Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA) đã công bố số liệu thống kê ngành điện năm 2025 vào ngày 28/1, cho thấy quốc gia này đã bổ sung 315,07 GW công suất điện mặt trời mới trong năm qua, cùng với 119,33 GW điện gió. Cả hai con số này đều xác lập những kỷ lục mới hàng năm.
Tính đến cuối tháng 12/2025, tổng công suất lắp đặt tích lũy của Trung Quốc đã đạt 3,89 TW, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, công suất điện mặt trời tăng lên 1,2 TW (tăng 35,4%), điện gió đạt 0,64 TW (tăng 22,9%). Theo dữ liệu của NEA, điện mặt trời và điện gió hiện chiếm tổng cộng 47,3% tổng công suất lắp đặt.
Các con số này nhấn mạnh sự thay đổi về mặt cấu trúc trong cơ cấu nguồn điện của Trung Quốc. Khi tính cả thủy điện và điện hạt nhân, các nguồn phi hóa thạch chiếm tới 60,4% tổng công suất lắp đặt vào năm 2025, so với 39,6% của nhiệt điện, đánh dấu một sự giao thoa lịch sử trong hệ thống điện của quốc gia này.
Dữ liệu của NEA cũng cho thấy các nhà máy điện lớn từ 6 MW trở lên có số giờ vận hành đầy tải trung bình là 3.119 giờ trong năm, giảm 312 giờ so với năm 2024, phản ánh áp lực về tính biến thiên và tình trạng cắt giảm công suất ngày càng tăng khi năng lượng tái tạo mở rộng.
Đà lắp đặt đã tăng tốc mạnh mẽ vào thời điểm cuối năm. Riêng lượng điện mặt trời bổ sung trong tháng 12 đã vượt quá 40 GW, mức tương đương với tổng công suất lắp đặt cả năm của nhiều thị trường quang điện lớn trên thế giới.
Các nhà phân tích trong ngành cho rằng sự gia tăng đột biến này là do thời hạn vận hành dự án và việc tiếp tục triển khai các căn cứ điện gió và điện mặt trời quy mô lớn tại miền Tây và miền Bắc Trung Quốc.
Sau đỉnh cao kỷ lục, đà lắp đặt năm 2026 được dự báo sẽ chững lại do hiệu ứng mức nền cao và những biến động từ thị trường điện cũng như chuỗi cung ứng. CPIA đưa ra các kịch bản dự báo với biên độ rộng, từ 185 GW đến 275 GW, trong đó mức mục tiêu 215-220 GW được coi là khả thi nhất. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường có thể đối mặt với mức sụt giảm 20-25% so với năm 2025.
Triển vọng đó trái ngược với những dự báo của CPIA trong năm 2025, khi hiệp hội này đã điều chỉnh dự báo cả năm tăng từ mức 215-255 GW vào tháng 2 lên 270-300 GW vào tháng 7, sau đợt bùng nổ lắp đặt do chính sách thúc đẩy trong nửa đầu năm.
Dữ liệu chính thức của NEA sau đó cho thấy con số thực tế còn vượt quá cả ngưỡng cao nhất trong phạm vi điều chỉnh của CPIA.
Các tổ chức dự báo khác vẫn còn chia rẽ về tốc độ chậm lại dự kiến. Kịch bản cơ sở mới nhất của Bloomberg NEF chỉ ra khoảng 273 GW (AC) công suất điện mặt trời mới vào năm 2026, trong khi một số công ty chứng khoán và ấn phẩm ngành của Trung Quốc đặt mức ước tính trung bình từ 200 GW đến 225 GW.
Giữa các kịch bản, có một sự đồng thuận chung rằng các dự án quy mô lớn tại các sa mạc và các căn cứ năng lượng tái tạo sẽ chiếm ưu thế về nhu cầu, trong khi điện mặt trời áp mái vẫn là nguồn gây bất định lớn nhất khi cơ chế giá điện và giá mua điện tiếp tục thay đổi.
Với tổng công suất điện mặt trời tích lũy hiện đã trên 1,2 TW, thị trường Trung Quốc đang ngày càng bị tác động bởi những thách thức về tích hợp hệ thống hơn là chỉ đơn thuần là xây dựng mới. Khả năng tiếp cận lưới điện, triển khai lưu trữ và cải cách thị trường điện dự kiến sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc quyết định tốc độ hấp thụ công suất mới từ năm 2026 trở đi.
Theo PV
