Từ đế chế ngân hàng thế kỷ 19 và nguồn huy động vốn 'khủng'
Ngày 11/9 tại Paris, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc với lãnh đạo Rothschild & Co. Tập đoàn này đề xuất hợp tác với Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, trong đó có việc tham gia hỗ trợ huy động vốn cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các dự án điện theo Quy hoạch Điện VIII.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 67 tỷ USD, trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng năng lượng và các dự án phát triển của Việt Nam trong những năm tới cũng rất lớn.
Sự xuất hiện của Rothschild gây chú ý bởi cái tên gắn với một trong những gia tộc tài chính nổi tiếng nhất thế giới và lịch sử hoạt động hơn 200 năm.
Câu chuyện Rothschild bắt đầu với Mayer Amschel Rothschild tại Frankfurt vào cuối thế kỷ XVIII. Năm người con trai của ông sau đó xây dựng các nhà ngân hàng tại Frankfurt, London, Paris, Vienna và Naples, hình thành một mạng lưới tài chính xuyên biên giới hiếm có ở châu Âu thời đó.
Lợi thế của Rothschild không chỉ nằm ở vốn, mà còn ở tốc độ truyền tin, mạng lưới quan hệ và khả năng luân chuyển tiền giữa các trung tâm tài chính.
Trong các cuộc chiến tranh Napoleon, mạng lưới này giúp gia đình vận chuyển vàng và thông tin.
Rothschild cũng nhanh chóng trở thành một trong những nhà thu xếp vốn quan trọng cho các chính phủ. Tại Brazil, Nathan Rothschild năm 1825 quản lý khoản vay 2 triệu bảng cho quốc gia mới độc lập; sau đó ngân hàng tiếp tục tham gia các khoản vay phục vụ đường sắt và hạ tầng Brazil.
Mức độ giàu có của gia tộc Rothschild trong thế kỷ XIX được thể hiện qua tài sản của Nathan Rothschild. Khi qua đời năm 1836, ông được ước tính sở hữu khoảng 3,5 triệu bảng, tương đương khoảng 0,62% quy mô nền kinh tế Anh thời điểm đó. Nếu áp tỷ lệ này vào GDP Anh năm 2025, khối tài sản có giá trị tương đương khoảng trên 20 tỷ USD.
Để so sánh, tài sản của J.P. Morgan khi qua đời năm 1913 tương đương khoảng 0,2-0,3% GDP Mỹ. Tài sản của Rockefeller từng đạt khoảng 2,3% GDP Mỹ vào giai đoạn đỉnh cao, nhưng còn tương đương khoảng 1,5% GDP khi ông qua đời năm 1937. Trong khi đó, tài sản của Elon Musk được ước tính khoảng 900 tỷ USD vào một số thời điểm năm 2026, tương đương gần 3% GDP Mỹ
Điều làm Rothschild trở nên quyền lực trong thế kỷ XIX không phải là khả năng “kiểm soát bí mật” các ngân hàng trung ương, mà là vị thế trong hoạt động ngân hàng, tín dụng, trái phiếu chính phủ, thị trường vàng, thông tin và mạng lưới quan hệ xuyên biên giới.
Hơn 200 năm sau, Rothschild & Co vẫn mang thương hiệu gắn với lịch sử đó, nhưng mô hình kinh doanh đã thay đổi đáng kể.
“Kiến trúc sư tài chính” Rothschild có thể giúp gì cho Việt Nam?
Nếu JPMorgan, Goldman Sachs hay các ngân hàng toàn cầu lớn nổi bật bởi quy mô bảng cân đối và khả năng trực tiếp cung cấp nhiều loại dịch vụ tài chính, Rothschild & Co nổi bật hơn ở vai trò tư vấn độc lập.
Tập đoàn hoạt động trong ba mảng chính gồm Global Advisory (Tư vấn toàn cầu), Wealth & Asset Management (quản lý tài sản) và Five Arrows (đầu tư tài sản thay thế). Năm 2025, Global Advisory của Rothschild & Co tham gia 694 giao dịch với tổng giá trị khoảng 673 tỷ USD. Tập đoàn hiện có khoảng 4.800 nhân sự tại 70 địa điểm ở hơn 50 quốc gia.
Điểm mạnh của Rothschild nằm ở tư vấn M&A, tái cấu trúc, chiến lược, huy động vốn và các giao dịch xuyên biên giới. Tập đoàn này không nhất thiết phải trực tiếp bỏ vốn hàng chục tỷ USD để tài trợ cho một dự án. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng thiết kế cấu trúc tài chính, tìm kiếm nguồn vốn, lựa chọn nhà đầu tư và kết nối các bên trong một giao dịch phức tạp.
Đây cũng là lý do Rothschild & Co có thể đóng vai trò đáng chú ý trong các bài toán huy động vốn của Việt Nam.
Với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, bài toán không chỉ là huy động khoảng 67 tỷ USD mà còn là xác định tỷ lệ vốn ngân sách và vốn tư nhân, lựa chọn cấu trúc tài chính, huy động trái phiếu trong nước và quốc tế, đồng thời phân bổ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư.
Rothschild có thể đóng vai trò tư vấn trong những bài toán đó.
Tương tự, với các dự án điện quy mô lớn, tập đoàn có thể hỗ trợ xây dựng cấu trúc vốn, tìm kiếm đối tác chiến lược, kết nối các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế, đồng thời tư vấn cách phân bổ rủi ro để dự án có khả năng thu hút vốn dài hạn.
Đáng chú ý, tại cuộc gặp ở Paris, Rothschild & Co đề xuất hỗ trợ Việt Nam đẩy nhanh lộ trình đạt mức xếp hạng tín nhiệm Đầu tư, mở rộng cơ sở nhà đầu tư quốc tế, phát triển thị trường vốn trong nước và khai thác giá trị tài sản Nhà nước.
Việc xếp hạng tín nhiệm quốc gia vẫn thuộc thẩm quyền đánh giá của các tổ chức như Moody’s, S&P Global Ratings và Fitch Ratings. Rothschild có thể đóng vai trò tư vấn, hỗ trợ xây dựng chiến lược tài chính, tăng cường quan hệ với nhà đầu tư và chuẩn bị các phương án huy động vốn.
