưng tránh nắng chiếu trực tiếp vào buổi chiều.
Nguyên tắc đơn giản là: Cây ưa bóng không nên biến thành cây “phơi nắng”.
Một ban công hướng Tây hoàn toàn có thể chia thành nhiều vùng ánh sáng khác nhau. Phía ngoài, nơi nhận nắng trực tiếp, dành cho nhóm cây chịu nắng. Phía trong hoặc dưới mái che dành cho những cây thích ánh sáng nhẹ hơn. Cách bố trí này thường hiệu quả hơn việc cố tìm một loại cây có thể chịu được mọi điều kiện.
Muốn ban công xanh mát, đừng chỉ nghĩ đến chậu cây
Với ban công hướng Tây, mục tiêu không nhất thiết phải là phủ kín cây.
Một số người mua rất nhiều chậu nhỏ, đặt san sát nhau nhưng lại không tạo được bóng mát đáng kể. Trong khi đó, chỉ cần một vài cây có tán hoặc cây leo được bố trí đúng vị trí, hiệu quả che nắng có thể rõ rệt hơn.
Có thể đặt những cây cao hoặc cây leo ở phía nhận nắng mạnh nhất, tạo thành lớp chắn phía ngoài. Các chậu cây thấp hơn bố trí phía trong. Cách sắp xếp theo nhiều tầng vừa giúp tận dụng diện tích, vừa tạo cảm giác ban công có chiều sâu.
Tuy nhiên, không nên biến ban công thành một “bức tường cây” quá kín. Cây xanh vẫn cần thông thoáng, đặc biệt trong những ngày nóng ẩm. Ban công bí gió, chậu đặt quá sát nhau và đất luôn ẩm có thể làm tăng nguy cơ nấm bệnh.
5 nguyên tắc giúp cây sống khỏe ở ban công hướng Tây
Điều quan trọng không chỉ nằm ở việc trồng cây gì, mà còn là trồng như thế nào.
Thứ nhất, hãy chọn chậu có lỗ thoát nước tốt. Nắng nóng khiến người trồng dễ có tâm lý tưới thật nhiều, nhưng nước đọng trong chậu lại có thể làm rễ bị úng.
Thứ hai, không nên tưới cây theo một lịch cứng nhắc. Ban công hướng Tây có thể khô rất nhanh vào những ngày nắng nóng nhưng lại giữ ẩm lâu hơn khi trời mưa hoặc độ ẩm cao. Hãy kiểm tra độ ẩm của đất trước khi tưới.
Thứ ba, cây mới mua từ vườn ươm hoặc nơi có mái che cần được làm quen với nắng từ từ. Đưa một cây đang quen ánh sáng nhẹ ra phơi nắng chiều ngay lập tức là cách nhanh nhất khiến lá bị cháy.
Thứ tư, nên sử dụng giá thể có khả năng thoát nước và thông thoáng tốt, thay vì chỉ dùng đất thịt nặng, bí.
Cuối cùng, hãy quan sát chính ban công của mình. Hai ban công cùng hướng Tây nhưng một nơi có mái che, một nơi hoàn toàn trống trải; một nơi được gió lưu thông tốt, một nơi bị tường bao kín; lượng nắng thực tế vì thế có thể rất khác nhau.
