Tháng 7/2025, Thủ tướng Narendra Modi tuyên bố Ấn Độ đã đạt mục tiêu pha trộn 20% ethanol trong xăng, sớm hơn 5 năm so với kế hoạch ban đầu. Đây được xem là một thành tựu đáng ghi nhận trong chiến lược giảm nhập khẩu dầu và hỗ trợ nông dân.
Thế nhưng, ngay sau đó, nhiều người dân bày tỏ lo ngại trên mạng xã hội về việc xe cũ hao xăng hơn khi đổ E20.
Lợi ích thực sự từ E20
Tỷ lệ pha trộn ethanol tại Ấn Độ đã tăng từ mức 1,53% năm 2014 lên 10% vào năm 2022 (sớm hơn 5 tháng so với kế hoạch) và chạm mốc 20% ngay trong năm tài khóa 2024-2025.
Lũy kế từ năm 2014 đến nay, chương trình này đã giúp Ấn Độ tiết kiệm tổng cộng hơn 16,8 tỷ USD (khoảng 420 nghìn tỷ đồng) chi phí nhập khẩu dầu, đồng thời bơm hơn 14,5 tỷ USD (khoảng 363 nghìn tỷ đồng) vào túi nông dân trồng mía và ngô.
Về môi trường, chương trình này đã giúp cắt giảm khoảng 71,7 triệu tấn CO2.
Bộ trưởng Dầu khí Hardeep Singh Puri tự hào gọi đây là "hành trình thần kỳ" của nhiên liệu sạch, khi Ấn Độ đã làm được trong 7-8 năm những gì Brazil mất 20 năm.
Ông nhấn mạnh, số tiền trước đây dùng để nhập khẩu dầu mỏ nay đang chảy vào túi những người nông dân, họ không chỉ là trụ cột của nền nông nghiệp mà còn đang trở thành nguồn cung năng lượng chiến lược của quốc gia.
Theo các nghiên cứu của Ủy ban Cải cách Quốc gia Ấn Độ (NITI Aayog), việc sử dụng E20 mang lại nhiều lợi ích rõ rệt.
Xét riêng lượng phát thải từ nhiên liệu, E20 giúp giảm khoảng 30% CO2 so với E10. Nếu tính trên toàn bộ vòng đời sản xuất và sử dụng nhiên liệu, ethanol từ mía có thể giảm khoảng 65% phát thải khí nhà kính so với xăng truyền thống.
Ngoài ra, ethanol có chỉ số octane cao hơn hẳn (xấp xỉ 113 RON so với xăng gốc thông thường khoảng 91 RON).
Điều này giúp các dòng xe đời mới được thiết kế tương thích chuẩn E20 tối ưu hóa hiệu suất buồng đốt, từ đó tăng tốc tốt hơn và vận hành êm ái hơn.
Khi lộ trình pha trộn 20% được phủ sóng toàn diện, chương trình này được kỳ vọng sẽ mang lại khoản chi trả đều đặn hàng năm khoảng 40.000 crore Rupee (khoảng 120 nghìn tỷ đồng) cho nông dân, đồng thời giúp quốc gia tiết kiệm khoảng 43.000 crore Rupee (khoảng 129 nghìn tỷ đồng) ngoại hối mỗi năm.
Người dân bất ngờ vì sự chuyển đổi đột ngột
Tuy nhiên, bên cạnh những con số ấn tượng, người dân cũng có những phản hồi đáng để lắng nghe. Hàng loạt người tiêu dùng cho rằng quá trình chuyển đổi diễn ra quá nhanh.
Lý do là xe sản xuất trước năm 2023 vốn chỉ được thiết kế cho E10 thì bất ngờ phải đổ E20 tại gần như tất cả các cây xăng mà không có thông báo hay sự lựa chọn nào khác.
Năng lượng của ethanol thấp hơn xăng, khiến xe cũ "ngốn" nhiên liệu hơn. Trên mạng xã hội, một người dân chia sẻ: "Xe tôi ngày mua chạy 17-17,5 km/lít. Sau đó tụt xuống 16,5 km/lít, tôi nghĩ do đường xá. Nhưng từ khi đổ E20, xe chỉ còn 14,5 km/lít. Mãi sau tôi mới biết là do nhiên liệu".
Bộ trưởng Puri đã phải lên tiếng trấn an, khẳng định "chưa có bất kỳ trường hợp nào hỏng động cơ do E20".
Tuy nhiên, ngay trong báo cáo của chính Niti Aayog năm 2021, các chuyên gia đã thừa nhận xe cũ (thiết kế cho E0 và hiệu chỉnh cho E10) khi chạy E20 sẽ bị hao xăng thêm 6-7% đối với ô tô và 3-4% đối với xe máy. Mức tiêu hao nhiên liệu cao hơn khiến nhiều người dùng cho rằng chi phí sử dụng thực tế tăng lên.
Ngoài ra, một băn khoăn khác là giá xăng E20. Chi phí sản xuất ethanol tại Ấn Độ đã tăng trong những năm gần đây, làm dấy lên tranh luận về hiệu quả kinh tế của việc mở rộng pha trộn nhiên liệu sinh học.
Tuy nhiên, chính phủ vẫn duy trì lộ trình pha trộn bắt buộc vì lợi ích chiến lược lâu dài: an ninh năng lượng, hỗ trợ nông dân và bảo vệ môi trường.
Hướng tới E85 và E100
Sau khi hoàn thành mục tiêu E20, Ấn Độ đang chuẩn bị cho giai đoạn phát triển nhiên liệu sinh học sâu hơn.
Từ năm 2023, các hãng xe lớn tại Ấn Độ như Maruti Suzuki, Hyundai, Tata Motors đã bắt buộc phải sản xuất xe đạt chuẩn tương thích E20, giúp xe vận hành ổn định và chỉ hao hụt nhiên liệu ở mức không đáng kể (1-2%).
Ngoài ra, ngành công nghiệp ethanol Ấn Độ đã sẵn sàng cho những bước tiến xa hơn. Công suất sản xuất ethanol đã tăng từ 421 crore lít (4,21 tỷ lít) năm 2013 lên 1.810 crore lít (18,1 tỷ lít) hiện nay, vượt xa nhu cầu khoảng 1.200 crore lít (12 tỷ lít) cho mục tiêu E20. Điều này tạo ra một "vùng đệm" chiến lược trước những biến động giá dầu toàn cầu.
Ông Kushal Mittal, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà Chưng cất Ấn Độ (AIDA), cho biết ngành công nghiệp đang hướng tới các mục tiêu tiếp theo: nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), dòng xe linh hoạt nhiên liệu flex-fuel (có thể vận hành với mọi tỷ lệ ethanol từ E85 đến E100), thậm chí sử dụng ethanol để thay thế một phần khí đốt trong sinh hoạt.
Bộ trưởng Giao thông Nitin Gadkari gần đây cũng kêu gọi hướng tới mục tiêu 100% ethanol trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh do căng thẳng địa chính trị.
Một khung pháp lý cho phép thử nghiệm E85 và E100 dự kiến sẽ được ban hành trong thời gian tới.
