Báo cáo đã cung cấp góc nhìn, làm rõ sự thay đổi của mô hình sử dụng lao động, xu hướng tuyển dụng và tiền lương, yêu cầu kỹ năng mới, cũng như các vấn đề cần quan tâm trong quản trị AI tại các ngân hàng thương mại.
Nhóm nghiên cứu cho biết, báo cáo được thực hiện dựa trên cơ sở dữ liệu nhân sự – tài chính của 28 ngân hàng, 3.005 tin tuyển dụng và bằng chứng triển khai AI tại 20 ngân hàng.
Cùng với tiến trình chuyển đổi số, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đang từng bước định hình lại cách các ngân hàng tổ chức hoạt động, phân bổ nhân sự và xây dựng năng lực cạnh tranh.
Dữ liệu của 28 ngân hàng thương mại cho thấy, trong giai đoạn 2020–2025, tổng tài sản tăng trung vị 117% trong khi quy mô nhân sự tăng 11%; tài sản bình quân trên mỗi lao động tăng khoảng 98%.
Như vậy, toàn bộ các ngân hàng trong mẫu đều có tốc độ tăng tài sản cao hơn tốc độ tăng nhân sự.
Đến cuối năm 2025, các ngân hàng trong mẫu sử dụng khoảng 318 nghìn lao động, nhưng trọng tâm quản trị đã chuyển rõ hơn từ mở rộng số lượng sang nâng cao năng suất, chất lượng kỹ năng và hiệu quả tổ chức công việc.
Những thay đổi này không đồng nghĩa vai trò của con người thu hẹp, mà cho thấy yêu cầu đối với nguồn nhân lực đang trở nên cao hơn và đa dạng hơn.
Về cơ cấu nghiệp vụ, tín dụng và quản trị rủi ro vẫn chiếm 58,3% trong 3.005 tin tuyển dụng được khảo sát nhưng tỷ trọng này đang giảm dần. Ngược lại, nhu cầu đối với nhóm công nghệ, dữ liệu, an ninh mạng và AI tăng nhanh. Mặt bằng lương của nhóm công nghệ và dữ liệu cao hơn đáng kể so với nhiều vị trí nghiệp vụ, phản ánh sự cạnh tranh ngày càng rõ đối với đội ngũ có khả năng kết nối kiến thức ngân hàng với dữ liệu và công nghệ.
Báo cáo cũng cho thấy có sự chuyển dịch rõ rệt trong việc tuyển dụng từ nhân sự cấp thực thi sang cấp chuyên gia. Tỷ trọng tuyển dụng cấp trung giảm từ 92% xuống 56%, trong khi cấp cao và chuyên gia tăng từ 3% lên 30% trong vòng 4 năm qua.
Hơn 90% vị trí công việc liên quan đến AI và phần lớn vị trí công việc liên quan dữ liệu tập trung tại Hà Nội (nơi đặt hội sở chính), trong khi TP. Hồ Chí Minh chiếm ưu thế về các vị trí công việc liên quan tới tín dụng (76%) và vận hành (63%).
Giai đoạn 2024–2026 xuất hiện nhiều chức danh mới như: Kỹ sư AI tạo sinh, Kiến trúc sư dữ liệu, Kiểm toán viên công nghệ và Chuyên gia kiểm định mô hình rủi ro với mức lương dao động phổ biến từ 25–45 triệu đồng/tháng.
Đáng chú ý, số liệu công khai cho thấy AI đã được ứng dụng trong nhiều quy trình, nhất là chăm sóc khách hàng, vận hành và tín dụng. Tuy nhiên, khuôn khổ quản trị mô hình mới được ghi nhận rõ tại 5 trong 20 ngân hàng được khảo sát. Điều này đặt ra yêu cầu đồng thời về kỹ năng, dữ liệu, cơ chế kiểm định và trách nhiệm đối với các quyết định có sự hỗ trợ của AI.
Báo cáo nêu rõ trong phần kết luận "Thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu công cụ công nghệ, mà là thiếu năng lực tổ chức để biến công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo thành năng suất, khả năng kiểm soát và giá trị bền vững".
