Giữa tháng 7 vừa qua, phiên tòa xét xử vụ hai cựu nhân viên Chanel bị cáo buộc đánh cắp hơn 700 túi xách vừa diễn ra tại Hong Kong (Trung Quốc) không chỉ thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế bởi quy mô vụ trộm, mà còn vô tình làm sống lại một trong những chủ đề gây tranh cãi nhất của ngành thời trang xa xỉ: tiêu hủy hàng tồn kho để bảo vệ giá trị thương hiệu.
Theo hồ sơ được công bố tại tòa, thời điểm xảy ra vụ việc vào năm 2017, Chanel Hong Kong có chính sách định kỳ tiêu hủy từ 10.000 đến 20.000 sản phẩm sau mỗi 6 tháng. Những món đồ này chủ yếu là hàng tồn, sản phẩm ngừng kinh doanh hoặc không còn phù hợp để tiếp tục lưu thông trên thị trường.
Chính con số này mới là điều khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Bởi nhiều năm qua, việc các thương hiệu xa xỉ chủ động tiêu hủy hàng hóa chưa bán hết luôn là chủ đề gây tranh cãi gay gắt, khi hàng nghìn sản phẩm còn nguyên giá trị sử dụng bị nghiền nát hoặc đốt bỏ chỉ để các "ông lớn" duy trì giá trị thương hiệu của họ ở trên đỉnh cao.
Vụ trộm hơn 700 sản phẩm Chanel trước khi bị cho vào máy nghiền
Theo cáo trạng, hai bị cáo là Ng, cựu giám sát kho hàng 42 tuổi, và Cheung, cựu nhân viên kho cùng tuổi, bị cáo buộc cấu kết với hai nhân viên khác để lấy cắp số hàng đáng lẽ phải bị tiêu hủy vào đầu năm 2017.
Quy trình tiêu hủy của Chanel khi đó được thực hiện khá nghiêm ngặt. Sau khi kho xác nhận danh sách hàng cần hủy, các sản phẩm sẽ được kiểm kê, tháo bỏ bao bì rồi chuyển từ tầng 23 xuống tầng 5 của tòa nhà Goodman Interlink tại Thanh Y để đưa vào máy nghiền. Việc sử dụng thang máy vận chuyển yêu cầu mã bảo mật và chìa khóa riêng. Tuy nhiên, ban quản lý bắt đầu nghi ngờ có nhân viên lợi dụng quy trình này để tuồn hàng ra ngoài bán kiếm lời.
Ảnh minh hoạ (Nguồn Reuters).
Camera giám sát sau đó ghi lại cảnh hai nhân viên kho bí mật đóng các túi xách Chanel vào thùng carton rồi cất giấu tại một góc khuất trong kho thay vì đưa đi tiêu hủy đúng quy trình.
Đến sáng 2/2/2017, kế hoạch bị phát hiện khi nhóm này chuẩn bị đưa 33 thùng hàng lên xe tải thuê sẵn. Kiểm tra số thùng carton, cảnh sát thu giữ 601 túi xách và 123 ví Chanel, tổng cộng 724 sản phẩm, tất cả đều nằm trong danh sách phải tiêu hủy từ trước đó.
Khám xét thêm kho chứa do Cheung thuê, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện nhiều món đồ Chanel khác, gồm một đôi hoa tai, một dây chuyền, một đôi giày và bốn chiếc túi xách cũng thuộc diện tiêu hủy.
Sau 9 năm, hiện hai bị cáo đang bị xét xử với cáo buộc âm mưu trộm cắp tài sản của Chanel Hong Kong, trong khi Cheung phải đối mặt thêm tội danh cất giữ tài sản do phạm tội mà có.
Ảnh minh hoạ (Nguồn Reuters).
Vụ trộm phơi bày góc khuất lãng phí của ngành xa xỉ
Điều đáng chú ý là vụ án tưởng như đã khép lại từ năm 2017 nay lại xuất hiện đúng thời điểm ngành thời trang xa xỉ đang chịu nhiều sức ép phải thay đổi.
Trong nhiều năm, không chỉ Chanel mà nhiều thương hiệu cao cấp từng bị chỉ trích vì lựa chọn tiêu hủy hàng tồn thay vì giảm giá, quyên góp hoặc tái sử dụng. Với các nhà mốt lớn, việc giữ tính khan hiếm được xem là yếu tố cốt lõi để duy trì giá trị thương hiệu, dù điều đó đồng nghĩa với việc một lượng lớn vật tư và công sức bị huỷ hoại.
Chính vì vậy, khi phiên tòa hé lộ con số 10.000-20.000 sản phẩm bị tiêu hủy mỗi 6 tháng, nhiều người cho rằng việc các nhân viên kho nảy sinh ý định đánh cắp hàng để bán lại là điều dễ hiểu về mặt động cơ, dù rõ ràng vẫn cấu thành hành vi vi phạm pháp luật.
Chanel nói đã chấm dứt việc tiêu hủy hàng hóa
Tình cờ thay, ngay cuối tuần này, lệnh cấm tiêu hủy sản phẩm của Liên minh Châu Âu (EU) đã chính thức có hiệu lực. Chanel khẳng định họ đã ngừng việc tiêu hủy sản phẩm từ lâu và nhấn mạnh rằng những thông tin rò rỉ từ Hong Kong không phản ánh thực tế hoạt động kinh doanh hiện tại của hãng.
Không chỉ riêng câu chuyện tiêu hủy hàng hóa, Chanel và nhiều thương hiệu châu Âu gần đây cũng đang đối diện với sức ép từ cuộc đột kích kiểm tra bất ngờ hồi tuần trước. Theo đó, giới chức Ý đã tiến hành kiểm tra chuỗi cung ứng của nhiều thương hiệu trong đó có Chanel, Moncler và Brunello Cucinelli, do nghi ngờ có dấu hiệu bóc lột lao động tại các đơn vị gia công phụ.
Các thương hiệu hiện chưa bị điều tra hình sự, song cơ quan chức năng xác định họ từng hợp tác với hai nhà thầu phụ sản xuất túi đựng quần áo và túi mua sắm, nơi điều kiện làm việc bị mô tả là thiếu an toàn và không đảm bảo quyền lợi người lao động.
Được biết, Chanel đã nhận được cảnh báo về nguy cơ ngược đãi lao động từ tháng 5 và ngay lập tức yêu cầu các nhà cung cấp của mình cắt đứt quan hệ hợp tác với các nhà thầu phụ. Hiện tại, họ đang tích cực phối hợp cùng cơ quan chức năng Ý để làm rõ vụ việc.
Có vẻ như Chanel đang nỗ lực để sửa sai. Thế nhưng, bóc lột lao động và tiêu hủy hàng tồn vốn đã là một góc tối bắt rễ sâu trong thị trường xa xỉ suốt nhiều năm. Sẽ mất rất nhiều thời gian để xóa bỏ thực trạng đó, bất kể các "ông lớn" như Chanel hạ quyết tâm đến đâu.
Tổng hợp: WWD, The Standard
