Bộ trưởng Dầu mỏ và Khí đốt Ấn Độ Hardeep Singh Puri vừa công bố một thỏa thuận lớn với Mỹ: Washington sẽ cung cấp gần 10% tổng lượng LPG nhập khẩu của New Delhi.
Theo đó, các doanh nghiệp dầu khí quốc doanh Ấn Độ đã ký hợp đồng 1 năm để mua khoảng 2,2 triệu tấn LPG mỗi năm từ bờ Vịnh Mỹ – một cột mốc được ông Puri gọi là “lần đầu tiên trong lịch sử”.
Hợp đồng này được xem là “thỏa thuận có cấu trúc đầu tiên” giữa hai phía, với giá mua được neo theo chuẩn Mount Belvieu – vốn là mức giá tham chiếu quan trọng trong ngành LPG.
Mục tiêu của New Delhi là đa dạng hóa nguồn cung vốn phụ thuộc chủ yếu vào Trung Đông, đồng thời giảm thặng dư thương mại với Mỹ – hiện ở mức khoảng 40 tỷ USD mỗi năm.
Theo chuyên gia năng lượng Bineet Banka của Nomura, nếu 10% lượng LPG nhập khẩu được chuyển sang mua từ Mỹ thì mỗi năm Ấn Độ sẽ chi thêm khoảng 1 tỷ USD cho nguồn hàng này. Tuy nhiên, con số đó vẫn “không thấm vào đâu” so với mức thặng dư thương mại 40 tỷ USD mà New Delhi đang có với Washington.
Từ tháng 8, quan hệ thương mại hai nước chịu ảnh hưởng nặng nề khi Mỹ áp thuế 50% lên hàng hóa Ấn Độ, còn New Delhi đáp trả bằng mức thuế 25%. Một nửa mức thuế này của Mỹ liên quan trực tiếp đến việc Ấn Độ mua dầu từ Nga.
Trong bối cảnh đó, việc mở rộng nhập khẩu năng lượng từ Mỹ được xem là một động thái xoa dịu, mở đường cho một thỏa thuận thương mại rộng hơn trong thời gian tới.
Vì sao Mỹ và Ấn Độ lại “xích lại gần nhau” trong lĩnh vực năng lượng?
Tổng thống Donald Trump nhiều lần chỉ trích quan hệ thương mại với Ấn Độ là “thảm họa một chiều”. Tuy nhiên, từ tháng 9, thái độ giữa đôi bên có dấu hiệu mềm lại.
Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal trong chuyến thăm Mỹ đã khẳng định nước này sẽ tăng mạnh nhập khẩu năng lượng từ Mỹ trong những năm tới, coi đây là hợp phần quan trọng của chiến lược an ninh năng lượng.
Ông Trump cũng nhắc lại mối quan hệ hữu nghị với Thủ tướng Narendra Modi và tuyên bố Ấn Độ “gần như đã dừng mua dầu Nga” – dù số liệu chưa xác nhận điều đó.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy đến ngày 17/11, Ấn Độ vẫn nhập khoảng 1,85 triệu thùng/ngày dầu Nga. Tuy nhiên, nhập khẩu dầu Mỹ tăng mạnh trong tháng 10, đạt 568.000 thùng/ngày – mức cao nhất kể từ đầu năm 2021.
Thay đổi nguồn cung dầu sẽ tác động gì tới kinh tế Ấn Độ?
Theo Nomura, nếu Ấn Độ giảm tỷ trọng dầu Nga xuống còn 15% (từ mức 35% hiện tại), tác động lên tổng chi phí nhập khẩu sẽ vào khoảng 1,1 tỷ USD – do giá dầu Nga có mức chiết khấu khoảng 3 USD/thùng.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng thay đổi này có thể giúp New Delhi đạt được một thỏa thuận thương mại mới và giảm mức thuế mà Mỹ đang áp đặt. Nomura dự báo khoản “phạt 25% liên quan dầu Nga” có thể được dỡ bỏ sau tháng 11.
Tuy nhiên, theo Rystad Energy, nếu không tăng mạnh sản lượng trong nước, hóa đơn nhập khẩu dầu của Ấn Độ sẽ tiếp tục phình to. Việc mở rộng các nhà máy lọc dầu và tổ hợp hóa dầu vào giai đoạn 2026–2027 cũng sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu tăng thêm trong các năm tới.
