Theo UBCKNN, thời gian gần đây xuất hiện một số doanh nghiệp sử dụng ứng dụng và website trên nền tảng mạng xã hội như Tikop, Buff, Topi… để kêu gọi nhà đầu tư góp vốn, sau đó thực hiện uỷ thác cho các công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nhằm đầu tư vào các sản phẩm tài chính.
UBCKNN cho biết, hoạt động huy động vốn theo hình thức hợp tác đầu tư thông qua các ứng dụng và website nêu trên không thuộc phạm vi quản lý, giám sát và cấp phép của cơ quan này.
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, nhà đầu tư có thể gặp rủi ro khi quyền và lợi ích hợp pháp không được bảo vệ theo quy định của pháp luật về chứng khoán. Do vậy, UBCKNN khuyến cáo nhà đầu tư cần thận trọng, tìm hiểu kỹ các yếu tố pháp lý trước khi tham gia các hình thức hợp tác đầu tư trên môi trường mạng.
Về cơ chế, các mô hình này thường được thiết kế dưới dạng hợp đồng hợp tác đầu tư giữa nhà đầu tư và đơn vị trung gian. Dòng tiền được chuyển từ nhà đầu tư tới nền tảng, sau đó được phân bổ tiếp theo hình thức uỷ thác đầu tư vào các sản phẩm tài chính.
Khác với việc mở tài khoản chứng khoán hoặc mua chứng chỉ quỹ, nhà đầu tư trong trường hợp này không trực tiếp đứng tên sở hữu tài sản đầu tư mà tham gia thông qua quan hệ hợp đồng dân sự. Điều này dẫn tới sự khác biệt về khung pháp lý điều chỉnh cũng như cơ chế bảo vệ quyền lợi.
Các nền tảng trung gian trong mô hình này không chịu sự quản lý trực tiếp của cơ quan quản lý thị trường chứng khoán như các công ty chứng khoán hay công ty quản lý quỹ được cấp phép. Khi phát sinh rủi ro, việc xử lý tranh chấp chủ yếu phụ thuộc vào các điều khoản đã được thỏa thuận giữa các bên.
Trong bối cảnh các nền tảng tài chính số phát triển mạnh, các hình thức hợp tác đầu tư trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến và dễ tiếp cận với nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, việc tham gia các mô hình này đòi hỏi nhà đầu tư cần hiểu rõ bản chất sản phẩm cũng như khuôn khổ pháp lý liên quan.
