Áp lực kinh tế, nhiều người từ bỏ lương hưu khi về già
Ước tính trong năm 2025, toàn hệ thống BHXH Việt Nam đã giải quyết chế độ cho 186.119 người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng. Bên cạnh đó, có khoảng 1,044 triệu người hưởng BHXH một lần, giảm 26,15% so với năm trước. Kết quả này đạt được chủ yếu nhờ Luật BHXH quy định chặt chẽ hơn việc hưởng BHXH một lần. Tuy vậy, số người rút BHXH một lần vẫn còn cao, phản ánh áp lực tài chính trước mắt của nhiều lao động và nguy cơ thiếu lương hưu khi về già.
Câu chuyện rút BHXH một lần không phải là hiếm gặp, thực tế Bảo hiểm xã hội thường giúp người lao động rút được một khoản "tiền tươi" để lo chi tiêu trước mắt cho bản thân và gia đình trong những giai đoạn khó khăn. Tuy nhiên, việc rút bảo hiểm xã hội một lần sẽ đẩy người lao động vào rủi ro rất lớn khi về già. Khi không còn sức lao động, lại không có nguồn thu nhập hưu trí từ bảo hiểm xã hội thì họ sẽ mất đi sự tự chủ, phụ thuộc vào con cháu.
Số người rút BHXH một lần vẫn còn cao, phản ánh áp lực tài chính trước mắt của nhiều lao động và nguy cơ thiếu lương hưu khi về già.
Có khoảng 45,5% người cao tuổi được hưởng lương hưu
Trong các bệnh viện tại TP Hồ Chí Minh hiện nay, có rất nhiều người già bị bỏ rơi theo đúng nghĩa đen của từ này. Họ bị bệnh mà không có lương hưu, không bảo hiểm xã hội, không bảo hiểm y tế cũng chẳng có người thân nào đến chăm sóc. Mọi chi phí ăn ở điều trị đều phó mặc cho bệnh viện.
Tính đơn giản như hiện nay, nếu đi làm công ty, có mức lương khoảng 5 triệu/tháng. Người lao động sẽ phải đóng mỗi tháng 400.000 bảo hiểm xã hội. Công ty nơi làm việc phải đóng thêm 1 phần. Khi về già, người lao động này sẽ được hưởng một khoản lương hưu. Hơn thế nữa còn có nhiều quyền lợi khác khi ốm đau, tai nạn, bệnh nghề nghiệp hay tử tuất. Tiếc là nhiều người lao động không nhận ra điều này. Cứ nghĩ lĩnh bảo hiểm xã hội một lần như một khoản đòi lại sau mỗi lần nghỉ việc. Lúc đi xin công việc mới lại đóng tiếp, không có sự nối tiếp nên quyền lợi hầu như không còn. Hoặc đơn giản, gặp khó khăn lúc nào là đi rút hết về một cục để tiêu mà không nghĩ đến nỗi lo tuổi già không lương hưu.
Bảo hiểm xã hội có thu một phần tiền lương của người lao động nhưng bên cạnh đó còn có phần của doanh nghiệp bắt buộc phải đóng và phần hỗ trợ thêm của ngân sách. Đây là chính sách an sinh của Đảng và nhà nước dành cho người lao động. Rút bảo hiểm xã hội một lần là người lao động đã tự bước ra khỏi chính sách an sinh ấy và trong 1 số trường hợp không may mắn, điều đó đồng nghĩa với việc từ chối một tuổi già an yên.
Theo thống kê, đến nay, mới có khoảng 45,5% người cao tuổi được hưởng lương hưu và các khoản trợ cấp.
Theo thống kê, đến nay, mới có khoảng 45,5% người cao tuổi được hưởng lương hưu và các khoản trợ cấp. Tuy nhiên, nhận thức của người dân về việc chuẩn bị tuổi già từ khi còn trẻ còn rất hạn chế, việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội cho người cao tuổi ở nước ta cũng còn nhiều thách thức.
Vì vậy, sự chuẩn bị cho nhóm dân số trở thành người cao tuổi trong 20-30 năm nữa là rất cần thiết để góp phần cải thiện sự chuẩn bị về tài chính, sức khỏe thể chất, và tinh thần, chuẩn bị cho một cuộc sống độc lập, năng động cho thế hệ sắp về hưu và người cao tuổi tại Việt Nam.
Theo các kết quả nghiên cứu, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam hiện nay là 74,7 tuổi. Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số và là 1 trong 7 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới.
Tuy nhiên, tuổi thọ sống khỏe mạnh của người Việt Nam vẫn còn thấp. Điều này được thể hiện ở số năm đau ốm trung bình của 1 người là 7,3 năm, tức là khoảng 11% tổng số tuổi thọ. Số liệu thống kê của Bộ Y tế cũng cho thấy, 95% người cao tuổi có bệnh, chủ yếu là các bệnh mãn tính như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường...
Với mỗi người già hiện nay, chi phí y tế cho họ cao gấp 7 - 10 lần người trẻ và họ thường sử dụng đến 50% tổng lượng thuốc. Bên cạnh đó, xu hướng người già tử vong trong các cơ sở y tế tăng lên cũng là một nhân tố làm gia tăng chi phí y tế.
Mặt khác, tỷ lệ người cao tuổi sống cô đơn hiện nay ngày càng lớn, chủ yếu là cụ bà. Điều kiện đời sống phần lớn đang hết sức khó khăn, chủ yếu sống dựa vào sự chăm sóc của xã hội, con cháu hoặc tự làm việc mà không có tích lũy. Số liệu điều tra về người cao tuổi cho thấy, 70% người cao tuổi không có tích lũy vật chất; chỉ 30% người cao tuổi có lương hưu hoặc trợ cấp từ ngân sách Nhà nước; 18% người cao tuổi là hộ nghèo; 10% sống trong nhà tạm.
Các nhà khoa học đã tính toán, nếu như chăm sóc y tế cho 1 trẻ em cần 1 đồng thì chăm sóc cho người già cần tới 8 đồng. Vì vậy, tiết kiệm từ sớm chính là đảm bảo tương lai lâu dài cho bản thân. Những người trẻ, hãy tự mình xây dựng một kế hoạch tài chính vững chắc để có cuộc sống tuổi già an nhàn.
Tích lũy cho hưu trí là một quá trình dài với sự chuẩn bị đúng đắn và có kỷ luật. Chúng ta chỉ có 35 - 40 năm để làm việc và tiết kiệm tài chính, vậy nên chủ động tích lũy từ khi còn trẻ để an nhàn tuổi già là điều cần phải làm ngay từ sớm.
