Một nghiên cứu quy mô lớn kéo dài 20 năm vừa công bố đã mang đến tin vui cho người cao tuổi: lối sống lành mạnh, đặc biệt là vận động thường xuyên, có thể giúp kéo dài tuổi thọ thêm trung bình từ 4 năm trở lên. Điều đáng nói là lợi ích này vẫn rõ rệt ngay cả khi việc thay đổi thói quen bắt đầu khá muộn trong cuộc đời.
Theo dõi hơn 36.000 người cao tuổi suốt 2 thập kỷ
Nghiên cứu do các nhà dịch tễ học và chuyên gia y tế công cộng Trung Quốc thực hiện, theo dõi hơn 36.000 người từ 65 tuổi trở lên trong vòng 20 năm. Kết quả cho thấy, những người duy trì hoặc bắt đầu xây dựng lối sống lành mạnh ở tuổi xế chiều có tỷ lệ tử vong thấp hơn đáng kể so với nhóm không thay đổi thói quen sinh hoạt.
Các nhà khoa học tập trung phân tích bốn yếu tố chính: không hút thuốc (hoặc đã bỏ thuốc ít nhất 30 năm), uống rượu ở mức độ vừa phải, chế độ ăn cân bằng giàu rau xanh, trái cây, cá, trứng, và hoạt động thể chất thường xuyên. Trong đó, vận động được xác định là yếu tố nổi bật nhất, có tác động mạnh mẽ nhất đến tuổi thọ.
Điểm đặc biệt của nghiên cứu là hoạt động thể chất không cần đến các bài tập nặng hay cường độ cao. Những hình thức rất quen thuộc như đi bộ hằng ngày, làm vườn, dọn dẹp nhà cửa, chơi bài hay tham gia các trò chơi cùng bạn bè đều được ghi nhận có lợi cho sức khỏe và tuổi thọ.
Các chuyên gia nhấn mạnh, điều quan trọng không phải là tập luyện khắc nghiệt mà là duy trì sự năng động một cách đều đặn, phù hợp với thể trạng và mang lại cảm giác vui vẻ. Chính sự kiên trì mới là “chìa khóa vàng” giúp cơ thể khỏe mạnh hơn theo thời gian.
Bắt đầu muộn vẫn không hề vô ích
Một phát hiện gây bất ngờ là những người bắt đầu hình thành thói quen lành mạnh ở giai đoạn sau của cuộc đời sống thọ hơn trung bình khoảng 4,5 năm so với những người không thay đổi. Hiệu quả này vẫn được ghi nhận ở nhóm tuổi 80–90, cho thấy chưa bao giờ là quá muộn để chăm sóc sức khỏe.
Đáng chú ý hơn, nhóm người có yếu tố di truyền bất lợi vốn liên quan đến tuổi thọ ngắn lại hưởng lợi nhiều hơn khi thay đổi lối sống. Điều này cho thấy các lựa chọn sinh hoạt hằng ngày có thể phần nào bù đắp những hạn chế do gene mang lại.
Theo khuyến nghị y tế, người từ 65 tuổi trở lên nên vận động thể chất cường độ vừa ít nhất 150 phút mỗi tuần, kết hợp các bài tập tăng cường cơ bắp hai lần mỗi tuần. Tuy nhiên, thực tế chỉ khoảng 14% người cao tuổi đáp ứng được đầy đủ các khuyến nghị này.
Với những người ít vận động trong thời gian dài hoặc đang mắc bệnh mạn tính như viêm khớp, tiểu đường, tim mạch, các chuyên gia khuyên nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng cường tập luyện. Những lựa chọn an toàn như đi bộ ngắn mỗi ngày, tập trên ghế, giãn cơ nhẹ nhàng hoàn toàn có thể mang lại lợi ích nếu được duy trì đều đặn.
Không chỉ tốt cho thể chất, vận động cùng bạn bè hay tham gia các nhóm sinh hoạt còn giúp tăng cường kết nối xã hội, đây là một yếu tố cũng đã được chứng minh là góp phần kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi.
