“Ít có quốc gia nào như Việt Nam, tăng trưởng GDP cao và lạm phát ở mức vừa phải. Chưa kể, chính quyền Việt Nam cũng đang có những cơ chế thúc đẩy thị trường, do đó nhu cầu về năng lượng tái tạo và dòng vốn xanh chắc chắn sẽ tăng”, ông Srini Nagarajan, Giám đốc điều hành khu vực châu Á của British International Investment (BII), tổ chức đầu tư quốc tế Anh, nhấn mạnh.
Chia sẻ với phóng viên báo Dân trí, ông nêu, định chế tài chính Anh đang coi Việt Nam là thị trường trọng điểm. BII là đơn vị đầu tư vốn của Chính phủ Vương Quốc Anh tập trung vào các nền kinh tế đang phát triển. Tính đến nay, danh mục đầu tư của Tổ chức Đầu tư Quốc tế Anh tại khu vực Nam Á và Đông Nam Á đạt khoảng 3,2 tỷ USD.
Là người quản lý dòng vốn nước ngoài, ông Srini Nagarajan nhận thấy BII rất được chào đón khi đầu tư tại Việt Nam. Vị này cũng đánh giá cao sự cởi mở của chính sách nước ta 2 năm trở lại đây. Điều này sẽ tạo động lực để BII cũng như các định chế tài chính đối tác tăng cường rót vốn đầu tư vào Việt Nam thời gian tới.
BII đã đầu tư gần 100 triệu USD vào Việt Nam. Gần đây nhất, tổ chức này đầu tư 20 triệu USD vào trái phiếu xanh do HDBank phát hành, tập trung tài trợ năng lượng tái tạo, xe điện, nông nghiệp bền vững.
Khoản đầu tư này là một phần của chương trình trái phiếu xanh trị giá 100 triệu USD vào Việt Nam, với sự tham gia của IFC giá trị 50 triệu USD và FMO, ngân hàng phát triển của Hà Lan giá trị 30 triệu USD. Nguồn vốn huy động sẽ được dùng để tài trợ cho các dự án khí hậu tại Việt Nam, bao gồm năng lượng mặt trời, xe điện, nhà xanh và các giải pháp tiết kiệm năng lượng - với ước tính giảm khoảng 102.000 tấn CO2 trong 10 năm.
Ông Srini Nagarajan, Giám đốc điều hành khu vực châu Á của BII (Ảnh: BII).
Tín dụng xanh đang là xu hướng trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Theo dữ liệu từ Bloomberg Intelligence, tổng giá trị phát hành trái phiếu và các khoản vay xanh trên toàn cầu đã chạm mức kỷ lục 947 tỷ USD trong năm 2025.
Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, các công ty và tổ chức phát hành liên kết với chính phủ đã huy động được 261 tỷ USD từ nợ xanh, tăng khoảng 20% so với năm trước, trong đó Trung Quốc và Ấn Độ là 2 nước chủ lực thúc đẩy triển khai năng lượng tái tạo.
Tại Việt Nam, hành lang pháp lý cho tăng trưởng xanh cũng đã bắt đầu được chú trọng từ năm 2015. Theo một thống kê, số lượng tổ chức tín dụng tham gia lĩnh vực này đã tăng gấp 4 lần (từ 15 đơn vị năm 2017 lên khoảng 60 đơn vị hiện nay). Các ngân hàng như Agribank, BIDV, HDBank đã chủ động lồng ghép quản lý rủi ro môi trường và xây dựng danh mục từ chối cấp vốn cho các dự án gây ô nhiễm.
Tuy nhiên, con số thực tế vẫn còn khiêm tốn. Trong tổng dư nợ 18,2 triệu tỷ đồng của toàn nền kinh tế, dư nợ lĩnh vực xanh mới chỉ đạt 750.000 tỷ đồng (chưa tới 1 triệu tỷ đồng). Dù tốc độ tăng trưởng bình quân từ năm 2017 đến nay đạt 21%, cao hơn mức tăng trưởng dư nợ bình quân chung của cả nước, song chuyên gia cho rằng mức khởi đầu vẫn còn thấp. Có nhiều rào cản lớn để tín dụng xanh phát triển mạnh hơn tại Việt Nam.
“Có đến 60% doanh nghiệp Việt Nam khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng xanh”, đại diện BII nói. Nguyên nhân là các dự án thường có quy mô nhỏ, chưa đủ điều kiện để tiếp cận được các dòng tín dụng từ định chế tài chính lớn, do đó các bên phải thông qua các tổ chức nội địa để rót vốn.
Ngoài ra, một số rào cản của tín dụng xanh tại Việt Nam còn kể đến đòi hỏi thời gian dài và lãi suất thấp, trong khi thực tế lãi suất hiện nay vẫn còn cao, gây khó khăn cho việc đảm bảo lợi nhuận của doanh nghiệp. Hành lang pháp lý hiện còn thiếu đồng bộ, chưa đầy đủ các quy định gây khó khăn cho việc thẩm định và báo cáo…
