Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương và phụ cấp đối với nhà giáo để hướng dẫn thi hành Luật Nhà giáo. Trong quá trình lấy ý kiến, một số ý kiến băn khoăn rằng đề xuất "hệ số lương đặc thù" không có cơ sở pháp lý hoặc có thể phá vỡ hệ thống tiền lương hiện hành. Trước những lo ngại này, Bộ GD&ĐT đã chính thức lên tiếng, làm rõ căn cứ và sự cần thiết của chính sách.
Theo Bộ GD&ĐT, suốt gần ba thập niên qua, các nghị quyết quan trọng của Đảng – từ Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII năm 1996, Nghị quyết 29-NQ/TW năm 2013 đến Kết luận 91-KL/TW năm 2024 và mới nhất là Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị – đều khẳng định yêu cầu phải ưu tiên lương cho nhà giáo, coi đây là chính sách đặc thù và vượt trội. Quốc hội đã thể chế hóa chủ trương này trong Điều 23 Luật Nhà giáo, quy định lương nhà giáo phải được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp.
Ảnh minh hoạ.
Bộ GD&ĐT khẳng định, "hệ số lương đặc thù" là giải pháp kỹ thuật để hiện thực hóa quy định của luật. Thang và bậc lương của nhà giáo vẫn giữ nguyên trong hệ thống chung; hệ số đặc thù chỉ được áp dụng để tính mức lương thực hiện từ năm 2026. Hệ số này không được dùng để tính phụ cấp hoặc chênh lệch bảo lưu, nên không làm thay đổi cấu trúc tiền lương hiện hành.
Sự cần thiết của hệ số đặc thù còn xuất phát từ thực trạng mức lương nhà giáo đang thấp hơn đáng kể so với nhiều ngành nghề khác trong khối hành chính sự nghiệp. Hiện 88% nhà giáo chỉ có thể đạt hệ số lương tối đa 6,78, trong khi viên chức nhiều ngành khác có thể đạt mức 8,0. Đáng chú ý, 100% giáo viên mầm non đang xếp ở thang lương thấp nhất hệ thống. Tỷ lệ nhà giáo được xếp vào nhóm lương cao nhất chỉ đạt 1,17%, trong khi ở nhiều ngành khác con số này có thể lên tới 10%. Nhiều cấp học như tiểu học, THCS, THPT không có bất kỳ vị trí nào được xếp lương cao nhất. Bộ GD&ĐT cho rằng đây là minh chứng rõ ràng cho việc nghề giáo chưa được đãi ngộ xứng đáng như chủ trương của Đảng đã xác định.
Bộ GD&ĐT nhấn mạnh rằng việc xếp lương nhà giáo cao nhất không phải "ân huệ", mà là sự ghi nhận xứng đáng đối với lực lượng lao động đặc biệt – những người tạo ra tri thức và hình thành nhân lực chất lượng cao cho quốc gia. Nhà giáo phải có trình độ chuyên môn vững vàng, kỹ năng sư phạm, năng lực tự học và bản lĩnh nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.
Thực tế cho thấy chính sách lương mới trong Luật Nhà giáo đã tạo ra những tín hiệu tích cực ngay khi được thông qua. Trước đây, khoảng 10% giáo viên rời bỏ nghề mỗi năm, chủ yếu là giáo viên trẻ, khiến nhiều địa phương thiếu nguồn tuyển. Sau khi luật được ban hành, điểm chuẩn vào các trường sư phạm tăng mạnh; tại nhiều địa phương, số lượng ứng viên dự tuyển giáo viên cao gấp 7–10 lần chỉ tiêu. Những môn học từng khó tuyển như Ngoại ngữ, Tin học, Mỹ thuật, Âm nhạc cũng ghi nhận lượng hồ sơ tăng đáng kể. Bộ GD&ĐT đánh giá đây là dấu hiệu cho thấy niềm tin xã hội đối với nghề giáo đã được củng cố.
Hiện dự thảo Nghị định tiếp tục được lấy ý kiến rộng rãi từ các bộ, ngành, địa phương và tổ chức liên quan. Phần lớn ý kiến đều bày tỏ sự đồng thuận với nội dung dự thảo. Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định, đồng thời phối hợp Bộ Tài chính tính toán nguồn lực ngân sách, bảo đảm khả thi khi triển khai.
Bộ GD&ĐT khẳng định việc đảm bảo lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống không chỉ là yêu cầu của luật, mà còn là bước quan trọng để tôn vinh, giữ chân và thu hút người tài cho ngành giáo dục – lực lượng giữ vai trò quyết định đối với tương lai của đất nước.
