Hôm 15/7, tập đoàn hạt nhân nhà nước Nga Rosatom cho biết, một máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công một phương tiện bảo dưỡng của nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye gần thành phố Energodar, khiến kỹ sư trưởng Aleksandr Yakovlev và lái xe Dmitry Filippov thiệt mạng.
Nga từng nhiều lần cáo buộc lực lượng Ukraine tấn công nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu - Zaporozhye - kể từ khi Mátxcơva nắm quyền kiểm soát cơ sở này vào tháng 3/2022.
Giám đốc điều hành Rosatom - Aleksey Likhachev - mô tả vụ tấn công là “hành động có chủ đích” của Kiev, nói rằng kỹ sư trưởng Yakovlev đã cống hiến cả đời cho ngành công nghiệp hạt nhân và “đã thiệt mạng khi đang làm nhiệm vụ”.
Ông Likhachev nói thêm, rằng các vụ tấn công tương tự trong hai tháng rưỡi qua đã gây ra “mối đe dọa thực sự về một sự cố hạt nhân quy mô lớn” ảnh hưởng đến một số khu vực của Nga, Ukraine và Liên minh châu Âu.
Phản ứng trước vụ tấn công, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng, vụ việc cuối cùng sẽ buộc Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi phải thừa nhận “hành vi sai trái của Kiev” và đưa ra một tuyên bố công khai rõ ràng.
Sau đó cùng ngày, IAEA cho biết trên mạng xã hội X, rằng Nga đã thông báo cho cơ quan này về vụ việc và ông Grossi đã lên tiếng, gọi đó là “một cuộc tấn công không thể chấp nhận được vào nhà máy và ban quản lý nhà máy, đe dọa nghiêm trọng đến an toàn hạt nhân”. Cơ quan này nhắc lại lời kêu gọi “chấm dứt ngay lập tức tất cả các cuộc tấn công nhằm vào hoặc gần các địa điểm hạt nhân và nhân viên của họ”.
Nga đã nhiều lần kêu gọi IAEA phản ứng mạnh mẽ hơn đối với các cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy. Ông Likhachev trước đây cảnh báo, rằng “bức xạ không có biên giới và không nhận diện hộ chiếu”, lập luận rằng bất kỳ sự cố hạt nhân nào cũng sẽ gây ra mối đe dọa lâu dài cho nhiều quốc gia.
IAEA, cơ quan duy trì một nhóm chuyên gia thường trực tại nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye, đã nhiều lần xác nhận rằng nhà máy và khu vực xung quanh đã bị tấn công, nhưng chưa xác định đơn vị chịu trách nhiệm nào cho các cuộc tấn công này.
