Theo điều chỉnh của Liên bộ Công Thương - Tài chính, kể từ 15h ngày 7/3, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) tăng 4.700 đồng, lên 27.040 đồng/lít. Tương tự, E5 RON 92 cũng thêm 3.780 đồng, có giá mới 25.220 đồng.
Các mặt hàng dầu tăng 3.830 - 8.490 đồng một lít, kg tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và dầu hỏa lần lượt lên mức 30.230 đồng và 35.090 đồng. Dầu mazut cũng có giá mới là 21.320 đồng/kg.
Sau điều chỉnh lần này, giá xăng RON 95 tương đương với tháng 7/2022. Thời điểm đó, giá xăng dầu biến động mạnh chủ yếu do cú sốc cung cầu sau đại dịch COVID-19 và xung đột Nga-Ukraine làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, dầu diesel lần đầu vượt 30.000 đồng/lít từ 2019.
(Nguồn: Bộ Công Thương).
Lo lắng chi phí ở nhiều khâu đồng loạt tăng
Thông tin giá xăng liên tục điều chỉnh tăng cao trong 2 kỳ điều hành gần đây cũng khiến nhiều doanh nghiệp không khỏi lo lắng về áp lực chi phí trong thời gian tới.
Anh Đặng Quốc Dũng, Giám đốc Công ty TNHH D.Suit Việt Nam (thương hiệu thời trang nam) cho biết hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn phụ thuộc khá nhiều vào khâu vận chuyển, từ việc đưa hàng từ xưởng sản xuất về cửa hàng đến giao hàng cho khách đặt online. Vì vậy, mỗi lần giá xăng tăng đều có thể kéo theo chi phí logistics nhích lên.
“Chỉ cần giá xăng tăng là các đơn vị vận chuyển có thể điều chỉnh phụ phí nhiên liệu, khi đó chi phí giao nhận của doanh nghiệp cũng bị ảnh hưởng”, anh Dũng cho hay.
Không chỉ khâu vận chuyển, theo anh Dũng, giá xăng tăng còn có thể tác động gián tiếp đến chi phí sản xuất khi giá nguyên phụ liệu, chi phí vận hành của các xưởng may và đối tác trong chuỗi cung ứng đều có khả năng tăng. Trong khi đó, thị trường thời trang hiện vẫn cạnh tranh khá mạnh, sức mua chưa thực sự bứt phá, khiến doanh nghiệp khó tăng giá bán ngay lập tức.
“Điều khiến chúng tôi lo nhất là nếu giá xăng tiếp tục tăng trong thời gian tới, chi phí ở nhiều khâu sẽ đồng loạt tăng theo. Nhưng nếu điều chỉnh giá sản phẩm quá nhanh thì lại ảnh hưởng đến sức mua của khách hàng”, anh Dũng lo lắng.
Anh Đặng Quốc Dũng, Giám đốc Công ty TNHH D.Suit Việt Nam. (Nguồn: Nguyễn Ngọc).
Tương tự, trong lĩnh vực vận tải, theo ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, việc giá xăng tăng đột biến đã tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp vận tải và người lao động. Để duy trì chất lượng phục vụ, bảo đảm lưu thông hàng hóa và nhu cầu đi lại của người dân, nhiều doanh nghiệp buộc phải tính đến phương án điều chỉnh giá cước nhằm bù đắp chi phí vận hành và đảm bảo thu nhập cho người lao động.
“Đây là điều không thuận lợi trong bối cảnh nền kinh tế còn khó khăn và thị trường vận tải đang cạnh tranh rất cao”, ông Hùng nhìn nhận.
Nhằm giảm áp lực chi phí trong thời gian tới, các doanh nghiệp vận tải buộc phải triển khai nhiều giải pháp tối ưu hoạt động như hạn chế xe chạy rỗng, điều phối phương tiện hợp lý và tăng cường ứng dụng công nghệ trong điều hành để tối ưu quãng đường di chuyển.
“Doanh nghiệp cũng từng bước tính toán chuyển đổi sang các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu hoặc xe điện trong dài hạn, đồng thời tăng cường quản trị chi phí nội bộ nhằm giảm bớt áp lực phải điều chỉnh giá cước”, ông Hùng chia sẻ.
Lạm phát có thể vượt 5%
Trong báo cáo về tác động chiến sự tại Trung Đông đối với Việt Nam, chuyên gia Michael Kokalari, Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital cũng chỉ ra rằng nhóm xăng dầu hiện chiếm khoảng 4% rổ chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
Tuy nhiên, tỷ trọng lớn của nhóm lương thực, thực phẩm trong rổ CPI phần lớn được sản xuất trong nước, giúp nền kinh tế vẫn có dư địa để hạn chế tác động của cú sốc giá năng lượng tạm thời.
Giá dầu tăng cũng tạo áp lực nhất định lên tăng trưởng khi Việt Nam là quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng, tương đương khoảng 1% GDP. Trong trường hợp cần thiết, Chính phủ có thể sử dụng các công cụ chính sách để bù đắp phần lực cản này đối với tăng trưởng.
Trong trường hợp xung đột chuyển sang trạng thái “chiến tranh tiêu hao”, kéo dài nhiều tuần khi không bên nào đạt được lợi thế quyết định có thể gây gián đoạn nguồn cung năng lượng tại Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới.
Nếu điều này xảy ra, giá dầu có thể vượt mốc 100 USD/thùng trong thời gian ngắn, tạo ra cú sốc năng lượng đối với nhiều nền kinh tế. Đối với Việt Nam, lạm phát có thể vượt 5% và kéo lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng lên trên ngưỡng 7–8%/năm.
"Điều này dẫn đến, tăng trưởng GDP có thể giảm khoảng 1 điểm % do chi phí năng lượng cao và hoạt động thương mại toàn cầu suy yếu và khoảng 1 điểm % do xuất khẩu sụt giảm", chuyên gia Michael Kokalari nêu rõ.
Về giải pháp ứng phó, TS. Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng Việt Nam đã có kinh nghiệm điều hành trong giai đoạn sau xung đột Nga - Ukraine với nhiều biện pháp phát huy hiệu quả và có thể tiếp tục vận dụng khi xuất hiện các cú sốc mới.
TS. Nguyễn Quốc Việt, Chuyên gia chính sách công, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Nguyễn Ngọc).
Trong đó, ưu tiên xuyên suốt vẫn là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Khi giá nguyên liệu, đặc biệt là năng lượng, biến động mạnh, cần linh hoạt sử dụng công cụ tài khóa như miễn, giảm, giãn thuế, phí (nhất là với xăng, dầu và logistics) để giảm chi phí đầu vào, hạn chế áp lực lạm phát và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh thông suốt.
Bên cạnh các giải pháp hỗ trợ sản xuất, ông Việt nhấn mạnh yếu tố an sinh xã hội. Nếu một bộ phận người lao động, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp, chịu tác động do giảm đơn hàng hoặc gián đoạn sản xuất, cần có chính sách tài khóa phù hợp để hỗ trợ kịp thời, góp phần ổn định đời sống và thị trường lao động.
“Trong trường hợp phát sinh biến động lớn về tỷ giá, lạm phát hay dòng vốn, việc phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ sẽ đóng vai trò then chốt nhằm kiểm soát rủi ro và giữ vững niềm tin thị trường”, ông Việt lưu ý.
