TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV
Tại hội thảo Cơ hội đầu tư trong bối cảnh mới hôm 19/3, TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho biết bối cảnh thế giới hiện tại có 2 điểm cần lưu ý. Kinh tế thế giới đang tăng trưởng chậm lại. Dự báo của OECD con số này đạt khoảng 3,1%, tức chậm hơn so với trước đại dịch COVID-19.
Như vậy, sẽ khó khăn cho Việt Nam khi muốn tăng vượt lên trong bối cảnh này. Ngoài ra, tăng trưởng từ Mỹ và Trung Quốc chậm lại khi dự báo lần lượt chỉ đạt 1,5% và 4,5%. Đây là sự thách thức với thương mại đầu tư, đổi mới sáng tạo. Các quốc gia có thể tiếp tục lộ trình giảm lãi suất song chậm lại, do ảnh hưởng của chiến tranh thương mại.
Tiến sĩ Lực cho rằng FED sẽ cắt giảm lãi suất 2 lần trong các đợt tháng 9 và tháng 12 trong năm 2025.
"Tôi nghĩ không cần lo về chính sách lãi suất điều hành. Bởi lãi suất của Ngân hàng Nhà nước hiện không có tác dụng nhiều với thị trường", ông nói.
Theo ông Lực, Ngân hàng Nhà nước cần xem lại chính sách tiền tệ để sát hơn với thị trường, chỉ dẫn cho thị trường. Hiện tại, việc giảm lãi suất giúp một số ngân hàng thương mại cho vay tái cấp vốn với chi phí vốn rẻ hơn.
Rủi ro lớn của Việt Nam với thế giới là chính sách thương mại. Rủi ro này tăng mạnh lên trong bối cảnh chiến tranh thương mại và tăng trưởng toàn cầu dự kiến giảm. Với Việt Nam, số liệu 2 tháng đầu năm 2025 tích cực và chúng ta đang phấn đấu trên 8% trở lên trong năm 2025.
"Chúng tôi kiến nghị Việt Nam giữ mức lạm phát dưới 5% kể cả giai đoạn tới tăng trưởng 2 con số", ông Lực nêu lý do: "lạm phát đã thả ra thì sẽ rất khó để kéo về".
Chuyên gia cho rằng nên giữ lạm phát dưới 5% để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô.
Về động lực tăng trưởng, ông Lực cho biết Việt Nam đang tiến hành cách mạng về thể chế và tổ chức bộ máy, là điều chưa từng có. So sánh 2024 với 2019, Việt Nam hồi phục về trạng thái trước dịch.
Mổ xẻ kỹ hơn, vị chuyên gia cho biết xuất nhập khẩu ròng chỉ đóng góp 4% cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Thặng dư thương mại 25 tỷ USD song là thặng dư dịch vụ, còn thặng dư thương mại hàng hóa bị âm. 2 động lực là tiêu dùng và đầu tư đóng góp lần lượt 60% và 16%. Đây là 2 động lực rất quan trọng.
"Tỷ giá trong 2 tháng vừa qua biến động nhẹ nhàng, thậm chí đồng USD còn mất giá. Lạm phát cơ bản trong tầm kiểm soát. Cung tiền tăng, song vòng quay tiền vẫn chậm. Năm ngoái là 0,67 lần, nhích hơn chút so với năm 2024 là 0,65 lần", ông Lực nhấn mạnh.
Theo vị chuyên gia, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Việt Nam chủ yếu là xuất khẩu, FDI chiếm 71% xuất khẩu. Xuất khẩu tốt thì PMI phục hồi tốt, sản xuất công nghiệp cũng đi theo. Tháng 1 vừa qua âm do chu kỳ Tết và bắt đầu tác động từ chiến tranh thương mại. Tháng 2 phục hồi song chưa bằng giai đoạn trước.
Ngoài ra, ông Lực cho biết vốn đầu tư cũng rất quan trọng. Đây là tăng trưởng đầu tư vốn toàn xã hội. Đầu tư công giải ngân rất tốt, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước. Năm nay chỉ tiêu giải ngân đầu tư công là 830 nghìn tỷ đồng, cộng vốn chuyển tiếp là gần 900 nghìn tỷ đồng đầu tư công, tăng 25% so với năm ngoái, đây là mức tăng rất lớn. Để nhanh hơn, Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư công, giải phóng ách tắc dự án bất động sản…Nếu giải ngân tốt, đây là động lực quan trọng, đặc biệt hoàn thành dự án trọng điểm quốc gia.
Về tiêu dùng, ông cho rằng phục hồi tích cực song tiêu dùng thực 2024 chỉ tăng gần 6%, 2 tháng đầu năm tăng khoảng 6% - tốt nhưng bằng 2/3 so với trước dịch. "Rõ ràng sức cầu vẫn yếu, cần nghiên cứu từ Trung Quốc xem họ kích cầu thế nào. Đó là 1 điểm để đạt mục tiêu GDP", ông Lực cho biết.
