Nâng cấp tiêu chuẩn xăng E10 sau gần một thập kỷ
Ngày 30/6/2025, Ủy ban Quản lý Tiêu chuẩn Quốc gia Trung Quốc bất ngờ công bố tiêu chuẩn mới cho xăng E10, mang ký hiệu GB 18351-2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Nếu ví von thì xăng E10 hiện tại như một chiếc điện thoại thông minh đời cũ thì "E10 thế hệ mới" của Trung Quốc chính là bản nâng cấp "Pro Max" với hàng loạt cải tiến vượt trội.
Động thái này được thực hiện lặng lẽ, không có sự vào cuộc rầm rộ của truyền thông nhưng lại đánh dấu một bước ngoặt quan trọng sau gần một thập kỷ giữ nguyên tiêu chuẩn cũ.
Trung Quốc không phải là "người mới" với xăng sinh học. Họ đã thí điểm E10 từ đầu những năm 2000, chính thức triển khai đại trà từ năm 2017 với mục tiêu phủ toàn quốc vào năm 2020.
Nhưng lộ trình ấy vấp phải muôn vàn khó khăn. Nguồn cung nguyên liệu bấp bênh, giá ngô biến động, hạ tầng phân phối chưa theo kịp. Đến cuối năm 2020, kế hoạch phủ sóng E10 toàn quốc bị "tạm dừng không chính thức".
Tuy nhiên, việc ra đời tiêu chuẩn GB 18351-2025 cho thấy Trung Quốc vẫn quyết tâm theo đuổi mục tiêu xăng sinh học.
Toàn bộ hệ thống sản xuất, phân phối và kiểm định xăng E10 trên cả nước sẽ phải vận hành theo một quy trình mới, khắt khe hơn.
‘Thế hệ mới’ sinh ra để giải quyết những bài toán cũ
Không phải tự nhiên mà Trung Quốc muốn thay đổi, bởi chính sách cũ có quá nhiều lỗ hổng. Bằng chứng là suốt nhiều năm triển khai, thị trường xăng E10 nước này đã phải đối mặt ba vấn đề.
Trước hết là vấn đề chất lượng nhiên liệu. Xăng E10 ở vùng này khác xa vùng kia và cả Trung Quốc không có một tiêu chuẩn thống nhất và đủ mạnh để điều chỉnh.
Lợi dụng kẽ hở đó, không ít cây xăng tư nhân đã tự ý pha trộn. Động cơ xe phải chịu ảnh hưởng trực tiếp và người tiêu dùng là đối tượng thiệt thòi nhất.
Tiếp đến là khâu kiểm định. Cách kiểm tra chất lượng xăng E10 theo tiêu chuẩn cũ thiếu sự minh bạch cần thiết.
Các quy định cũ không đủ sức ràng buộc những hành vi gian lận. Cơ quan chức năng kiểm tra tại các điểm bán lẻ cũng gặp không ít khó khăn. Điều này đặt ra thách thức đối với việc mở rộng sử dụng E10.
Ngoài ra, việc bảo quản và vận chuyển xăng E10 cũng là một bài toán chưa có lời giải. Xăng E10 vốn có tính hút ẩm. Nó rất dễ bị phân tầng nếu không được bảo quản đúng cách. Tiêu chuẩn mới được kỳ vọng giúp kiểm soát chặt chẽ hơn toàn bộ quy trình này, từ khâu lưu kho cho đến khi đến bình xăng của người tiêu dùng.
GB 18351-2025 ra đời để nâng cấp, đưa E10 từ một giải pháp tình thế trở thành một sản phẩm có chất lượng ổn định, được kiểm soát chặt chẽ.
Theo Ủy ban Quản lý Tiêu chuẩn Quốc gia Trung Quốc, E10 thế hệ mới sẽ loại bỏ dần tiêu chuẩn cũ GB 18351-2017 và thay thế bằng một bảng tiêu chuẩn thống nhất cho 4 loại chỉ số octan: RON 89, 92, 95 và 98.
Đặc biệt, tiêu chuẩn mới GB 18351-2025 có những thay đổi mang tính "cách mạng" về mặt hóa học, như siết chặt các chỉ tiêu kỹ thuật nhằm hạn chế nhiên liệu không đạt chuẩn, loại trừ hóa chất độc hại và kiểm soát áp suất hơi.
Đứng sau tiêu chuẩn này là những cái tên rất quen thuộc. Cục Năng lượng Quốc gia (NEA) là đơn vị đề xuất và chủ trì, nhưng đơn vị trực tiếp soạn thảo lại đến từ Viện Nghiên cứu Hóa dầu Sinopec và Viện Nghiên cứu Hóa dầu của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC).
Sự hợp tác giữa cơ quan quản lý và các tập đoàn năng lượng nhà nước cho thấy một chiến lược rõ ràng: Trung Quốc đang hướng tới một thị trường nhiên liệu không chỉ "xanh" (vì có ethanol) mà còn phải "sạch" về mặt công nghệ động cơ, giảm thiểu tối đa các tác nhân gây hao mòn và ô nhiễm trong quá trình vận hành.
Có một chi tiết đáng chú ý: giữa thời điểm công bố tiêu chuẩn mới (tháng 6/2025) và thời điểm có hiệu lực (tháng 7/2026), Trung Quốc dành ra một năm để chuẩn bị.
Một năm để các nhà máy lọc dầu nâng cấp dây chuyền, các cây xăng thay đổi quy trình bảo quản và hệ thống kiểm định làm quen với các chỉ số mới.
Sự "không vội vã" ấy nói lên một điều: họ đã học được bài học từ những lần "nóng vội" trước đây. Thay vì chạy theo mục tiêu số lượng, họ tập trung vào chất lượng và sự ổn định của hệ thống.
