Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian hôm 29-12 cho biết Bắc Kinh cũng đã gửi công hàm phản đối tới phía Panama – theo Tân Hoa xã.
Trung Quốc còn kêu gọi phía Panama điều tra toàn diện vụ việc, "nhanh chóng chấn chỉnh các hành vi sai trái của chính quyền địa phương liên quan và kịp thời loại bỏ những tác động tiêu cực phát sinh".
Tượng đài ghi nhận đóng góp của Bắc Kinh đối với kênh đào Panama bị tháo dỡ vào cuối tuần qua theo lệnh của nhà chức trách địa phương, với lý do công trình bị hư hại kết cấu và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Kênh đào Panama. Ảnh: Zuma Press
Phát ngôn viên Lin Jian nhấn mạnh tượng đài vốn là biểu tượng cho tình hữu nghị lâu đời giữa Trung Quốc và Panama. Theo ông Lin, tượng đài ghi nhận những đóng góp của các công nhân Trung Quốc đã vượt đại dương tới Panama vào thế kỷ XX để tham gia xây dựng tuyến đường sắt nối 2 đại dương và kênh đào Panama, trong đó nhiều người đã phải trả giá bằng mạng sống trong quá trình thi công.
"Tượng đài này cũng là sự ghi nhận quá trình người Trung Quốc hòa nhập cộng đồng địa phương. Do đó, việc phá dỡ mang tính cưỡng ép là hành động có tính chất đặc biệt nghiêm trọng" – ông Lin Jian quả quyết - "Hành động này gây tổn thương sâu sắc đến tình cảm của cộng đồng người Hoa đông đảo tại Panama, đồng thời đi ngược lại xu thế chung của tình hữu nghị Trung Quốc – Panama".
Nhà ngoại giao Trung Quốc cho rằng việc phá dỡ tượng đài "gây phẫn nộ trong dư luận Panama", nhấn mạnh Tổng thống Panama Jose Raul Mulino cũng "công khai chỉ trích" động thái này. "Văn phòng tổng thống Panama đã ra lệnh phải ngay lập tức xây dựng lại tượng đài tại vị trí ban đầu" - ông nói.
Tượng đài bị tháo dỡ theo lệnh của văn phòng thị trưởng Arraiján, một địa phương nằm gần cửa ngõ Thái Bình Dương của kênh đào.
Văn phòng thị trưởng Arraiján cho hay tượng đài được xây dựng năm 2004 bị tháo dỡ do xuất hiện hư hỏng kết cấu, tiềm ẩn "rủi ro".
Kênh đào Panama là một trong những tuyến đường thương mại hàng hải quan trọng nhất thế giới, bao gồm đối với Mỹ, với khoảng 40% tổng số tàu container của Washington đi qua tuyến đường thủy này.
Theo ước tính, khoảng 5% lưu lượng hàng hải toàn cầu đi qua kênh đào Panama. Mỹ là nước sử dụng nhiều nhất với 74%, tiếp theo là Trung Quốc với 21%.
Kênh đào dài 82 km này nối Thái Bình Dương với Đại Tây Dương, rút ngắn đáng kể hành trình giữa hai khu vực và cho phép tàu thuyền không phải vòng qua tuyến đường dài, nguy hiểm quanh cực Nam Nam Mỹ.
Kênh đào Panama do Mỹ xây dựng, hoàn thành năm 1914, được bàn giao toàn bộ quyền quản lý cho chính quyền Panama vào ngày 31-12-1999 nhưng với điều kiện trung lập và mở cửa cho tàu thuyền của mọi quốc gia.
