Kho gỗ mán đỉa của một thương lái người địa phương ở Quảng Trị
Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Người Lao Động, những ngày gần đây, nhiều cánh rừng tự nhiên phía Tây tỉnh Quảng Trị trở nên náo động khi hàng chục nhóm người liên tục vào sâu trong rừng tìm kiếm một loại gỗ trước đây bị xem là… vô giá trị có tên là gỗ mán đỉa.
Nguyên nhân đằng sau việc này là thương lái Trung Quốc - đang tổ chức thu mua loại gỗ này với giá "trên trời" tính theo kg, cao chưa từng thấy.
Một thương lái địa phương cho hay gỗ mán đỉa vốn mọc nhiều ở rừng núi Quảng Trị, lâu nay bị xếp vào nhóm gỗ tạp, chỉ dùng làm đồ gia dụng rẻ tiền. "Vậy mà giờ họ (thương lái Trung Quốc) mua tới 1-3 triệu đồng/kg, tùy những khối có nhiều dầu và màu đẹp. Họ chỉ nói về làm phong thủy, cụ thể làm gì thì không tiết lộ" - người này nói.
Tại kho tập kết của một thương lái, gỗ mán đỉa được cắt thành từng phách, lộ rõ lõi nâu đỏ, vân đen và mùi thơm nhẹ. "Giá cao quá nên dân đổ xô vào rừng. Tôi chỉ mua lại thôi, chứ họ khai thác kiểu này thì rừng sao chịu nổi" - người này nói.
Người dân đổ vào rừng săn gỗ mán đỉa vì thương lái trả giá đến 3 triệu đồng/kg
Ông Phạm Văn Tân - Giám đốc Trung tâm bảo vệ rừng và di sản thế giới thuộc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, xác nhận tình trạng săn lùng gỗ mán đỉa đang lan rộng. Loài này xuất hiện nhiều ở vùng núi đất khu vực huyện Minh Hóa (cũ).
"Ở vùng đá vôi của Vườn quốc gia thì không có nhiều mán đỉa, nhưng việc người dân ồ ạt vào rừng khiến chúng tôi buộc phải tăng cường tuần tra, chốt chặn để ngăn nguy cơ xâm hại rừng" - ông Tân cho biết.
Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Long - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Trị cho biết loại gỗ này được thương lái Trung Quốc mua nhiều bên Lào và hiện bắt đầu lan sang Quảng Trị. Hiện Chi cục đã chỉ đạo tăng cường lực lượng tuần tra, chốt chặn, xuống địa bàn, nắm tình hình nhằm ngăn chặn hành vi phá rừng và buôn bán lâm sản trái phép.
Việc thương lái Trung Quốc đẩy giá mua lên cao bất thường khiến loài gỗ tầm thường này bỗng trở thành mục tiêu săn lùng, kéo theo nguy cơ phá rừng tự phát. Nhiều người cho rằng nếu không kiểm soát thị trường đầu ra, "cơn sốt gỗ mán đỉa" sẽ còn tiếp diễn và để lại hậu quả khó lường cho rừng tự nhiên.
Gỗ mán đỉa (tên khoa học Archidendron clypearia) thuộc nhóm 8, thân thẳng, vỏ nâu nhạt, gỗ mềm - nhẹ - dễ gia công. Trước đây, loại gỗ này chỉ được dùng làm khung cửa, trụ mỏ hoặc đồ nội thất bình dân. Lá mán đỉa còn xuất hiện trong y học dân gian để trị ghẻ và làm thuốc nhuộm.
