Trung tướng Cao Minh Nhạn: Tinh thần thép từ cái nôi cách mạng Khánh Hòa

Trong ngôi nhà nhỏ cách xa phố thị, trung tướng Cao Minh Nhạn, nay đã 72 tuổi, từ tốn kể lại hành trình cống hiến của mình. Ánh mắt ông vẫn giữ nguyên sự tinh anh của người lính trưởng thành giữa bom đạn; giọng ông trở nên hào hứng mỗi lần nhắc đến quê hương Diên Sơn (nay là xã Diên Điền), tỉnh Khánh Hòa - cái nôi cách mạng đã sinh ra và tôi luyện biết bao chiến sĩ kiên trung.

Ngày 6.8.2025, tại Đại hội thi đua "Vì an ninh Tổ quốc" lần thứ IX, trung tướng Cao Minh Nhạn được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho hơn nửa thế kỷ cống hiến, đồng thời là niềm tự hào của gia đình và quê hương Khánh Hòa.

Vùng đất hun đúc bản lĩnh

Sinh năm 1954, ông Cao Minh Nhạn lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng. Ba người anh ruột cùng 3 người cậu ruột hy sinh; bà ngoại, mẹ và mợ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Những mất mát ấy sớm hun đúc trong ông ý thức trách nhiệm với đất nước.

ẢNH: BÁ DUY

"Vùng Diên Sơn thời đó ác liệt lắm", ông nhớ lại. Từ lúc 14 - 15 tuổi, ông đã tham gia rải truyền đơn, giăng khẩu hiệu, dẫn đường, làm "dân lạc" bảo vệ cán bộ. Năm 16 tuổi vào Đoàn, 18 tuổi được kết nạp vào Đảng - dấu mốc mở ra cuộc đời gắn bó với cách mạng.

Đầu năm 1972, khi mới 18 tuổi, ông được giao nhiệm vụ đánh vào trường huấn luyện của đối phương. Một quả mìn nổ sai hướng khiến địch truy lùng dữ dội, nhưng ông thoát được. Có lần mìn không nổ, ông quay lại gỡ để chứng minh hoàn thành nhiệm vụ. "Lúc đầu sợ chứ, nhưng rồi phải đối mặt. Không làm đến nơi đến chốn thì không xứng với niềm tin tổ chức giao", ông quả quyết.

Tháng 12.1972, ông ra miền Bắc chữa bệnh rồi học tại K20 và Trường An ninh miền Nam. Đến tháng 9.1975 trở về, ông công tác tại Ty An ninh Khánh Hòa, bắt đầu hành trình bền bỉ gìn giữ bình yên cho quê hương.

Dấu ấn Hòn Rồng - chiến công lớn ở tuổi 22

Năm 1976, Cao Minh Nhạn tham gia chuyên án triệt phá tổ chức phản động "Mặt trận cứu nguy dân tộc" do Tạ Hoàng Nhạn cầm đầu. Với vỏ bọc sĩ quan cảnh sát đặc biệt chế độ cũ, ông xâm nhập "Mật khu Hòn Rồng", nơi đối phương đóng quân và kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt. Ba ngày hai đêm trong mật khu là cuộc đấu trí vô cùng căng thẳng. Dựa vào thông tin, sự bình tĩnh, mưu trí và bản lĩnh kiên cường, ông xây dựng lòng tin, rồi thực hiện kế hoạch "điệu hổ ly sơn", đưa thủ lĩnh phản động ra khỏi căn cứ để tiến hành bắt giữ. "Đến khi ra tòa, hắn vẫn không hiểu vì sao mình bị lộ", ông kể.

ẢNH: BÁ DUY

Chiến công này góp phần bảo vệ an toàn cuộc bầu cử Quốc hội thống nhất năm 1976 và là một trong những chiến công tiêu biểu được nhắc lại khi ông được xét tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2025.

Năm 1977, ông phá vụ án sát hại linh mục Hà Long Ân, vốn là vụ án nhạy cảm bị các thế lực phản động lợi dụng để xuyên tạc, chống phá. Với nghiệp vụ ngoại tuyến, ông bắt giữ thủ phạm chỉ trong một tháng.

Từ năm 1985, trên cương vị Trưởng công an huyện Diên Khánh rồi Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa (1996 - 2008), ông trực tiếp chỉ đạo triệt phá nhiều băng nhóm tội phạm, xử lý dứt điểm các tụ điểm phức tạp, tiên phong ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính và đảm bảo an ninh du lịch. Tỷ lệ phá án của lực lượng luôn đạt mức cao, đặc biệt các vụ án nghiêm trọng thường đạt từ 80 - 100%.

Tướng Cao Minh Nhạn nổi tiếng nghiêm khắc nhưng cũng rất nhân văn. "Dân mình nghèo, ai lại đi gây khó cho dân", ông chia sẻ. Bất kỳ đơn thư tố cáo nào, ông đều yêu cầu kiểm tra ngay; nếu có sai phạm thì xử lý triệt để. Ông cũng chú trọng đào tạo cán bộ trẻ, minh bạch tài chính, chống tham nhũng mạnh mẽ, góp phần xây dựng Công an Khánh Hòa thành đơn vị vững mạnh.

ẢNH: BÁ DUY

Năm 2012, khi giữ cương vị Phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, ông trực tiếp chỉ đạo phá vụ đặt chất nổ nhằm sát hại Giám đốc Công an Khánh Hòa. Chỉ sau 24 giờ, toàn bộ nhóm đối tượng cùng 30,4 kg thuốc nổ bị bắt giữ, khẳng định kinh nghiệm, sự quyết đoán và bản lĩnh của ông.