Ảnh minh họa
Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong tháng 6/2026, xuất khẩu tôm Việt Nam đạt khoảng 458 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt 2,35 tỷ USD, tăng 14,2%. Kết quả tích cực chủ yếu đến từ thị trường Trung Quốc và sự tăng trưởng mạnh của tôm hùm, trong khi doanh nghiệp vẫn chịu sức ép lớn từ thuế tại Mỹ và chi phí logistics.
Xét về thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là động lực chính, đạt khoảng 845 triệu USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 44% và chiếm 36% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm. Riêng Trung Quốc đạt gần 809 triệu USD, tăng 47%.
Các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia duy trì tăng trưởng, lần lượt đạt khoảng 271 triệu USD, 169 triệu USD và 126 triệu USD. Trong khi đó, xuất khẩu sang EU chỉ tăng nhẹ 2%.
Đáng chú ý, xuất khẩu tôm sang Mỹ trong tháng 6 đạt khoảng 62 triệu USD, tăng 32%. Tuy nhiên, lũy kế 6 tháng vẫn giảm 15%, xuống còn khoảng 290 triệu USD.
Mức tăng trong tháng 6 phần nào phản ánh xu hướng doanh nghiệp và nhà nhập khẩu đẩy nhanh giao hàng trước những thay đổi khó lường về thuế. Vì vậy, sự phục hồi này vẫn mang tính ngắn hạn. Tôm Việt Nam tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép từ thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và cạnh tranh gay gắt với các nguồn cung lớn.
Về tình hình cạnh tranh giữa các quốc gia, Ecuador đang nổi lên là một trong những đối thủ mới của con tôm Việt. Cụ thể, theo số liệu của Phòng Nuôi trồng thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA), tháng 5/2026, quốc gia này xuất khẩu 165.538 tấn tôm, tăng 9% so với cùng kỳ và là mức cao kỷ lục theo tháng. Lũy kế 5 tháng đầu năm, xuất khẩu tôm Ecuador đạt 668.763 tấn, trị giá 3,52 tỷ USD, tăng lần lượt 13% về lượng và 12% về giá trị.
Với quy mô sản xuất lớn, chi phí nuôi cạnh tranh và khả năng cung ứng ổn định, Ecuador tiếp tục là đối thủ đáng chú ý của các nước xuất khẩu tôm châu Á, trong đó có Việt Nam. Áp lực cạnh tranh từ Ecuador không chỉ nằm ở giá, mà còn ở khả năng đưa khối lượng lớn ra thị trường trong thời gian ngắn, nhất là với các sản phẩm tôm chân trắng đông lạnh phổ thông.
Theo VASEP, có thể thấy cạnh tranh tôm toàn cầu trong thời gian tới sẽ gay gắt hơn. Ecuador có lợi thế rõ về quy mô, giá thành và khả năng cung ứng tôm chân trắng khối lượng lớn. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào sản lượng cũng khiến nước này dễ chịu tác động khi thị trường lớn thay đổi tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm soát phụ gia hoặc điều chỉnh chính sách nhập khẩu.
Với ngành tôm Việt Nam, doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư vào chế biến sâu, sản phẩm tiện lợi, tôm tẩm bột, hấp chín, sushi, tempura, sản phẩm đóng gói bán lẻ, đồng thời cải thiện năng lực kiểm soát nguyên liệu, giảm giá thành nuôi, tăng liên kết vùng nuôi – nhà máy – thị trường.
