Vào tháng 4 năm 2029, Trái đất sẽ có một "vị khách" ghé thăm rất gần. Đây là sự kiện thiên văn được các nhà khoa học đặc biệt quan tâm.
Tiểu hành tinh 99942 Apophis – một khối đá không gian dài khoảng 370 mét (1.210 feet) – sẽ lướt qua ở khoảng cách rất gần, chưa đầy 32.000 kilômét (20.000 dặm) tính từ Trái Đất.
Các nhà khoa học hiện tại khẳng định tảng đá này hoàn toàn không gây ra mối đe dọa nào cho hành tinh chúng ta.
Vào tháng 4 năm 2029, một vị khách hiếm hoi sẽ bay qua khu vực cận Trái Đất. Lần bay sát qua của Apophis có thể chuyển hóa sự hiểu biết của chúng ta về các tiểu hành tinh.
Thế nhưng, một bài báo trên Tạp chí Khoa học Hành tinh lại đặt ra câu hỏi bất ngờ về việc liệu thói quen xả rác ngoài không gian của nhân loại có đang đe dọa ngược lại tiểu hành tinh này hay không.
Nhà vật lý học Giulia Schettino và nhà động lực học thiên thể Alessandro Rossi thuộc Viện Vật lý Ứng dụng Nello Carrara của Ý cho biết các mảnh vỡ nhân tạo có thể phá hỏng một cơ hội nghiên cứu hiếm có. Rossi chia sẻ rằng khi quan sát quỹ đạo của Apophis, ông đã tự hỏi liệu nó có nguy cơ va chạm với lượng lớn rác thải do con người tạo ra hay không.
Sự kiện bay sát Trái Đất này sẽ giúp chuyển hóa hiểu biết của chúng ta về các tiểu hành tinh. Khi Apophis lướt qua, lực hấp dẫn của Trái Đất sẽ kéo mạnh để làm thay đổi vòng quay của nó, có thể gây ra lở đất, động đất trên tiểu hành tinh và hé lộ những bí ẩn bên dưới bề mặt. Hai sứ mệnh gồm RAMSES của ESA và OSIRIS-APEX của NASA đã lên kế hoạch theo dõi chi tiết quá trình này.
Tuy nhiên, những phân tích đó sẽ trở nên khó khăn nếu Apophis nhận phải một cú huých bất ngờ trước khi tàu vũ trụ kịp quan sát. Rossi và Schettino đã điều tra khả năng tiểu hành tinh chạm trán với rác thải trong vùng quỹ đạo địa tĩnh ở độ cao khoảng 36.000 kilômét. Dù ban đầu kỳ vọng không có tương tác nào, các mô hình mô phỏng lại cho thấy một xác suất nhỏ nhưng thực tế là vật thể trong quỹ đạo GEO có thể va phải Apophis.
Quỹ đạo dự kiến của Apophis sẽ đưa nó bay qua Trái Đất và Mặt Trăng một cách an toàn (Ảnh: ESA)
Mối lo ngại lớn nhất không phải là sự thay đổi quỹ đạo hay thảm họa, vì bản thân cú va chạm chỉ tạo ra một hố nhỏ hoặc chùm mảnh vụn có thể phát hiện được. Vấn đề cốt lõi là nó sẽ làm mờ đi việc diễn giải dữ liệu.
Các nhà khoa học muốn quan sát cách lực hấp dẫn Trái Đất định hình lại Apophis, và một vụ va chạm ngẫu nhiên từ trước sẽ khiến việc phân định nguyên nhân trở nên cực kỳ phức tạp. Thêm vào đó, các thiết bị đặt trên bề mặt tiểu hành tinh bởi sứ mệnh RAMSES cũng có thể ghi nhận tín hiệu từ cú va chạm này.
Rossi cũng cho biết cú va chạm sẽ không châm ngòi cho hội chứng Kessler chạy trốn bởi vì mật độ rác thải ở vùng địa tĩnh thưa thớt hơn nhiều so với quỹ đạo tầm thấp, khiến xác suất va chạm tiếp theo là rất nhỏ.
Nghiên cứu này chủ yếu làm nổi bật thực tế rằng chúng ta vẫn thiếu hiểu biết về các mảnh vỡ nhỏ ẩn giấu ở quỹ đạo Trái Đất cao. Rossi hy vọng sự kiện năm 2029 sẽ thúc đẩy các khảo sát hoàn thiện hơn. Trong vài năm tới, các kính viễn vọng giám sát mới của Hệ thống Giám sát Không gian EU sẽ được đưa vào sử dụng chính xác để nâng cao kiến thức về các quần thể quỹ đạo cao này.
