New Downtown – từ trung tâm thương mại đến không gian sống đa trải nghiệm
Tại các đô thị lớn, Downtown truyền thống thường gắn với khu vực tập trung văn phòng, tài chính, thương mại và việc làm. Tuy nhiên, quá trình thay đổi nhu cầu sống và làm việc đang thúc đẩy nhiều trung tâm đô thị chuyển sang mô hình đa chức năng, kết hợp nhà ở, bán lẻ, ẩm thực, giải trí và không gian công cộng.
Singapore là một ví dụ. Theo The Straits Times , Downtown Core của thành phố đang chuyển dịch từ một khu vực chủ yếu phục vụ hoạt động thương mại sang mô hình kết hợp "live, work, play", với sự gia tăng của nhà ở, bán lẻ, dịch vụ và các hoạt động giải trí.
Tại Marina Bay, một khu vực được phát triển như phần mở rộng của trung tâm hiện hữu, các chức năng văn phòng, nhà ở, khách sạn, mua sắm, ẩm thực, văn hóa và giải trí cùng được tổ chức trong một cấu trúc đô thị liên kết. The Straits Times từng mô tả Marina Bay như một phần mở rộng của CBD, với mục tiêu hình thành môi trường "live-work-play".
Điểm chung của những mô hình này là Downtown không chỉ được nhận diện bởi vị trí trung tâm, mà bởi khả năng tập trung dòng người và nhiều hoạt động trong cùng một không gian , tạo ra nhịp sống xuyên suốt trong ngày.
Vinh và cơ hội hình thành một cực hoạt động mới
Xu hướng này cũng đặt ra câu hỏi với các đô thị đang mở rộng như thành phố Vinh (cũ): khi không gian đô thị phát triển, đâu sẽ là những điểm tập trung hoạt động mới bên cạnh khu trung tâm hiện hữu?
Theo Kế hoạch 717/KH-UBND, Nghệ An dự kiến triển khai 138 dự án chỉnh trang tại sáu phường giai đoạn 2026–2030, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 29.147 tỷ đồng, tập trung vào giao thông, thoát nước, cây xanh, hạ tầng xã hội và không gian công cộng.
Cùng với sự phát triển của các khu dân cư mới, nhu cầu đô thị cũng mở rộng từ chỗ "có nơi để ở" sang nhu cầu mua sắm, ăn uống, sử dụng dịch vụ, vui chơi, gặp gỡ và tham gia các hoạt động cộng đồng. Điều này tạo dư địa cho những không gian có khả năng kết nối nhiều chức năng và tạo ra dòng hoạt động thường xuyên.
Đặt trong quá trình mở rộng không gian đô thị đó, The Sensia được phát triển tại phường Trường Vinh với quy mô khoảng 20 ha, trong khu vực được bao quanh bởi sông Rào Máng và sông Vinh. Dự án được định hướng gắn kiến trúc và cảnh quan với bản sắc địa phương. Cách tiếp cận này tạo nền tảng để các không gian ở, thương mại, dịch vụ và cảnh quan được tổ chức trong cùng một tổng thể đô thị.
Vinh District: Từ phố kinh doanh đến nhịp sống đô thị
Trong tổng thể The Sensia, Vinh District được Trí Dương Group định hướng là "The New Downtown". Thay vì hình thành một điểm thương mại đơn lẻ, khu vực này được tổ chức theo cấu trúc gồm các tuyến phố kinh doanh, quảng trường, không gian ven sông và những điểm đến phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau.
Trục thương mại với các dãy shophouse trên Đại lộ Minh Giang rộng 30 m kết nối cùng hơn 10 tuyến phố kinh doanh, tạo nên một mạng lưới. Cách tổ chức này cho phép các hoạt động bán lẻ, F&B, dịch vụ cá nhân, văn phòng và lưu trú phân bổ trên nhiều điểm, đồng thời tạo thêm lý do để người dân di chuyển giữa các khu vực.
Phối cảnh một tuyến phố tại Vinh District, thuộc tổng thể khu đô thị The Sensia. Ảnh: The Sensia
Khi thương mại được đặt cạnh quảng trường, không gian ven sông, công viên, thể thao và các điểm sinh hoạt cộng đồng, mục đích của một chuyến đến đây cũng được mở rộng. Người dân có thể đến để mua sắm, dùng bữa, sử dụng dịch vụ, gặp gỡ hoặc tham gia các hoạt động giải trí; những nhu cầu khác nhau cùng diễn ra trong một không gian có tính liên kết. Dịch vụ được mở rộng với các nhóm như bán lẻ, F&B, dịch vụ cá nhân, văn phòng và lưu trú, qua đó đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau của cư dân và khách đến khu vực.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa một khu phố thương mại thông thường và cách tiếp cận "Downtown" theo hướng đa chức năng. Giá trị của không gian không chỉ nằm ở số lượng cửa hàng hay diện tích kinh doanh, mà còn ở khả năng duy trì hoạt động ở nhiều thời điểm trong ngày và tạo ra sự giao thoa giữa cư dân, khách đến sử dụng dịch vụ và cộng đồng.
Với Vinh District, mục tiêu của Trí Dương Group là hình thành một cực hoạt động mới trong tổng thể The Sensia (Khu đô thị ven sông Vinh tại phường Vinh Tân, thành phố Vinh, nay là phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) , nơi các dòng người, hoạt động thương mại và đời sống cộng đồng có thể kết nối với nhau. Khi đó, "New Downtown" không chỉ được nhận diện bằng một tên gọi hay một cấu trúc xây dựng, mà bằng nhịp sống thực sự hình thành trong không gian ấy mỗi ngày. Bởi sau cùng, một Downtown không được xác lập chỉ bởi những gì được xây dựng, mà bởi những gì diễn ra ở đó mỗi ngày.
Website: https://thesensia.vn
