Dòng máy bay thương mại "cây nhà lá vườn" C919 của Trung Quốc vừa khởi hành chuyến bay thương mại quốc tế đầu tiên. Đây được xem là cột mốc quan trọng trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm phát triển một phương án thay thế Boeing và Airbus, theo CNBC.
Chiếc C919 do hãng hàng không Air China vận hành đã cất cánh từ Sân bay Quốc tế Thủ đô Bắc Kinh hướng tới Ulaanbaatar (Mông Cổ) vào lúc hơn 15h00 giờ địa phương, trước khi hạ cánh sau đó khoảng 2 giờ, theo dữ liệu từ FlightRadar24. Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên dòng máy bay thân hẹp này hoạt động bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.
Chuyên gia đánh giá, chuyến bay ghi dấu bước tiến lớn trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm đưa Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) - một doanh nghiệp nhà nước - trở thành đối thủ cạnh tranh đáng gờm trong một thị trường vốn đang bị thống trị bởi Boeing (Mỹ) và Airbus (Châu Âu).
Dù vậy, C919 hiện vẫn phụ thuộc lớn vào các linh kiện nước ngoài và chưa nhận được chứng nhận an toàn từ các cơ quan quản lý hàng không lớn của Mỹ hay Châu Âu. Khả năng chinh phục khách hàng tại nhiều thị trường quốc tế theo đó bị hạn chế ít nhiều.
"Việc sản xuất dòng máy bay thân hẹp C919 của COMAC vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các nhà cung cấp nước ngoài," Andreas Mischer, chuyên gia phân tích tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator (MERICS), chia sẻ với CNBC. Hiện động cơ của máy bay do CFM International, một liên doanh giữa GE Aerospace (Mỹ) và Safran Aircraft Engines (Pháp) chế tạo.
C919 (Nguồn: CNBC)
Trước đó, COMAC cũng không đạt được mục tiêu đề ra trong chiến lược "Made in China 2025", vốn đặt kỳ vọng máy bay chở khách cỡ lớn sản xuất trong nước sẽ chiếm 10% thị phần nội địa Trung Quốc, Mischer cho biết thêm. Mặc dù vậy, hãng vẫn đang tích cực quảng bá dòng máy bay này ra quốc tế.
C919 cùng phiên bản nhỏ hơn là C909 đã có màn ra mắt tại Triển lãm Hàng không Dubai (Dubai Airshow) vào tháng 11 năm 2025, nơi COMAC bày tỏ mong muốn thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác với ngành hàng không toàn cầu. C919 là dòng máy bay thân hẹp đơn lối đi, có sức chứa lên tới 174 hành khách, được thiết kế nhắm vào phân khúc thị trường rộng lớn với Boeing 737 MAX và Airbus A320neo.
Dù Trung Quốc là một trong những thị trường hàng không lớn nhất thế giới, các hãng hàng không nước này vẫn tiếp tục phải phụ thuộc vào máy bay của Boeing và Airbus. Vào tháng 5, Trung Quốc xác nhận đơn đặt hàng 200 máy bay từ Boeing cùng các động cơ và phụ tùng thay thế. Động thái cho thấy sự phụ thuộc kéo dài của quốc gia này vào các dòng máy bay thương mại do Mỹ sản xuất, ngay cả khi Bắc Kinh đứng sau hậu thuẫn mạnh mẽ cho COMAC.
Chuyên gia Mischer cho biết COMAC đã bàn giao 32 chiếc C919 tính đến cuối năm 2025. Để so sánh, chỉ riêng trong năm 2025, Airbus đã bàn giao khoảng 100 máy bay thân hẹp cho thị trường Trung Quốc. Trong nửa đầu năm nay, COMAC mới chỉ bàn giao thêm 8 chiếc C919. Điều đó khiến nhà sản xuất này còn cách rất xa mục tiêu sản xuất 200 máy bay mỗi năm vào năm 2029, theo nhận định của Mischer.
Mở rộng quy mô sản xuất mới chỉ là một phần của bài toán. COMAC còn phải thuyết phục các hãng hàng không rằng họ đủ năng lực hỗ trợ kỹ thuật cho máy bay một khi chúng đi vào vận hành thực tế. Rob Morris, một cựu chuyên gia phân tích hàng không, chia sẻ với CNBC rằng tốc độ phát triển và sản xuất của COMAC đơn giản là quá chậm để có thể tạo ra cuộc cạnh tranh sòng phẳng với Airbus và Boeing.
C919 (Nguồn: CNBC)
"Mặc dù C919 có tiềm năng, nhưng tốc độ thực thi chậm chạp đồng nghĩa với việc sẽ cần rất nhiều thời gian," ông nói. "Tôi cho rằng nguyên nhân cốt lõi nằm ở mức độ chấp nhận từ phía hành khách và các hãng hàng không. Phát triển, chế tạo và bàn giao máy bay là chưa đủ. Nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) còn phải cung cấp dịch vụ hỗ trợ vận hành 24/7/365 để đảm bảo độ tin cậy cất cánh của C919 tương xứng với những dòng máy bay đã định hình vững chắc như A320 hay Boeing 737. Điều này cần có thời gian và chỉ có thể được chứng minh qua quá trình vận hành liên tục."
Sản xuất máy bay vừa phức tạp lại vừa dễ bị tổn thương trước các đợt gián đoạn chuỗi cung ứng, nơi mà sự thiếu hụt ngay cả với những linh kiện nhỏ cũng có thể khiến một chiếc máy bay hoàn thiện không thể bàn giao. "Cần bao nhiêu linh kiện để chế tạo một chiếc máy bay? Câu trả lời là tất cả mọi linh kiện," Richard Aboulafia, Giám đốc Điều hành tại AeroDynamic Advisory, từng chia sẻ với CNBC. "Ngay cả khi đó chỉ là những con ốc vít, thiếu chúng, bạn sẽ không thể hoàn thiện chiếc máy bay."
Như vậy, trước khi COMAC có thể đạt được năng lực cạnh tranh toàn cầu, hãng sẽ cần đặt chuỗi cung ứng của mình trên một nền tảng vững chắc hơn, củng cố mạnh mẽ năng lực sản xuất và đạt được lợi thế về quy mô, Mischer lưu ý. "Ngay cả khi đó, việc tự chủ hoàn toàn đối với một sản phẩm phức tạp như máy bay chở khách vẫn là một mục tiêu vô cùng gian nan."
Theo: CNBC
Vũ Anh
