Ngày 23-1, TAND TPHCM đã kết thúc phần xét hỏi và bước vào phần tranh luận trong phiên tòa xét xử 100 bị cáo liên quan đến đường dây làm giả phiếu thử nghiệm, kiểm định thực phẩm quy mô đặc biệt lớn tại Công ty TNHH Khoa học TSL (TSL) và Công ty CP Khoa học Công nghệ Avatek (Avatek).
Mức án đề nghị cho những kẻ chủ mưu
Đại diện VKSND TPHCM đã nêu quan điểm và đề nghị mức án nghiêm khắc đối với các bị cáo giữ vai trò chủ chốt. Cụ thể, Đoàn Hữu Lượng (cựu chủ tịch HĐTV, giám đốc Công ty TSL) bị đề nghị từ 22-24 năm tù; Hồ Thị Thanh Phương (cựu giám đốc điều hành TSL, giám đốc Avatek) bị đề nghị từ 24-26 năm tù. Cả 2 bị truy tố về các tội "Giả mạo trong công tác" và "Đưa hối lộ".
Các bị cáo khác như Nguyễn Hữu Truyền (cựu phó giám đốc kỹ thuật) bị đề nghị 16-17 năm tù; Huỳnh Tấn Cường (cựu giám đốc) bị đề nghị 13-14 năm tù cùng về tội "Giả mạo trong công tác".
Các bị cáo tại toà
Riêng Nguyễn Nam Khánh (cựu cán bộ Vụ Nông nghiệp tại Văn phòng Chính phủ) bị đề nghị 3-4 năm tù về tội "Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi". Nguyễn Hà Linh (vợ Khánh, nguyên Phó giám đốc TSL chi nhánh Hà Nội) bị đề nghị từ 4 năm đến 5 năm 6 tháng tù cho hai tội danh tương tự các lãnh đạo TSL.
Theo cáo trạng, từ năm 2020 đến tháng 4-2025, Đoàn Hữu Lượng và Hồ Thị Thanh Phương đã điều hành một đường dây làm giả phiếu kết quả thử nghiệm với thủ đoạn tinh vi nhằm thu lợi bất chính. Các bị cáo lợi dụng vai trò pháp lý của phiếu thử nghiệm để chỉ đạo nhân viên không lấy mẫu, không thử nghiệm nhưng vẫn cấp kết quả đạt, hoặc chỉnh sửa các chỉ tiêu kỹ thuật và thời gian theo yêu cầu của khách hàng.
Tổng cộng, 2 công ty TSL và Avatek đã tung ra thị trường hơn 220.000 phiếu thử nghiệm giả cho khoảng 24.551 tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trên toàn quốc. Hoạt động này mang lại nguồn lợi bất chính khổng lồ: TSL thu lợi hơn 117 tỉ đồng, trong khi Avatek thu lợi khoảng 83,7 tỉ đồng.
Avatek từng cấp giấy kiểm nghiệm cho cả những sản phẩm liên quan đến các vụ án lớn như kẹo Kera và sữa Hiup.
Để các công ty được cấp phép chỉ định kiểm nghiệm và hoạt động thuận lợi, các bị cáo đã thông qua Nguyễn Nam Khánh để hối lộ. Khánh thừa nhận đã lợi dụng vị trí công tác và các mối quan hệ để "dọn đường" pháp lý cho TSL và Avatek. Theo thỏa thuận, Khánh được chi trả cố định từ 50-100 triệu đồng/tháng, cùng các khoản chi thêm từ 50-500 triệu đồng mỗi khi hỗ trợ xin cấp phép.
Các bị cáo tại toà
Tổng số tiền Khánh đã nhận là 3,18 tỉ đồng, nhưng chỉ sử dụng khoảng 920 triệu đồng để chi "đối ngoại" hoặc chúc Tết các cá nhân tại bộ, ngành; số còn lại hơn 2,46 tỉ đồng Khánh chiếm hưởng cá nhân. Vợ của Khánh, bị cáo Nguyễn Hà Linh, đóng vai trò là "mắt xích" kết nối, nhận tiền cho chồng và trực tiếp tham gia làm giả 762 phiếu kết quả thử nghiệm bằng cách chuyển thông tin cần "vẽ" cho bộ phận kỹ thuật.
Hệ lụy nghiêm trọng đối với an toàn thực phẩm
Cũng theo cáo buộc, hành vi của các bị cáo đã gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khi các phiếu giả được sử dụng để hợp thức hóa hồ sơ công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm hoặc để đạt được các chứng nhận chất lượng quan trọng như VIETGAP, ISO, HACCP...
Tại tòa, các bị cáo đều thừa nhận hành vi phạm tội. VKSND nhận định dù các bị cáo có trình độ, năng lực và nhận thức được hành vi trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện vì tư lợi, nên cần có mức hình phạt nghiêm khắc để răn đe. Tuy nhiên, cơ quan công tố cũng đề nghị giảm nhẹ cho một số bị cáo có vai trò thứ yếu, thành khẩn hợp tác và đã khắc phục hậu quả.
