Ngày 1/10, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam đã ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, thay thế Thông tư 22/2019.
Đánh giá về động thái này, báo cáo cập nhật ngành Ngân hàng từ Chứng khoán VPBank (VPBankS), cho rằng Thông tư 50 vẫn giữ định hướng nâng chuẩn quản trị thanh khoản theo Basel III, nhưng có một số điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn so với dự thảo tháng 4/2026.
Theo đó, Thông tư 50 chính thức duy trì tỷ lệdư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR), nâng trần từ 85% lên 95% và áp dụng cách tính mới phản ánh rộng hơn cấu trúc nguồn vốn và một số hình thức sử dụng vốn ngoài cho vay.
Điều chỉnh này thay đổi so với đề xuất trong dự thảo trước đây là thay LDR bằng CDR (trần quy định 85%), mở rộng phạm vi từ dư nợ cho vay sang toàn bộ cấp tín dụng và điều chỉnh lại cơ sở huy động vốn, trong bối cảnh nhiều ngân hàng đã có CDR cao hơn ngưỡng 85%.
Nguồn: VPBankS.
Các ngân hàng có thời gian để điều chỉnh
Bên cạnh việc thay đổi quy định về LDR, Thông tư 50 cũng đưa vào hai tỷ lệ quy định về thanh khoản làTỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và Tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) với lộ trình áp dụng được kéo dài hơn so với trước đây.
Theo các nhà phân tích VPBankS, Thông tư 50 có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, tuy nhiên các tỷ lệ thanh khoản mới chưa được áp dụng đồng loạt ngay từ thời điểm này. Trong giai đoạn chuyển tiếp, các ngân hàng tiếp tục tuân thủ các tỷ lệ hiện hành theo Thông tư 22/2019 cho đến khi chuyển sang khung LCR và NSFR.
Từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng bắt buộc áp dụng đồng thời hai tỷ lệ này; LCR tối thiểu tăng dần từ 50% năm 2028 lên 100% từ năm 2033, trong khi NSFR tăng từ 90% năm 2028 lên 95% năm 2029 và 100% từ năm 2030.
Các ngân hàng đáp ứng điều kiện có thể đăng ký áp dụng sớm. Khi chuyển sang khung mới, ngân hàng áp dụng LDR tối đa 95%; trường hợp đồng thời duy trì LCR và NSFR từ 100% trở lên, ngân hàng không còn phải tuân thủ giới hạn LDR mà chỉ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ báo cáo.
Mở rộng dư địa cân đối thanh khoản cho các ngân hàng
So với Thông tư 22/2019, Thông tư 50/2026 tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thông qua việc nâng trần LDR từ 85% lên 95% và mở rộng một số nguồn vốn được tính vào mẫu số, bao gồm vay nước ngoài, phần chênh lệch nguồn vốn liên ngân hàng dương và một số cấu phần vốn chủ sở hữu.
Điều này có thể hỗ trợ các ngân hàng duy trì tăng trưởng tín dụng tốt hơn mà không phải điều chỉnh quá mạnh cơ cấu huy động trong ngắn hạn. Tuy nhiên, cách tính LDR mới cũng khấu trừ phần nguồn vốn đã được sử dụng cho đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và các hình thức cấp tín dụng khác ngoài cho vay, qua đó khiến mức độ tác động sẽ khác nhau giữa từng ngân hàng.
Về dài hạn, việc bổ sung LCR và NSFR sẽ khuyến khích các ngân hàng duy trì tỷ trọng tài sản thanh khoản phù hợp hơn và sử dụng nguồn vốn ổn định hơn. Nhóm có vốn chủ sở hữu tốt, tiền gửi bán lẻ ổn định và khả năng huy động dài hạn sẽ có lợi thế tương đối rõ hơn.
Theo đó, LCR và NSFR là hai chỉ tiêu cốt lõi giúp nâng chuẩn quản lý thanh khoản theo Basel III. Trong khi LCR thay thế nhóm tỷ lệ thanh khoản ngắn hạn hiện hành bằng cách đánh giá khả năng đáp ứng dòng tiền ra trong kịch bản căng thẳng 30 ngày thì NSFR thay thế tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn bằng khung đo lường độ ổn định của nguồn vốn so với cấu trúc tài sản
