OCD (rối loạn ám ảnh cưỡng chế) là một chứng bệnh tâm lý ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành vi của người mắc phải. Một trong những yếu tố quan trọng trong việc hỗ trợ người bị OCD là tạo ra không gian sống giúp giảm bớt căng thẳng, hạn chế những yếu tố kích thích nỗi ám ảnh và tạo điều kiện cho họ kiểm soát được môi trường xung quanh.
Dưới đây là những nguyên tắc thiết kế nội thất dành riêng cho người mắc OCD.
Lựa chọn chất liệu và bề mặt dễ dàng vệ sinh
Người mắc OCD thường rất nhạy cảm với sự sạch sẽ. Vì vậy, việc chọn vật liệu nội thất có bề mặt dễ lau chùi, ít bám bụi, không giữ lại dấu vân tay là ưu tiên hàng đầu.
Một số gợi ý về lựa chọn nội thất bạn có thể lưu ý như nên sử dụng gạch men, đá tự nhiên hoặc sàn gỗ công nghiệp có phủ lớp bảo vệ giúp chống bám bẩn. Đối với tường và trần, nên sử dụng sơn chống bám bẩn, có thể lau chùi bằng nước dễ dàng.
Với đồ nội thất, bạn nên chọn những bề mặt phẳng, ít gờ nổi, hạn chế những chi tiết quá nhỏ khó vệ sinh. Để đảm bảo độ sạch sẽ của gạch lát nền, nên dùng keo chít mạch epoxy thay vì vữa xi măng để tránh bám bẩn và thấm nước.
Giảm thiểu sự lộn xộn và phức tạp thị giác
Không gian sống lộn xộn có thể kích thích cảm giác căng thẳng và khó chịu ở người mắc OCD. Vì vậy, nội thất đối với nhà dành cho người mắc OCD cần thiết kế đơn giản, gọn gàng, dễ kiểm soát.
Những căn nhà này cần thiết kế có không gian lưu trữ kín, giúp giảm bớt đồ vật xuất hiện trước mắt, nhưng bên trong cũng được sắp xếp khoa học để tránh tạo ra cảm giác mất kiểm soát.
Không gian nội thất nên được thiết kế với các màu sắc đơn giản, ít họa tiết lặp lại quá nhiều, tránh họa tiết rối mắt. Ngoài ra, thiết kế cũng nên hạn chế các yếu tố trang trí phức tạp, tránh những đường cong, hình dạng bất đối xứng hoặc các chi tiết trang trí rườm rà.
Người mắc OCD thường rất nhạy cảm với sự sạch sẽ (Ảnh: IT).
Thiết kế không gian đối xứng và gọn gàng
Người mắc OCD có xu hướng bị ám ảnh bởi sự bất đối xứng và mất trật tự. Do đó, việc đảm bảo sự cân bằng trong thiết kế là rất quan trọng. Nội thất trong nhà cần được sắp xếp theo trục đối xứng. Ví dụ, nếu trong nhà có cột trụ bên trái thì nên tạo ra một cột giả bên phải để đảm bảo sự cân đối.
Đồ nội thất cũng nên lựa chọn loại có hình dáng đơn giản và dễ kiểm soát. Bàn ghế, giường tủ nên có hình dạng vuông vắn, dễ xếp đặt.
Bạn cũng nên lưu ý tránh các yếu tố gây kích thích suy nghĩ cưỡng chế ví dụ như gạch hoa có hoa văn, chi tiết tạo nên sự rối rắm, thúc đẩy suy nghĩ.
Tạo cảm giác an toàn trong không gian
Người mắc OCD thường có nỗi lo về an toàn như sợ rằng họ quên tắt bếp, quên khóa cửa hoặc các thiết bị điện trong nhà. Để giảm bớt cảm giác lo âu, bạn có thể áp dụng lắp đặt hệ thống nhà thông minh giúp kiểm soát các thiết bị điện, hệ thống an ninh ngay trên điện thoại.
Các thiết bị điện cần có đèn báo, được đặt ở vị trí thuận tiện để người dùng dễ kiểm tra. Bạn cũng nên tối giản số lượng đồ đạc và thiết bị. Càng ít vật dụng cần kiểm tra, những người mắc hội chứng OCD càng cảm thấy yên tâm.
Thiết kế không gian giúp giảm căng thẳng
Một trong những phương pháp điều trị OCD là giúp người bệnh kiểm soát suy nghĩ của mình và dần dần giảm bớt sự cưỡng chế. Thiết kế nội thất có thể hỗ trợ quá trình này thông qua các không gian thư giãn và trị liệu như tạo không gian thiền hoặc thư giãn. Một góc nhỏ với ghế ngồi thoải mái, cây xanh, ánh sáng nhẹ nhàng giúp họ tập trung vào việc kiểm soát suy nghĩ và giảm căng thẳng.
Ánh sáng cũng có vai trò quan trọng trong việc điều hòa tâm trạng. Cửa sổ lớn, rèm cửa mỏng giúp tận dụng ánh sáng mặt trời rất tốt. Không gian nên được thiết kế rộng rãi, đón sáng tốt để tránh cảm giác bức bối, chật chội.
Ngoài ánh sáng, âm thanh và mùi hương dễ chịu cũng giúp giải tỏa căng thẳng. Bạn có thể bố trí máy phát nhạc nhẹ nhàng, tinh dầu thơm giúp không gian thư thái hơn.
