Các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao tiềm năng của công nghệ AI. Tiến sĩ Raul Palacios, giám đốc Chương trình Giảng dạy về Dinh dưỡng tại Đại học Texas Tech, Mỹ, cho biết: "Các công cụ này rất hiệu quả trong việc cung cấp những gì bạn yêu cầu, miễn là bạn biết mình đang yêu cầu gì". Ông Palacios thường xuyên sử dụng chatbot AI cho nhiều công việc, bao gồm việc lập kế hoạch bữa ăn.
Tại nhà, ông Palacios chụp ảnh những gì có trong tủ đựng thức ăn và tủ lạnh, tải chúng lên chatbot và hỏi: "Dựa trên các nguyên liệu tôi đang có, tôi có thể nấu món gì cho gia đình 4 người?". Ông cũng dùng AI để điều chỉnh công thức nấu ăn, ví dụ như thêm phong cách Mexico vào món xào.
Tuy nhiên, ông Palacios cũng lưu ý một số hạn chế quan trọng của AI. Đó là không nên sử dụng công cụ AI đa năng để tìm kiếm câu trả lời cho những vấn đề bạn không hiểu rõ. Bạn cũng không nên sử dụng AI để xin lời khuyên về các vấn đề y tế.
Ông nhấn mạnh: "Chúng không thể thay thế các chuyên gia chăm sóc sức khỏe".
Một tuyên bố khoa học năm 2024 của Hiệp hội Tim mạch Mỹ về công nghệ AI cho biết, các công cụ AI và học máy có nhiều tiềm năng. Tuy nhiên, các nghiên cứu chưa chứng minh được các ứng dụng rộng rãi trong môi trường lâm sàng.
Nghiên cứu về hiệu quả của công cụ AI trong việc lập kế hoạch bữa ăn còn hạn chế, do công nghệ được cập nhật nhanh chóng. Một công trình năm 2023 trên tạp chí Nutrition đã thử nghiệm khả năng đề xuất chế độ ăn kiêng an toàn với người bị dị ứng của một chatbot AI. Kết quả cho thấy các bữa ăn do AI đề xuất cân bằng nhưng đơn điệu, đôi khi không chính xác về số lượng thực phẩm và giá trị năng lượng, trong một trường hợp là không an toàn.
Năm nay, nghiên cứu tạp chí Nutrients kết luận, dù AI "giảm đáng kể các lỗi thường gặp trong phương pháp truyền thống" để đánh giá chế độ ăn uống, nhưng nó cũng làm dấy lên các vấn đề về quyền riêng tư và thiếu sự đa dạng trong dữ liệu được sử dụng.
Để có kết quả tốt khi sử dụng chatbot AI, Janice MacLeod, chuyên gia dinh dưỡng tại Glen Burnie, Maryland, Mỹ, khuyên nên cung cấp càng nhiều thông tin chi tiết càng tốt. Ví dụ, hãy cho AI biết những gì bạn thích và không thích, sau đó yêu cầu: "Tôi đang cố gắng ăn nhiều thực phẩm từ thực vật hơn. Bạn có thể cho tôi một số ý tưởng hay cho việc đó không?".
Một số mô hình AI có thể hỗ trợ tạo thực đơn cho người giảm cân. Ảnh: Pexel
Ông Palacios cũng đồng ý rằng việc cung cấp thông tin chi tiết là rất quan trọng. Chỉ nói "Tôi muốn một kế hoạch bữa ăn cho 7 ngày" sẽ không hiệu quả. Thay vào đó, hãy hướng AI đến những gì bạn muốn. Ví dụ: "Tôi muốn bạn đóng vai trò như một chuyên gia dinh dưỡng chuyên về tim mạch. Tôi muốn bạn cung cấp cho tôi một kế hoạch bữa ăn cho 7 ngày, nạp khoảng 2.000 calo, 80 gram protein và ít muối, cho tôi và gia đình 4 người".
Ông Palacios nhìn nhận đào tạo AI là quá trình nhiều bước. Các mô hình sẽ cung cấp bản nháp, có thể không phù hợp với lần sau. Tuy nhiên, mọi người có thể dạy AI về sở thích và lối sống của mình. Sau khi chatbot tạo ra kế hoạch bữa ăn dựa trên những gì có trong tủ lạnh, bạn có thể yêu cầu nó cung cấp thêm lựa chọn hoặc điều chỉnh theo yêu cầu cụ thể của bạn.
Khi đã có kế hoạch bữa ăn, bạn có thể sử dụng chatbot AI để xuất nó sang bất kỳ định dạng nào phù hợp, gồm việc biến nó thành danh sách mua sắm. Tuy nhiên, AI vẫn còn hạn chế. Ông Palacios cho biết: "Một điều mà nó chưa tốt lắm là việc duy trì ngân sách".
Cả ông Palacios và bà MacLeod đều nhận thấy AI có thể hỗ trợ chuyên gia và bác sĩ dinh dưỡng lập kế hoạch bữa ăn. Các công việc thường ngày từng mất hàng giờ nay có thể được thực hiện trong vài giây. Tuy nhiên, các chatbot AI đa năng "vẫn chưa hoàn toàn chính xác, và điều đó có nghĩa là chuyên gia dinh dưỡng vẫn phải kiểm tra lại tất cả", bà MacLeod nói.
Ông Palacios kiểm tra AI để lập kế hoạch bữa ăn tại nhà hàng ngày. Khoảng 15% số lần, ông phát hiện ra lỗi, thường là về lượng nguyên liệu cần sử dụng. Ông cho biết: "Đôi khi, AI sẽ đề xuất gram thay vì miligram. Đôi khi là lít thay vì cốc".
Vì vậy, hãy nhớ rằng kết quả của AI nên được coi là bản nháp. Ông Palacios khuyên: "Đó sẽ là thứ mà bạn sẽ phải mày mò".
Để có kết quả chính xác, bà MacLeod khuyên bạn nên cân nhắc sử dụng một ứng dụng đã được thiết lập, nhiều ứng dụng trong số đó đang kết hợp AI vào kết quả của chúng. Các ứng dụng có thể giúp theo dõi việc ăn uống hoặc quét mã vạch trên sản phẩm để lấy dữ liệu dinh dưỡng. Các ứng dụng tốt nhất sử dụng thông tin từ các nguồn đã được xác minh.
(Theo SCMP)
