40 tuổi, tôi lần đầu tiên rơi vào cảnh thất nghiệp. Không phải nghỉ vài tuần giữa hai công việc, mà là 3 tháng "trống trơn": Không email công việc, không họp hành, không deadline. Những ngày đầu, tôi hoang mang kinh khủng. Ở tuổi này, tôi đã quen với vai trò trụ cột tài chính trong gia đình, quen với lịch làm việc kín mít, nên khi đột ngột dừng lại, cảm giác hụt hẫng là điều khó tránh.
Nhưng sau 3 tháng, tôi nhận ra thất nghiệp ở tuổi 40 không đáng sợ như mình từng nghĩ. Thậm chí, nếu nhìn theo hướng khác, nó còn mang đến cho tôi những lợi ích "ra trò".
1. Có thời gian nhìn lại chính mình một cách nghiêm túc
Những năm trước đó, tôi làm việc như một cái máy. Sáng đi, tối về, cuối tuần cũng tranh thủ xử lý nốt phần việc còn dang dở. Tôi tự nhủ mình đang cố gắng vì gia đình, vì tương lai. Nhưng thật lòng mà nói, tôi hiếm khi dừng lại để hỏi: “Mình có đang đi đúng hướng không?”.
Ba tháng thất nghiệp buộc tôi phải trả lời câu hỏi ấy.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Không còn guồng quay công việc, tôi bắt đầu ngồi xuống, mở lại CV, xem lại những dự án mình từng làm, những kỹ năng mình có, và cả những điều mình không còn hứng thú nữa. Tôi nhận ra có những việc mình làm chỉ vì quen tay, vì an toàn, chứ không còn phù hợp với giai đoạn hiện tại.
Ở tuổi 40, tôi đủ trải nghiệm để hiểu rõ mình mạnh ở đâu, yếu ở đâu. Tôi cũng đủ bình tĩnh để thừa nhận rằng có những kỹ năng đã lỗi thời, có những cách làm việc cần thay đổi. Thay vì hoảng loạn, tôi chọn cách học lại: đăng ký vài khóa online, đọc thêm sách chuyên môn, tập cập nhật công nghệ mới.
Nếu thất nghiệp ở tuổi 25, có lẽ tôi sẽ chỉ vội vàng tìm việc mới càng nhanh càng tốt. Nhưng ở tuổi 40, tôi có sự chín chắn để xem đây là một khoảng lặng cần thiết, để chỉnh lại hướng đi cho những năm tiếp theo.
2. Nhận ra giá trị của các mối quan hệ
Khi còn đi làm, tôi nghĩ mình có nhiều mối quan hệ. Danh bạ điện thoại dài, LinkedIn kết nối với hàng trăm người. Nhưng chỉ khi thất nghiệp, tôi mới biết ai thực sự là người sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ.
Tôi chủ động nhắn tin cho vài đồng nghiệp cũ, vài người bạn trong ngành để hỏi thăm và chia sẻ tình hình của mình. Điều khiến tôi bất ngờ là phần lớn họ không hề né tránh. Có người gửi cho tôi thông tin tuyển dụng, có người rủ cà phê để trao đổi cơ hội, có người đơn giản chỉ nói: “Cứ bình tĩnh, rồi sẽ ổn”.
Ở tuổi 40, tôi không còn quá ngại khi thừa nhận mình đang gặp khó khăn. Tôi không xem việc nói “tôi đang tìm việc” là điều xấu hổ. Ngược lại, tôi thấy đó là cách để kết nối chân thành hơn.
Thất nghiệp giúp tôi hiểu rằng sự nghiệp không chỉ dựa vào năng lực cá nhân, mà còn dựa vào mạng lưới quan hệ mình đã xây dựng trong nhiều năm. Và quan trọng hơn, nó khiến tôi trân trọng những người đã đồng hành cùng mình, không chỉ khi tôi đang ở vị trí tốt, mà cả khi tôi tạm thời đứng ngoài cuộc chơi.
3. Học cách sống chậm và quản lý tài chính thực tế hơn
Ba tháng không lương là một bài kiểm tra thực sự về tài chính. May mắn là trước đó tôi có một khoản dự phòng đủ để chi tiêu cơ bản. Không dư dả, nhưng cũng không đến mức phải vay mượn.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Khi thu nhập về 0, tôi bắt đầu nhìn lại cách mình tiêu tiền. Những khoản chi “cho vui” được cắt bớt. Tôi ngồi lại, tính toán kỹ hơn về ngân sách gia đình. Điều thú vị là cuộc sống không hề tệ đi. Thậm chí, tôi còn có nhiều thời gian hơn cho gia đình. Tôi đưa con đi học, tập thể dục buổi sáng, trồng cây, cắm hoa,... những việc mà trước đây tôi quá bận để làm.
Ở tuổi 40, tôi hiểu rằng sự ổn định không chỉ nằm ở một công việc cố định, mà nằm ở cách mình chuẩn bị cho những biến động. Thất nghiệp dạy tôi những bài học rất thực tế: đừng phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn thu nhập, và luôn có kế hoạch dự phòng cho tình huống xấu.
Sau 3 tháng, tôi tìm được một công việc mới. Không phải bước nhảy vọt quá lớn, nhưng phù hợp với định hướng tôi đã suy nghĩ lại trong thời gian nghỉ. Khi quay lại guồng làm việc, tôi thấy mình bình tĩnh hơn, chủ động hơn và bớt sợ hãi trước những thay đổi.
Thất nghiệp không phải điều ai mong muốn. Nhưng nếu nó xảy ra, có lẽ điều quan trọng không phải là hoảng sợ, mà là cách mình đối diện và tận dụng khoảng thời gian đó. Với tôi, đó không chỉ là 3 tháng không việc làm, mà là 3 tháng trưởng thành thêm một lần nữa.
