Cần hoàn thiện thể chế linh hoạt, hiện đại
Chia sẻ tại sự kiện “Kinh nghiệm quốc tế và vai trò hệ thống ngân hàng trong trung tâm tài chính” do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 16/4, bà Lê Thị Thùy Vân - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính - cho biết, hiện nay định hướng phát triển, TPHCM sẽ là Trung tâm tài chính quốc tế toàn cầu và ở Đà Nẵng là trung tâm tài chính quốc tế có mức độ khu vực. Hai cấp độ này khác nhau để tránh sự cạnh tranh của hai trung tâm ngay ở trong nước.
Theo bà Vân, nếu muốn xây dựng trung tâm tài chính quốc tế cạnh tranh được với các trung tâm tài chính quốc tế hiện có trong khu vực, cần quan tâm đến chỉ số đánh giá xếp hạng trung tâm tài chính (GFCI) theo 5 tiêu chí: Môi trường kinh doanh và thuế, nguồn nhân lực, kết cấu hạ tầng, phát triển thị trường tài chính, danh tiếng.
Các yếu tố thuận lợi để xây dựng trung tâm tài chính quốc tế ở Việt Nam đó là vị trí địa lý chiến lược, hội nhập kinh tế sâu rộng. Ngoài ra, Việt Nam cũng đang tích cực cải thiện thể chế, pháp lý, môi trường đầu tư, kinh tế vĩ mô ổn định. Ở TPHCM cũng đã có các thiết chế thị trường tài chính hiện đại, kinh tế năng động, thành phố này vào danh sách đánh giá GFCI từ năm 2022.
 |
Toàn cảnh toạ đàm ngày 16/4. |
Ông Nguyễn Đức Long - Cục trưởng Cục An toàn các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - cho rằng, hiện nay việc thành lập trung tâm tài chính tại Việt Nam còn khó và khác biệt hơn với các nước không chỉ ở quy mô dân số, địa lý… mà còn khác biệt về khung pháp lý.
"Chúng ta có quy định chặt chẽ để đảm bảo an toàn kinh tế vĩ mô. Đơn cử như về quy định giao dịch vốn, tự do hóa dòng vốn là một điều kiện lớn để thành lập trung tâm tài chính nhưng Việt Nam đang có quy định chặt chẽ. Việc mở thêm định chế tài chính, ngân hàng thương mại rất chặt chẽ. Do đó, làm sao để tạo ra một khung pháp lý đảm bảo trung tâm tài chính hoạt động hiệu quả nhưng vẫn phải đảm bảo an toàn kinh tế vĩ mô là một bài toán khó", ông Long nói.
Theo ông Long, trong trung tâm tài chính quốc tế, hoạt động ngân hàng truyền thống sẽ không nhiều mà hướng về các hoạt động ngân hàng mới, theo thông lệ quốc tế. Đi kèm như vậy, việc quản lý an toàn hoạt động cũng được đặt ra…
Phải tạo một môi trường tương đồng với quốc tế
Chia sẻ từ kinh nghiệm quốc tế, ông Richard D. McClellan - cố vấn độc lập chuyên về chính sách kinh tế, phát triển khu vực tài chính và chiến lược đầu tư - cho biết, để trở thành một trung tâm tài chính hiện đại và cạnh tranh, không chỉ cần thiết lập mà còn phải xây dựng dựa trên những đặc điểm chung của các IFC hàng đầu thế giới.
Điều này bao gồm: Tính lưu động vốn cao, cho phép tự do hồi hương lợi nhuận; khả năng tiếp cận ngoại hối và hoạt động đa tiền tệ; mở cửa tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho sở hữu và hoạt động của các công ty toàn cầu, đặc biệt là FDI. Sự ổn định và khả năng dự đoán pháp lý, thông qua thực thi hợp đồng, trọng tài quốc tế và tuân thủ luật chung, là yếu tố then chốt tạo dựng niềm tin.
 |
Ông Richard D. McClellan - cố vấn độc lập chuyên về chính sách kinh tế, phát triển khu vực tài chính và chiến lược đầu tư. |
Bên cạnh đó, việc áp dụng chuẩn mực kế toán toàn cầu (IFRS) và xây dựng cơ sở hạ tầng tài chính vững chắc (sàn giao dịch, trung tâm thanh toán bù trừ, cơ quan tín dụng) là bắt buộc.
Không kém phần quan trọng, hạ tầng mềm bao gồm việc thu hút và giữ chân nhân tài thông qua phong cách sống hấp dẫn, an toàn, và hệ thống giáo dục chất lượng. Để đạt được điều này, cần có chính sách bổ sung, hài hòa với hiện tại, tăng cường truyền thông đến nhà đầu tư quốc tế và phân định rõ ràng giữa hoạt động trong và ngoài trung tâm tài chính.
“Các nhà đầu tư họ đã làm quen với các môi trường của trung tâm tài chính quốc tế, vì vậy phải làm sao Việt Nam phải có môi trường gần nhất với các môi trường quốc tế, để họ đến Việt Nam như ở nhà chứ không phải đến một nơi xa lạ” - Richard D. McClellan nói.
Chuyên gia quốc tế khuyến nghị, Việt Nam cần hành động nhanh nếu không muốn bỏ lỡ cơ hội quý giá. "Việc chậm trễ sẽ khiến Việt Nam bị các đối thủ trong khu vực như Jakarta, Bangkok, Kuala Lumpur vượt mặt. Các tiêu chuẩn toàn cầu ngày càng khắt khe, trong khi thời gian cho cải cách không còn nhiều", ông Richard D.McClellan cảnh báo.
