Ngành F&B, đặc biệt các chuỗi F&B với nhiều cửa hàng, là một trong những mô hình kinh doanh được đề cập tại hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh”, do Cục Thuế (thuộc Bộ Tài chính) tổ chức mới đây.
Nguyên nhân là bởi cả đầu vào lẫn đầu ra của các chuỗi F&B đều phức tạp, đòi hỏi người chủ phải nắm rõ quy định để có thể làm đúng.
Với chủ nhà hàng có nhiều điểm bán và nhập nguyên liệu từ nhiều nguồn khác nhau, theo bà Nguyễn Thu Cúc - Chủ tịch Hội tư vấn Thuế Việt Nam, nhằm đảm bảo vận hành thuận lợi cho bản thân cũng như các cơ quan thuế khi kiểm tra, mỗi chuỗi F&B nên tách hóa đơn - chứng từ thành 4 giai đoạn.
Giai đoạn đầu tiên là nguồn mua vào. Với nguồn mua vào, doanh nghiệp không được hạch toán chung chung cho một cửa hàng mà phải làm cho từng cửa hàng khác nhau theo thực tế mua bán. Nguồn mua nguyên liệu cần thống kê rõ ràng, dựa trên chỉ tiêu chung và một mẫu hóa đơn - bảng kê.
Giai đoạn thứ hai là lưu kho. Doanh nghiệp phải có phiếu nhập kho, phiếu xuất kho. Đặc biệt, nếu cửa hàng ở điểm A điều chuyển nguyên liệu/thành phẩm/bán thành phẩm chế biến cửa hàng B, phải có phiếu điều chuyển vật tư/thiết bị/nguyên liệu giữa các cửa hàng.
Giai đoạn thứ ba là bán ra. Người đứng tên hóa đơn bán ra của các chuỗi F&B vẫn là các chủ hộ kinh doanh, nhưng bán ở cửa hàng nào phải ghi địa chỉ của cửa hàng đó.
Giai đoạn thứ tư là kế toán. Câu chuyện hạch toán - kế toán của các cá nhân hoặc hộ kinh doanh theo Thông tư 88 khá đơn giản, nhưng cần thống nhất. Nói cách khác, hóa đơn/bảng mẫu đầu vào - lưu kho - đầu ra sẽ làm riêng cho từng cửa hàng, nhưng các chỉ tiêu trong hóa đơn/bảng biểu phải thống nhất với nhau.
“Khi đã thực hiện đúng quy trình nói trên, chủ doanh nghiệp sẽ dễ quản lý rủi ro, vì biết rõ nguồn gốc - xuất xứ của nguyên vật liệu đầu vào. Ngoài ra, khi tách thành từng giai đoạn riêng biệt nhưng có chỉ tiêu thống nhất, việc tổng hợp dữ liệu cũng đơn giản và hiệu quả hơn”, bà Cúc bình luận.
Một điểm khó khăn khác được các chuỗi F&B nhắc đến tại hội thảo là việc chứng minh nguyên liệu đầu vào mua từ hộ sản xuất hoặc chợ đầu mối, trong khi không có hóa đơn điện tử.
Ông Vũ Hồng Long - Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội (Ảnh chụp màn hình)
Về vấn đề này, ông Vũ Hồng Long - Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội, nói rằng chi phí chỉ được khấu trừ khi tính thuế nếu đảm bảo các yếu tố nhất định.
Chi phí đó phải phát sinh trong thực tế và liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh; phải có đầy đủ hóa đơn và chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, kế toán. Ngoài ra, đối với những khoản thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng.
Đối với trường hợp cá nhân, hộ kinh doanh mua hàng hóa dịch vụ từ nông dân/ngư dân hoặc những người bán không thuộc đối tượng phải lập hóa đơn điện tử; bên mua có thể lập bảng kê hàng hóa, dịch vụ mà không cần có hóa đơn.
“Bảng kê cũng cần ghi đầy đủ những thông tin định danh về người bán - bao gồm cả căn cước công dân, thông tin về hàng hóa như là số lượng, đơn giá và giá trị giao dịch.
Bên cạnh đó, để chứng minh được thực tế hoạt động, bảng kê cũng cần kèm theo các tài liệu như: các đơn đặt hàng, giấy xác nhận mua bán, phiếu giao nhận, phiếu nhập kho, phiếu cân hoặc các chứng từ thanh toán”, ông Long nói thêm.
Liên quan đến khía cạnh quản lý doanh thu và thực hiện xuất hóa đơn khi bán hàng đa kênh cho các chuỗi, để đảm bảo đúng quy định và tránh sai sót, ông Đặng Văn Thành - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế TMĐT làm rõ như sau.
Đầu tiên, theo các quy định tại Nghị định 68, doanh thu của hộ/cá nhân kinh doanh là tổng hợp doanh thu trên tất cả các kênh bán hàng, cả bán hàng trực tiếp tại cửa hàng và bán hàng qua các nền tảng, ví dụ như sàn TMĐT hoặc nền tảng gọi thức ăn.
“Số liệu về tổng doanh thu được thống kê qua tài khoản ngân hàng - ví điện tử cũng như bằng tiền mặt.
Cũng qua đây, tôi khuyên các hộ kinh doanh/doanh nghiệp nên mở một tài khoản riêng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Để sau này, nếu chúng ta tổng hợp doanh thu cũng như giải trình với cơ quan chức năng, quá trình sẽ dễ dàng hơn, chính xác hơn.
Đối với vấn đề thu tiền mặt, tôi nghĩ các hộ kinh doanh cũng nên mở sổ sách để theo dõi cho chính xác, tránh sai sót hoặc ghi nhận thiếu doanh thu”, ông Thành phân tích.
Đối với vấn đề xuất hóa đơn, theo quy định hiện nay, doanh nghiệp đạt doanh thu trên 1 tỷ đồng một năm sẽ thuộc trường hợp bắt buộc phải xuất hóa đơn. Các trường hợp doanh thu dưới 1 tỷ một năm thuộc diện không bắt buộc, tuy nhiên nếu cá nhân có nhu cầu xuất hóa đơn, có thể đăng ký với cơ quan thuế.
Ngoài ra, khi bán hàng trực tiếp, các chuỗi F&B xuất hóa đơn như bình thường. Nhưng nếu bán trên các sàn TMĐT hoặc app giao nhận, doanh nghiệp có thể yêu cầu bên thứ ba cung cấp thông tin giao dịch để xuất hóa đơn theo đúng quy định. Tương tự đối với hàng hóa bán trên sàn TMĐT, doanh nghiệp có thể ủy nhiệm cho sàn xuất hóa đơn thay.
