Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 12 - Hà Nội vừa đưa ra xét xử vụ án dân sự công ích liên quan đến doanh nghiệp chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) kéo dài. Vụ án do Viện Kiểm sát nhân dân khu vực (KSND) khu vực 12 (Hà Nội) khởi kiện.
Bị đơn là Công ty MD., có trụ sở tại xã Ứng Thiên, Hà Nội. Doanh nghiệp kê khai đóng BHXH cho 5 lao động nhưng chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động.
Sau khi BHXH cơ sở Ứng Hòa chuyển thông tin vi phạm, Viện KSND khu vực 12 phối hợp xác minh, làm việc và đôn đốc doanh nghiệp khắc phục. Công ty đã nộp một phần số tiền chậm đóng trong tháng 5 và tháng 6, song đến tháng 8 vẫn còn 158 triệu đồng chưa thanh toán.
Do cơ quan BHXH không có thẩm quyền khởi kiện theo Luật BHXH năm 2024, BHXH cơ sở Ứng Hòa đề nghị Viện KSND khu vực 12 thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích. Viện KSND khu vực 12 sau đó khởi kiện, đề nghị tòa án buộc doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH. TAND khu vực 12 đã thụ lý vừa đưa vụ án ra xét xử.
Việc khởi kiện được thực hiện theo Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Theo cơ chế này, cơ quan BHXH rà soát, phân loại đơn vị vi phạm, cung cấp thông tin, hồ sơ và phối hợp với viện KSND trong quá trình xác minh, làm việc với doanh nghiệp. Trường hợp đủ điều kiện nhưng không khắc phục vi phạm, viện KSND xem xét thực hiện quyền khởi kiện theo thẩm quyền.
BHXH Việt Nam cho biết tính đến hết tháng 8, toàn hệ thống đã ban hành quyết định kiểm tra tại 6.694 đơn vị, trong đó có 5.920 đơn vị sử dụng lao động. Qua kiểm tra, cơ quan BHXH yêu cầu truy thu hơn 70 tỷ đồng đối với 11.417 lao động chưa tham gia hoặc đóng thiếu thời gian; hơn 128 tỷ đồng đối với 40.146 lao động đóng thiếu mức quy định; thu hồi hơn 330 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng.
BHXH Việt Nam tiếp tục tập trung kiểm tra các đơn vị có dấu hiệu vi phạm và phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền xử lý các trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài.
