Trong nhiều năm, California được xem là biểu tượng tiên phong của nước Mỹ trong lĩnh vực năng lượng mặt trời, dẫn đầu cả nước về sản lượng phát điện. Từ năm 2010 đến 2024, công suất điện mặt trời của California đã tăng vọt đáng kinh ngạc, đạt 79.544 GWh vào năm 2024, đủ để thắp sáng cho khoảng 7,4 triệu ngôi nhà.
Tuy nhiên, ánh hào quang của điện mặt trời California đang bị phủ bóng bởi một vụ bê bối nghiêm trọng.
Nghiên cứu do Viện Bền vững Toàn cầu (IGS) của Đại học Boston thực hiện đã chỉ ra bảy hình thức tham nhũng trong quá trình phát triển năng lượng mặt trời của bang. Những vấn đề này bao gồm: thiên vị trong phê duyệt dự án, lạm dụng đất công, làm sai lệch báo cáo, trốn thuế, thậm chí cả các trường hợp liên quan đến hành vi sai trái tình dục.
Ông Benjamin Sovacool, Giám đốc IGS, cho biết: "Những hành vi lạm dụng quyền lực trong giai đoạn phê duyệt và cấp phép, cũng như việc di dời không thỏa đáng nhóm người dân địa phương và các hình thức trốn thuế hoặc làm sai lệch thông tin về các dự án năng lượng mặt trời... thực sự đáng lo ngại".
Đây được coi là một hồi chuông cảnh tỉnh đanh thép cho toàn bộ ngành công nghiệp năng lượng mặt trời. Ông Sovacool nhấn mạnh, ngành này "không thể tiếp tục đi theo quỹ đạo quản trị và hành vi kém cỏi hiện tại" và kêu gọi cải cách khẩn cấp trong cách quản lý các dự án năng lượng mặt trời tại California.
Nghiên cứu tập trung vào sự phát triển năng lượng mặt trời ở Hạt Riverside - một trong những khu vực năng động nhất của California đối với các dự án năng lượng mặt trời quy mô lớn.
Theo Alexander Dunlap, một nhà nghiên cứu tại IGS, mức độ phổ biến của tham nhũng là "đáng kinh ngạc", tồn tại ở mọi cấp độ phát triển năng lượng mặt trời, từ các nhà cung cấp nhỏ lẻ đến các quan chức chính phủ cấp cao, ngay cả ở một bang được cho là quản lý tốt và tiến bộ như California.
Một số sai phạm cụ thể được công bố bao gồm: thuê bạn bè hoặc người thân cho các dự án thay vì những ứng viên đủ điều kiện, trao hợp đồng cho các nhà phát triển có mối quan hệ cá nhân với những người ra quyết định và che giấu hoặc thao túng dữ liệu dự án.
Vụ bê bối gây chấn động là một quan chức của Bộ Nội vụ đã có mối quan hệ tình dục với một nhà vận động hành lang của một công ty năng lượng mặt trời.
Nghiên cứu cũng đề cập đến các vấn đề khác như: lợi ích nhóm lấn át, dồn lợi ích vào các khách hàng đô thị giàu có hơn và việc bỏ qua các lo ngại về môi trường. Các đánh giá sai lệch thường được sử dụng để giảm thiểu tác hại đến các tuyến đường thủy, hệ thực vật hoặc động vật hoang dã.
Để giải quyết tình trạng này, các nhà nghiên cứu đã kêu gọi một số cải cách then chốt: cần lập bản đồ rủi ro tham nhũng chi tiết, tăng cường minh bạch trong dữ liệu môi trường, thực thi nghiêm ngặt hơn các luật chống tham nhũng, và áp dụng các cơ chế giám sát chặt chẽ như theo dõi trợ cấp.
Nhóm nghiên cứu cũng đưa ra khuyến nghị về mô hình sở hữu chung đối với hạ tầng năng lượng mặt trời nhằm cải thiện trách nhiệm giải trình và đảm bảo phân phối lợi ích công bằng hơn cho cộng đồng.
Nghiên cứu quan trọng này đã được công bố trên tạp chí uy tín Energy Strategy Reviews.
