Tập đoàn Apple hoàn toàn đủ khả năng chi trả cho bất kỳ loại chip nhớ nào. Thế nhưng, việc thu mua linh kiện này đang ngày càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Thực tế gián tiếp vạch trần mức độ tàn khốc của cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ toàn cầu, cũng như cách một trong những tập đoàn giàu có nhất hành tinh bị đẩy vào thế bất lợi.
Sau nhiều tháng xuất hiện hàng loạt đồn đoán xoay quanh tình trạng chi phí chip nhớ tăng phi mã, Apple chính thức tuyên bố sẽ tăng giá bán các dòng sản phẩm. Chia sẻ với tờ The Wall Street Journal, Giám đốc Điều hành Tim Cook thừa nhận công ty đã nỗ lực hết sức để giảm thiểu áp lực từ mức “tăng giá khủng khiếp” của chip nhớ nhằm tránh đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, nhưng “tình hình hiện tại đã vượt quá ngưỡng chịu đựng”.
Đây là một lời thừa nhận đầy “nhún nhường” từ một doanh nghiệp vốn đã quá quen với việc ép giá các nhà cung cấp suốt nhiều thập kỷ. Năng lực quản trị chuỗi cung ứng huyền thoại của Apple từ lâu đã trở thành bệ đỡ giúp hãng bỏ túi biên lợi nhuận gộp vượt trội so với các đối thủ phần cứng khác.
Thế nhưng, cơn khát hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ đang cướp sạch năng lực sản xuất của các nhà máy đúc chip nhớ tiêu chuẩn vốn dành cho PC và smartphone. Hệ quả là giá linh kiện bị đẩy vào vòng xoáy phi mã. Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường TrendForce, giá các dòng chip DRAM (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động) dùng cho smartphone cao cấp sẽ tăng vọt tới 83% ngay trong quý này so với ba tháng trước.
Cơn sốt AI đang tước đi ngai vàng của Apple với tư cách là tay chơi có tiếng trên bàn đàm phán thu mua linh kiện. Nvidia - tập đoàn đang vét sạch chip nhớ trên thị trường để phục vụ các hệ thống siêu máy tính AI do hãng thiết kế - đang trên đà vượt mặt Apple về dòng tiền tự do ngay trong năm nay. Theo dự báo đồng thuận từ Visible Alpha, trong hai năm tới, dòng tiền tự do hằng năm của gã khổng lồ chip AI này sẽ cao gấp đôi Apple.
“Chúng tôi là công ty chip duy nhất mua trực tiếp hàng chục tỷ USD DRAM từ tất cả các nhà sản xuất chip nhớ trên thế giới,” CEO Nvidia Jensen Huang tự hào tuyên bố tại một hội nghị đầu năm nay.
Lời tuyên bố có vẻ mang tính khoe khoang này lại được hậu thuẫn bởi những con số tài chính áp đảo. Biên lợi nhuận gộp của Nvidia hiện đã chạm ngưỡng trung bình 75%, bỏ xa mức biên lợi nhuận quanh ngưỡng 40% của Apple.
Bên cạnh đó, mô hình kinh doanh phần cứng thuần túy cũng đẩy Nhà táo vào thế bất lợi về mặt cấu trúc so với các đối thủ công nghệ khác. Các khoản mua chip nhớ của Apple bị tính thẳng vào giá vốn hàng bán (COGS). Vì vậy, nếu hãng giữ nguyên giá bán sản phẩm, chi phí linh kiện tăng cao sẽ lập tức bào mòn và kéo sụt biên lợi nhuận gộp.
Mặc dù thị trường đều biết rõ về tình trạng khan hiếm chip nhớ, giới phân tích Phố Wall vẫn đặt kỳ vọng rất cao vào biên lợi nhuận của Apple. Dữ liệu từ FactSet dự báo biên lợi nhuận gộp của Apple sẽ vượt mốc 48% trong năm tài chính này - mức cao nhất kể từ năm 1990.
CEO Tim Cook từ chối chỉ đích danh những dòng sản phẩm nào sẽ bị tăng giá và tăng bao nhiêu. Tuy nhiên, trong một báo cáo phân tích phát đi, ông Wamsi Mohan thuộc BofA Securities nhận định bên cạnh mức tăng 100 USD mặc định cho các dòng iPhone thông thường, các phiên bản cao cấp như iPhone Pro sẽ phải gánh thêm một đợt tăng giá bổ sung 100 USD nữa.
Thế khó của Apple nằm ở chỗ các thiết bị của họ vốn đã định vị ở phân khúc siêu cao cấp, với mức giá trung bình cho các cấu hình iPhone hiện tại đã vượt ngưỡng 1.100 USD. Bất kỳ động thái tăng giá mạnh tay nào lúc này đều đối mặt với rủi ro bóp nghẹt nhu cầu mua sắm của người dùng, ngay tại thời điểm Apple đang khát khao doanh số phần cứng.
Tại hội nghị các nhà phát triển (WWDC) vừa qua, Apple tiết lộ các tính năng AI mạnh mẽ nhất của hãng sẽ chỉ giới hạn trên 3 dòng iPhone mới nhất - những thiết bị vốn đang có mức giá bán trung bình lên tới 1.369 USD.
Tân CEO Apple
Khối tiền mặt trị giá 62 tỷ USD của Apple vẫn là một vũ khí phòng thủ hạng nặng. Tuy nhiên, mỗi năm hãng đang phải chi ra hơn 100 tỷ USD cho các hoạt động mua lại cổ phiếu và chi trả cổ tức.
Cơn sốt chip nhớ sẽ là bài kiểm tra khốc liệt đầu tiên đối với chiếc ghế nóng của tân CEO John Ternus, ngay cả khi người tiền nhiệm Tim Cook là bên đứng ra hứng chịu búa rìu dư luận cho quyết định tăng giá đầy tranh cãi. Apple hiện là công ty nghìn tỷ USD duy nhất chưa có chỗ đứng vững chắc ở thượng nguồn mảng AI và để mở rộng tệp người dùng tiềm năng, hãng bắt buộc phải tung ra nhiều thiết bị sở hữu dung lượng DRAM lớn hơn để chạy mượt mà các tác vụ thông minh.
Đáng ngại hơn, chi phí chip nhớ sẽ không thể hạ nhiệt trong một sớm một chiều. Bà Melissa Weathers, chuyên gia phân tích tại Deutsche Bank, cảnh báo tình trạng thiếu hụt DRAM nghiêm trọng này “có thể kéo dài dai dẳng đến tận năm 2028 và thậm chí là xa hơn nữa”.
Theo: WSJ, CNBC
