Ngôi làng hàng trăm năm gìn giữ nghề trồng rau truyền thống
Làng rau Trà Quế thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng, nằm cách phố cổ Hội An khoảng 3km và cách trung tâm hành chính thành phố Đà Nẵng khoảng 20km. Với lịch sử hơn 400 năm, Trà Quế từ lâu nổi tiếng với những loại rau thơm đặc trưng, đồng thời trở thành điểm đến du lịch cộng đồng hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.
Ngôi làng nằm trong khu vực được bao bọc bởi sông Cổ Cò và đầm Trà Quế, sở hữu điều kiện thổ nhưỡng thuận lợi với đất phù sa pha cát cùng khí hậu ôn hòa. Đây cũng là nền tảng để người dân duy trì nghề trồng rau truyền thống suốt hàng trăm năm.
Ảnh: Q.T
Một trong những nét riêng làm nên thương hiệu rau Trà Quế là phương pháp canh tác. Người dân sử dụng rong tươi lấy từ khu vực sông, đầm lân cận kết hợp với phân hữu cơ để bón cho rau. Nhờ đó, rau Trà Quế không chỉ xanh tốt mà còn có mùi thơm đặc trưng.
Hiện nay, làng có hơn 18ha đất canh tác với hàng chục loại rau thơm và rau gia vị như húng quế, tía tô, rau răm, hành, ngò, diếp cá... góp phần tạo nên hương vị đặc trưng cho nhiều món ăn nổi tiếng của Hội An và xứ Quảng.
Ảnh: VGP
Tháng 4/2022, nghề trồng rau tại Trà Quế được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống.
Không chỉ gìn giữ nghề trồng rau truyền thống, Trà Quế còn bảo tồn nhiều di tích lịch sử, phong tục, tập quán, tín ngưỡng và nét văn hóa ẩm thực đặc sắc, góp phần tạo nên dấu ấn riêng và minh chứng cho hành trình phát triển lâu đời của ngôi làng.
Hút khách nhờ trải nghiệm du lịch độc đáo
Từ năm 2003, hoạt động trải nghiệm “Một ngày làm nông dân làng rau Trà Quế” bắt đầu thu hút du khách, đặc biệt là những du khách nước ngoài yêu thích khám phá và trải nghiệm văn hóa Việt Nam. Thay vì chỉ đến ngắm cảnh hay mua rau, du khách được trực tiếp tham gia vào những công việc đã gắn bó với cuộc sống của người dân nơi đây qua nhiều thế hệ.
Khoác lên mình bộ áo nâu, đội nón lá, du khách theo người dân xuống ruộng, thử cuốc đất, trồng rau, bón phân, bắt sâu hay dùng quang gánh để tưới nước cho từng luống rau. Không ít người ban đầu còn lúng túng khi gánh nước hoặc sử dụng các dụng cụ làm nông truyền thống, song chính những công việc bình dị ấy lại trở thành điểm nhấn trong hành trình khám phá Trà Quế.
Du khách nước ngoài trải nghiệm làm nông nghiệp cùng người dân. Ảnh: VGP
Bên cạnh trải nghiệm làm nông, du khách có thể đạp xe hoặc đi bộ quanh làng, ngâm chân bằng nước thảo mộc, cùng người dân chế biến và thưởng thức những món đặc sản địa phương ăn kèm rau Trà Quế như bánh đập, bánh vạc, hến trộn, tôm hữu, cao lầu, mì Quảng...
Từ Trà Quế, du khách cũng có thể kết hợp tham quan nhiều điểm đến nổi tiếng khác của khu vực Hội An như phố cổ Hội An, biển An Bàng, rừng dừa Cẩm Thanh hay làng gốm Thanh Hà.
Dấu ấn du lịch xanh, bền vững
Năm 2024, làng rau Trà Quế được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh trong danh sách “Làng du lịch tốt nhất thế giới”, trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam được lựa chọn trong năm này.
Danh hiệu là sự ghi nhận đối với những giá trị văn hóa và tài nguyên thiên nhiên đặc sắc của ngôi làng, cũng như nỗ lực gìn giữ nghề truyền thống và phát triển du lịch theo hướng cộng đồng, bền vững. Trước đó, Trà Quế từng lọt Top 10 điểm đến hấp dẫn nhất Việt Nam do nhật báo Le Figaro của Pháp bình chọn.
Để phát huy lợi thế của làng nghề, địa phương đã tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng và xây dựng kế hoạch phát triển du lịch theo hướng khai thác hài hòa không gian sinh thái, gắn với bảo tồn cảnh quan và các giá trị văn hóa truyền thống.
Ảnh: Trung tâm xúc tiến du lịch Đà Nẵng
Cơ sở hạ tầng tại Trà Quế cũng từng bước được đầu tư, nâng cấp, từ đường giao thông, bãi đỗ xe đến các công trình phục vụ du khách. Những con đường nội bộ giữa các vườn rau được lát gạch, thuận tiện cho du khách đi bộ hoặc đạp xe tham quan. Nhiều tuyến đường trong làng cũng được đặt tên theo các loại rau quen thuộc của địa phương như đường mồng tơi, đường đu đủ, đường húng quế hay đường hoa cải.
Trong khi đó, hoạt động du lịch được phát triển theo hướng gắn chặt với cộng đồng, vai trò của người dân trong việc gìn giữ làng nghề và trực tiếp tham gia hoạt động du lịch cũng ngày càng được chú trọng. Người dân không chỉ trồng rau mà còn trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, tổ chức lớp học nấu ăn, kinh doanh homestay, nhà hàng... góp phần đa dạng hoá sản phẩm du lịch của địa phương.
(Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Cổng TTĐT thành phố Đà Nẵng, Trung tâm xúc tiến du lịch Đà Nẵng...)
