Tổng công ty Đường sắt Indonesia Kereta Api Indonesia (KAI) đang đẩy mạnh việc thay thế các toa tàu cũ do Nhật Bản sản xuất trên tuyến tàu điện ngoại ô Jakarta bằng các mẫu mới của Trung Quốc và Indonesia.
KAI đã đưa vào vận hành 11 toa tàu do Trung Quốc sản xuất, đồng thời đặt hàng thêm các toa tàu lắp ráp nội địa trong chương trình nâng cấp đội tàu. Ông Mochamad Purnomosidi, Giám đốc công ty con Kereta Commuter Indonesia, cho biết cuối tháng 1 rằng doanh nghiệp đã đặt tổng cộng 16 đoàn tàu mới từ một nhà sản xuất Indonesia.
Trong số này, 2 toa tàu do doanh nghiệp nhà nước Industri Kereta Api (INKA) sản xuất đã đi vào khai thác từ tháng 12. 14 toa còn lại dự kiến vận hành trước tháng 7.
Tuyến tàu điện ngoại ô Jakarta phục vụ khoảng 1 triệu lượt hành khách mỗi ngày, là mạng lưới đường sắt đông khách nhất Indonesia.
Trong nhiều năm, tuyến tàu này thu hút đông đảo người yêu đường sắt từ Nhật Bản, đến chiêm ngưỡng các toa tàu Nhật vẫn còn hoạt động. Hiện vẫn còn hơn 800 toa tàu cũ đang vận hành, chủ yếu là dòng 205 của JR East và dòng 6000 của Tokyo Metro.
Phần lớn các mẫu này được đưa vào sử dụng từ thập niên 1970–1980, với nội thất vẫn còn quạt trần và biển chỉ dẫn bằng tiếng Nhật. Vào cuối tuần, không hiếm gặp cảnh người Nhật chụp ảnh từ sân ga.
Tuy nhiên, các toa tàu này đang dần bị loại biên. Trong năm 2025, 11 toa tàu do CRRC (Trung Quốc) sản xuất đã được lắp đặt. Một doanh nghiệp Nhật Bản được cho là đã tham gia đấu thầu nhưng thất bại vì giá cao.
Theo tạp chí Tempo, Kereta Commuter Indonesia dự kiến mua tổng cộng 30 toa tàu mới vào năm 2027. Công ty mẹ KAI cũng đã nhận 1.800 tỷ rupiah (107 triệu USD) vốn bổ sung từ chính phủ và các nguồn khác vào cuối tháng 1, nhằm phục vụ kế hoạch mua sắm phương tiện mới.
Việc thay thế này xuất phát từ điều chỉnh chính sách của chính phủ Indonesia. Nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước, Indonesia đã hạn chế nhập khẩu toa tàu đã qua sử dụng từ năm 2020 và cấm hoàn toàn từ năm 2023.
Dù vậy, hiện phần lớn đội tàu của tuyến tàu điện Jakarta vẫn là tàu Nhật Bản đã qua sử dụng, nhưng tỷ lệ này được dự báo sẽ tiếp tục giảm.
Indonesia bắt đầu nhập khẩu toa tàu cũ từ Nhật Bản từ năm 2000, khi các toa dòng 6000 của Tokyo được chuyển giao miễn phí. Để đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng, Indonesia tiếp tục nhập các toa tàu Nhật có độ bền cao và chi phí thấp.
Hợp tác không chỉ dừng ở mua bán. Năm 2014, JR East cam kết hỗ trợ kỹ thuật cho công tác bảo dưỡng và kiểm định. Nhiều toa tàu sản xuất từ thập niên 1970 vẫn được tân trang, thay ghế ngồi và đệm.
Nhờ đó, dịch vụ tàu điện Jakarta duy trì được chất lượng sạch sẽ, thoải mái, tạo niềm tin lớn với hành khách. Nhiều người vẫn bày tỏ sự ưa thích với các toa tàu Nhật Bản.
Sinh viên Abimanyu (20 tuổi) cho rằng tàu Nhật chứng minh được độ bền nếu được bảo dưỡng tốt. “Tôi thấy KAI Commuter bảo trì khá tốt. Dù tàu cũ nhưng điều hòa vẫn mát, hiếm khi gặp sự cố”, anh nói với Nikkei.
Trong khi đó, Muhammad Octavian (17 tuổi), một học sinh trung học, bày tỏ mong muốn: “Tôi hy vọng các toa tàu thay thế cũng sẽ được sản xuất tại Nhật Bản, không chỉ từ Trung Quốc hay Indonesia. Độ bền của tàu Nhật đã được chứng minh”.
Theo Nikkei Asia
