Thứ Sáu vừa qua, sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa áp thuế mới lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, tâm lý hoảng sợ lan rộng trên thị trường tài chính. Các nhà đầu tư đồng loạt rút khỏi tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ và tiền mã hóa, chuyển sang trú ẩn trong vàng và trái phiếu chính phủ.
Chỉ số Nasdaq giảm 3,56%, trong khi Bitcoin lao dốc 15% xuống khoảng 104.600 USD, mức thấp nhất trong nhiều tuần. Ethereum mất tới 21% giá trị, Dogecoin giảm hơn 50%, và đồng $TRUMP, token gắn liền với tên ông Trump, rơi 63%. Theo dữ liệu từ CoinGlass, hơn 19 tỷ USD vị thế đầu tư bị “thổi bay” chỉ trong một ngày.
Chuyên gia Lukman Otunuga từ FXTM nhận định: “Đây là một cuộc tháo chạy khỏi rủi ro đúng nghĩa. Khi bất ổn chính trị xuất hiện, các nhà đầu tư thường rời bỏ tài sản biến động mạnh như tiền số.”
Đòn bẩy” là gì và vì sao nó khiến thị trường sụp nhanh như vậy?
Phần lớn nhà đầu tư tiền số hiện nay sử dụng đòn bẩy tài chính - vay thêm tiền để mở vị thế lớn hơn nhằm kiếm lời nhanh. Nhưng khi giá đi ngược hướng dự đoán, họ bị buộc phải bán tháo hoặc bị sàn giao dịch tự động đóng vị thế để tránh thua lỗ vượt quá khả năng chi trả.
Theo Samir Kerbage, Giám đốc đầu tư của Hashdex: “Diễn biến hôm thứ Sáu là ví dụ điển hình cho việc đòn bẩy khuếch đại biến động ngắn hạn trong một thị trường hoạt động 24/7. Khi giá bắt đầu giảm, lệnh gọi ký quỹ và thanh lý dây chuyền đã khiến thị trường rơi tự do.”
Hiện tượng này cho thấy sự mong manh của thị trường tiền mã hóa, nơi không có cơ chế ngắt giao dịch như chứng khoán truyền thống. Khi đòn bẩy bị “bóp cò”, hiệu ứng domino xảy ra ngay lập tức, khuếch đại nỗi hoảng loạn.
Ngoài tác động từ thuế quan, còn yếu tố nào khiến nhà đầu tư hoảng sợ?
Bên cạnh cú sốc thuế quan, thị trường còn bị ảnh hưởng bởi trục trặc kỹ thuật trên sàn Binance - nơi một stablecoin bất ngờ “mất neo” với đồng USD. Sàn cho biết: “Một số mô-đun giao dịch gặp lỗi tạm thời, khiến một vài tài sản mất cân bằng giá trong thời gian ngắn.”
Trên mạng xã hội, nhiều người cũng nghi ngờ giao dịch nội gián, cho rằng có ví ẩn danh đã hưởng lợi từ việc bán khống tiền số trước cú sụt. Tuy nhiên, như các chuyên gia lưu ý, việc chứng minh giao dịch nội gián trong thế giới phi tập trung gần như là bất khả thi.
Những yếu tố này cộng hưởng khiến niềm tin của nhà đầu tư lung lay, đẩy đà bán tháo lên mức cực điểm - dù cú rơi chỉ kéo dài trong vài giờ.
Thị trường có phục hồi sau cú sập?
Đến đầu tuần, Bitcoin đã phục hồi nhẹ lên quanh mức 115.000 USD, song vẫn thấp hơn đáng kể so với kỷ lục 126.000 USD đạt được hồi đầu tháng 10. Ethereum và nhiều đồng altcoin cũng nhích lên nhưng chưa thể lấy lại toàn bộ mức đã mất.
Samir Kerbage của Hashdex nhận định: “Các yếu tố nền tảng như dòng vốn tổ chức, quỹ ETF và khung pháp lý rõ ràng vẫn đang hỗ trợ tăng trưởng dài hạn cho tiền mã hóa.” Tuy nhiên, ông cảnh báo sự bất ổn ngắn hạn vẫn còn hiện hữu, nhất là khi căng thẳng thương mại và chính trị toàn cầu chưa hạ nhiệt.
Trái lại, các tài sản trú ẩn như bạc lại tăng vọt 7% và đạt mức cao kỷ lục, một minh chứng cho việc nhà đầu tư vẫn đang tìm nơi “trú ẩn an toàn” giữa bão tài chính.
