Theo Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Bộ NN-MT), diễn biến giá leo thang này bắt đầu từ chiến sự Trung Đông, do sản xuất phân bón là ngành tiêu tốn nhiều năng lượng, phụ thuộc lớn vào khí tự nhiên làm nguyên liệu đầu vào, trong đó chi phí năng lượng có thể chiếm tới 70% tổng chi phí sản xuất. Trong khi đó, phần lớn phân bón toàn cầu được sản xuất tại Trung Đông, với khoảng 1/3 lượng giao dịch thế giới đi qua eo biển Hormuz, hiện gần như bị đóng cửa kể từ khi xung đột nổ ra. Hệ quả là các nhà máy phân bón trong khu vực Vịnh và các khu vực liên quan phải dừng sản xuất, đúng vào thời điểm nông dân tại Bắc bán cầu chuẩn bị cho vụ gieo trồng mùa xuân, khiến dư địa trì hoãn gần như không còn. Các nước sản xuất phân bón lập tức có những phản ứng phòng vệ: Trung Quốc ngừng xuất khẩu phosphate, Ấn Độ trì hoãn tổ chức đấu thầu urê...
Giá phân bón tăng cao, nhiều doanh nghiệp tranh thủ xuất khẩu để tối ưu hóa lợi nhuận
