Vụ án Agribank: Khoản vay sai phình to hàng trăm tỷ qua nhiều vòng đảo nợ

Một khoản vay không đủ điều kiện từ năm 2007 vẫn được giải ngân. Sau đó, khoản vay này liên tục được "cứu" bằng các khoản vay mới. Đến khi không thể che lấp, toàn bộ sai phạm bị phơi bày tại phiên tòa.

Ngày 17/4/2026, Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh tuyên án vụ án liên quan hoạt động cho vay tại Agribank. Hội đồng xét xử do Thẩm phán Ngô Ngọc Thắng làm Chủ tọa đã công bố mức án: Dương Thanh Cường 14 năm tù; Nguyễn Thế Bình (xét xử vắng mặt) 10 năm tù; Hồ Đăng Trung 6 năm 6 tháng tù; Hồ Văn Long 5 năm 6 tháng tù; Đỗ Ngọc Dũng 5 năm tù.

Khoản vay không đủ điều kiện vẫn được giải ngân

Theo cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao, vụ án bắt đầu từ đầu năm 2007. Thông qua sự giới thiệu, bị cáo Dương Thanh Cường, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Bình Phát, đã gặp bị cáo Nguyễn Thế Bình, khi đó là Quyền Tổng Giám đốc Agribank.

Tại các cuộc làm việc sau đó, bị cáo Bình trực tiếp chỉ đạo bị cáo Hồ Đăng Trung, Giám đốc Agribank Chi nhánh 6, tạo điều kiện cho Công ty Bình Phát vay vốn thực hiện dự án.

Dù hồ sơ vay vốn không đủ điều kiện theo quy định pháp luật, bị cáo Hồ Đăng Trung vẫn chấp thuận thực hiện hàng loạt thủ tục giải ngân trái quy định. Tại tòa, bị cáo Cường thừa nhận đã nhờ người tác động để được vay vốn. Bị cáo Trung khai nhận dù không muốn thực hiện nhưng chịu sức ép chỉ đạo nên đã chỉ đạo cấp dưới làm theo.

Vòng xoáy đảo nợ: từ ngắn hạn sang trung hạn

Theo kết quả điều tra, từ tháng 4 đến tháng 7/2007, bị cáo Hồ Đăng Trung đã ký 5 hợp đồng tín dụng ngắn hạn cho Công ty Bình Phát vay tổng cộng 302,5 tỷ đồng, với tài sản thế chấp là 18 thửa đất có tổng diện tích hơn 33.400 m².

Bị cáo Dương Thanh Cường đã tự soạn thảo các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nâng khống giá trị từ khoảng 1,9–3,1 triệu đồng/m² lên 12,5–13 triệu đồng/m². Tổng giá trị tài sản bị nâng khống từ khoảng 65 tỷ đồng lên 358 tỷ đồng.

Sau khi nhận tiền, bị cáo Cường chỉ sử dụng khoảng 70 tỷ đồng đúng mục đích, phần còn lại hơn 230 tỷ đồng được sử dụng vào các mục đích khác.

Đến kỳ đáo hạn, không có khả năng trả nợ, bị cáo Cường đề nghị chuyển 5 khoản vay ngắn hạn thành một khoản vay trung hạn. Đề xuất này được báo cáo và nhận được sự đồng ý từ bị cáo Bình. Sau đó, bị cáo Hồ Văn Long được thông báo để thực hiện các thủ tục tiếp theo.

Tại tòa, bị cáo Long thừa nhận biết rõ hồ sơ không đầy đủ, phương án vay vốn không khả thi nhưng vẫn thực hiện do chỉ đạo từ cấp trên, đồng thời đây là khách hàng liên quan đến bị cáo Bình.

Đáng chú ý, thời điểm đó Chi nhánh 6 chỉ có quyền phán quyết cho vay tối đa 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo đề nghị của bị cáo Trung và sự thúc đẩy từ bị cáo Bình, Hội đồng quản trị Agribank đã nâng mức phán quyết cho Chi nhánh 6 lên đến 500 tỷ đồng đối với Công ty Bình Phát.

Ngày 31/12/2007, một hợp đồng tín dụng trung hạn trị giá 500 tỷ đồng được ký kết. Cùng ngày, ngân hàng giải ngân hơn 303 tỷ đồng. Số tiền này được sử dụng để tất toán cả gốc và lãi của 5 khoản vay trước đó, phần còn lại chỉ hơn 80 triệu đồng.

Dùng pháp nhân mới để "che" nợ xấu

Đến năm 2010, khi Công ty Bình Phát rơi vào nợ xấu và dự án bị dừng, bị cáo Dương Thanh Cường bàn với bà Vũ Thị Bích Loan, Giám đốc Công ty THY, để nhờ pháp nhân này đứng ra vay vốn mua lại tài sản đang thế chấp.

Ngày 8/10/2010, bị cáo Đỗ Ngọc Dũng, cán bộ tín dụng Chi nhánh 6, đã lập báo cáo đánh giá dự án khả thi dù không thẩm định thực tế. Tại tòa, bị cáo Dũng khai nhận việc ký hồ sơ do nhận chỉ đạo và được thông báo đã có ý kiến từ cấp trên.

Ngày 31/10/2010, hợp đồng chuyển nhượng trị giá 385 tỷ đồng giữa Công ty Bình Phát và Công ty THY được ký kết nhưng không qua công chứng. Dù tài sản đảm bảo không đủ điều kiện, ngân hàng vẫn giải ngân toàn bộ 385 tỷ đồng cho Công ty THY.

Toàn bộ số tiền này sau đó được chuyển ngược về Công ty Bình Phát để tất toán các khoản nợ cũ. Do Công ty THY không có nguồn thu, khoản vay nhanh chóng trở thành nợ quá hạn từ năm 2011.

Theo kết luận, bị cáo Dương Thanh Cường là người trực tiếp sử dụng và thụ hưởng toàn bộ số tiền vay nên phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Tại tòa, bị cáo cũng đồng ý và cam kết thực hiện nghĩa vụ này.

Các bị cáo khác đều thừa nhận hành vi sai phạm, cho rằng việc thực hiện các thủ tục trái quy định xuất phát từ chỉ đạo và sức ép trong quá trình công tác.

Với việc tuyên án, Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh đã khép lại giai đoạn xét xử sơ thẩm sau thời gian dài thụ lý. Phán quyết xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân trong chuỗi sai phạm, đồng thời cho thấy một khoản vay sai từ đầu có thể kéo theo nhiều hệ quả khi được "nuôi sống" qua nhiều vòng đảo nợ kéo dài.