WinCommerce - từ điểm nghẽn đến động lực tăng trưởng của Masan
Từ chuỗi bán lẻ thua lỗ gần 4.000 tỷ, WinCommerce hiện có hơn 5.000 cửa hàng, doanh thu quý I tăng 29%, đặt mục tiêu lãi khoảng 1.000 tỷ đồng trong năm nay.
Đại diện Masan cho biết, khi đơn vị tiếp quản chuỗi WinMart, WinMart+ vào cuối năm 2019, đây là một trong những thương vụ gây nhiều tranh luận nhất trên thị trường. Chuỗi bán lẻ khi đó ghi nhận khoản lỗ gần 4.000 tỷ đồng trước năm 2020, trong khi mô hình mở rộng liên tục khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi về khả năng sinh lời.
Sau gần 7 năm tái cấu trúc, cục diện mảng bán lẻ của Masan đã thay đổi. WinCommerce đạt điểm hòa vốn trong năm 2024, ghi nhận lợi nhuận gần 500 tỷ đồng năm 2025 và đặt mục tiêu khoảng 1.000 tỷ đồng trong năm nay. Trong cùng giai đoạn, quy mô mạng lưới đã tăng gần gấp đôi so với cuối năm 2019, vượt mốc 5.000 cửa hàng trên toàn quốc.
Các sản phẩm của WinCommerce. Ảnh: Masan
Theo Masan, tăng trưởng quy mô của WinCommerce không đi kèm với sự đánh đổi về hiệu quả. Quý I/2026, doanh thu đơn vị này tăng 29% so với cùng kỳ, trong khi doanh thu trên cửa hàng hiện hữu (LFL) tăng khoảng 14%.
Sự kết hợp giữa tăng trưởng và khả năng sinh lời cũng làm cho góc nhìn của giới phân tích đối với WinCommerce thay đổi. UBS nhận định, WinCommerce sẽ trở thành động lực tăng trưởng lợi nhuận quan trọng của Masan trong giai đoạn 2025-2028. Theo dự báo của tổ chức này, tỷ trọng EBITDA của WinCommerce trong tổng EBITDA hợp nhất Masan (không bao gồm Techcombank) sẽ tăng từ khoảng 15% năm 2025 lên khoảng 25% vào năm 2028.
Đối với Masan, WinCommerce không đơn thuần là chuỗi bán lẻ, mà đóng vai trò nền tảng phân phối trong Consumer Operating System. Khi mạng lưới tiếp tục mở rộng và hiệu quả vận hành được cải thiện, doanh nghiệp không chỉ tạo tăng trưởng cho riêng mình, còn rút ngắn thời gian đưa sản phẩm mới của Masan Consumer đến người tiêu dùng, đồng thời nâng cao hiệu quả của toàn hệ sinh thái tiêu dùng.
Một thay đổi đáng chú ý khác là khả năng tạo dòng tiền. Cuối quý I/2026, chu kỳ vốn lưu động của WinCommerce cải thiện xuống âm 7 ngày. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp có thể thu tiền từ hoạt động bán hàng trước khi đến kỳ thanh toán cho nhà cung cấp, qua đó hình thành nguồn vốn lưu động tự nhiên để tiếp tục mở rộng hệ thống. Trong ngành bán lẻ, đây là một trong những chỉ số phản ánh khả năng tạo dòng tiền bền vững, giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào vốn vay hoặc hỗ trợ từ công ty mẹ.
Cửa hàng WinMart. Ảnh: Masan
Song song với đó, hiệu quả sử dụng vốn cũng được cải thiện. Theo UBS, mô hình WinMart+ khu vực nông thôn chỉ cần khoảng 30.000 USD vốn đầu tư cho mỗi cửa hàng và có thời gian hoàn vốn dưới hai năm. Trong năm tháng đầu năm, mô hình này đóng góp khoảng 28% doanh thu toàn hệ thống và trở thành động lực mở rộng chính của WinCommerce.
Hiệu quả trên đến từ quá trình tối ưu mô hình vận hành. Nếu trước đây doanh nghiệp áp dụng mô hình tương đối đồng nhất trên toàn quốc, hiện WinCommerce phát triển các mô hình riêng cho khu vực thành thị và nông thôn nhằm phù hợp với từng thị trường. Việc chuẩn hóa thiết kế và quy trình xây dựng giúp giảm khoảng 30% chi phí đầu tư cho mỗi cửa hàng.
Bên cạnh đó, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo nhu cầu, quản lý tồn kho, bổ sung hàng hóa. Hệ thống trung tâm phân phối tập trung hiện xử lý hơn 60% sản lượng hàng hóa toàn mạng lưới, góp phần giảm chi phí logistics trên mỗi đơn vị sản phẩm và nâng cao hiệu quả vận hành.
Những thay đổi này được thể hiện trực tiếp vào kết quả kinh doanh. Quý I/2026, WinCommerce ghi nhận lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông không kiểm soát khoảng 204 tỷ đồng, tăng hơn 250% so với cùng kỳ, dù vẫn mở mới 225 cửa hàng trong quý. Theo UBS, câu chuyện của WinCommerce không chỉ dừng lại ở việc chuyển từ lỗ sang lãi mà còn nằm ở dư địa tăng trưởng dài hạn.
Triển vọng này được hỗ trợ bởi dư địa của thị trường bán lẻ hiện đại tại Việt Nam. Theo dữ liệu Euromonitor được UBS trích dẫn, 5 nhà bán lẻ lớn nhất hiện mới chiếm khoảng 10% thị phần, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia ASEAN. Điều này cho thấy quá trình chuyển dịch từ chợ truyền thống sang bán lẻ hiện đại vẫn còn nhiều dư địa trong những năm tới.
Ở góc độ khác, SSI Research cho rằng WinCommerce cũng có thể hưởng lợi từ việc thay đổi chính sách thuế đối với hộ kinh doanh. Theo tổ chức này, quá trình chuyển từ cơ chế thuế khoán sang kê khai theo doanh thu sẽ góp phần thúc đẩy thị trường bán lẻ phát triển theo hướng chính quy hơn, qua đó tạo điều kiện để kênh bán lẻ hiện đại tiếp tục mở rộng thị phần.
