Mặc dù vậy, GPS chỉ là một trong nhiều hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu (GNSS) đang hoạt động. Trong khi GPS do quân đội Mỹ sở hữu và vận hành, các quốc gia khác cũng có hệ thống định vị của riêng mình. Chẳng hạn, Liên minh châu Âu (EU) sử dụng hệ thống Galileo, Nga có GLONASS, Nhật Bản phát triển QZSS, hay còn gọi là Michibiki.
Khi định vị vệ tinh trở thành “vũ khí mềm” của các cường quốc
ẢNH: REUTERS
Đặc biệt, BeiDou của Trung Quốc đã thu hút sự chú ý toàn cầu. Giống như GPS, BeiDou là hệ thống định vị thuộc sở hữu và được vận hành bởi chính phủ Trung Quốc, thông tin kỹ thuật của nó vẫn được giữ bí mật. Ra đời lần đầu vào năm 2000 trước khi phủ sóng toàn cầu vào năm 2020, BeiDou giờ đây không chỉ là một lựa chọn thay thế cho GPS mà còn phát triển nhanh chóng với nhiều ứng dụng vượt xa chức năng định vị.
Tham vọng vượt GPS hay chỉ là bổ sung?
BeiDou không chỉ phục vụ cho việc định vị cá nhân mà còn được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động quân sự của Trung Quốc, bao gồm dẫn đường cho tên lửa. Hệ thống này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và ứng phó với thiên tai. Thậm chí cho đến nay, BeiDou đã vượt trội hơn GPS ở nhiều khía cạnh, bao gồm số lượng vệ tinh và độ chính xác.
Tính đến năm 2023, BeiDou đã có 56 vệ tinh trên quỹ đạo, vượt xa con số 31 vệ tinh của GPS. Hệ thống cũng vận hành 120 trạm mặt đất, so với chỉ 11 trạm của GPS, cho phép thu thập dữ liệu định vị chính xác hơn. Trong khi đó, Mỹ đang triển khai hệ thống GPS III, nhưng vẫn có thể không theo kịp BeiDou về nhiều mặt.
Sự phát triển của BeiDou đã gây ra lo ngại trong chính phủ Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc. Một bản ghi nhớ năm 2023 từ cựu Đô đốc Lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ Thad Allen chỉ ra rằng "khả năng của GPS hiện nay đã thua kém đáng kể so với hệ thống BeiDou của Trung Quốc".
