Trong bài viết chung trên Wall Street Journal, Ken Griffin – CEO của Citadel – cùng giáo sư Anil Kashyap từ Đại học Chicago nhận định chiến lược của ông Trump có thể “kích hoạt lạm phát cao hơn và lãi suất dài hạn cao hơn”.
Theo họ, việc công khai chỉ trích Fed, đe dọa sa thải các thành viên Hội đồng Thống đốc, hay gây sức ép để Fed nới lỏng chính sách tiền tệ đều mang lại “cái giá đắt”. Lịch sử từng chứng kiến Tổng thống Nixon gây áp lực lên Fed trong thập niên 1970, mở đường cho cuộc khủng hoảng “lạm phát đình trệ” trầm trọng.
Tỷ phú Ken Griffin
Nguy cơ nào cho người dân và chính quyền nếu Fed mất độc lập?
Griffin và Kashyap cảnh báo, kịch bản tồi tệ nhất là Fed nhượng bộ áp lực chính trị, để lạm phát tăng không kiểm soát. Khi đó, hàng chục triệu người Mỹ về hưu sẽ thấy giá trị tiền tiết kiệm bị xói mòn.
Họ cho rằng sự bất mãn của cử tri lớn tuổi – những người bị ảnh hưởng nặng nề bởi chi phí sinh hoạt tăng cao – có thể gây tổn hại lớn cho chính quyền trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Đây là một tác động chính trị mà chính Nhà Trắng có thể phải trả giá đắt.
Nhà Trắng phản ứng thế nào trước chỉ trích?
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định chính sách của ông Trump đã “kiềm chế khủng hoảng lạm phát thời Joe Biden” và Fed nên giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm. Ông Trump cũng cho rằng nếu lạm phát quay lại, Fed có thể tăng lãi suất trở lại.
Tuy nhiên, số liệu chính thức không hoàn toàn ủng hộ tuyên bố này. Chỉ số giá tiêu dùng dự kiến công bố tuần này cho thấy giá cả tháng 8 tăng 2,9% so với cùng kỳ – cao hơn mức 2,7% tháng 7 và 2,5% cùng kỳ năm ngoái.
Vì sao ý kiến của Griffin được chú ý?
Trong giới doanh nghiệp Mỹ, hiếm lãnh đạo nào công khai phản đối ông Trump. Các CEO ngân hàng lớn từng bảo vệ Fed nhưng tránh chỉ trích trực tiếp tổng thống. Griffin thì khác: dù thừa nhận đã bỏ phiếu cho ông Trump trong kỳ bầu cử trước, ông lại nhiều lần lên tiếng phản đối chiến tranh thương mại và nay công khai lo ngại Fed bị chính trị chi phối.
Ông và Kashyap cảnh báo hai rủi ro lớn: kinh tế có thể quá nóng do lãi suất thấp nhân tạo và niềm tin của nhà đầu tư vào cam kết chống lạm phát của Fed suy giảm. Khi đó, chính phủ và người dân sẽ phải trả lãi vay dài hạn cao hơn.
Theo Griffin và Kashyap, lợi ích lớn nhất của chính quyền là để Fed được nhìn nhận và hoạt động như một cơ quan độc lập. Điều này cho phép các quan chức tiền tệ đưa ra quyết định khó khăn nhưng cần thiết, như từng làm năm 2022 khi lãi suất được tăng mạnh để kiềm chế giá cả leo thang.
“Uy tín trong hoạch định chính sách kinh tế được xây dựng qua thời gian và có thể mất đi rất nhanh nếu các quy trình bị coi thường,” hai tác giả nhấn mạnh.
