Năm 2025, Trung Quốc ghi nhận tỷ lệ sinh thấp nhất trong lịch sử khi dân số giảm năm thứ 4 liên tiếp.
Theo báo cáo của Cục Thống kê Trung Quốc ngày 19/1, tỷ lệ sinh giảm xuống còn 5,63 ca sinh trên 1.000 người vào năm 2025, thấp hơn mức đáy năm 2023 là 6,39 ca sinh trên 1.000 người. Diễn biến này cho thấy sự gia tăng nhẹ về số ca sinh vào năm 2024 chỉ là ngoại lệ chứ không phải là sự đảo ngược của xu hướng giảm kéo dài từ năm 2016.
Dù tỷ lệ sinh giảm, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5% trong năm 2025, khớp với mục tiêu của chính phủ là “khoảng 5%”.
Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm đạt mục tiêu, nhưng số liệu sinh giảm lại giáng một đòn mạnh vào những nỗ lực của Bắc Kinh nhằm đảo ngược tác động của chính sách “một con” được áp dụng hàng thập kỷ.
Theo số liệu, năm ngoái có 7,92 triệu trẻ sơ sinh tại Trung Quốc được sinh ra, trong khi số ca tử vong lên tới 11,31 triệu, dẫn đến tổng dân số giảm 3,39 triệu người. Dân số Trung Quốc dự kiến đạt 1,4 tỷ người vào năm 2025, nhiều thứ 2 sau Ấn Độ.
Thách thức nhân khẩu học của Trung Quốc
Giới chức Trung Quốc xem sự thay đổi về nhân khẩu học là một thách thức lớn, khi lực lượng lao động của đất nước đang thu hẹp và số người hưởng lương hưu ngày càng tăng.
Việc kiểm soát dân số nghiêm ngặt theo chính sách “một con”, được bãi bỏ vào năm 2016, cùng với quan điểm về hôn nhân thay đổi, đô thị hóa và chi phí nuôi dạy con cái ngày càng tăng, đã khiến tỷ lệ sinh giảm nhanh chóng.
Số liệu cho thấy, tình trạng già hóa dân số Trung Quốc ngày càng trầm trọng hơn vào năm 2025, với dân số trên 60 tuổi đạt 323 triệu người, chiếm 23% dân số, tăng 1 điểm phần trăm so với năm 2024.
Theo dự báo của Liên Hợp Quốc, đến năm 2100, một nửa dân số nước này có thể trên 60 tuổi, có thể gây ra những hệ quả sâu rộng, không chỉ đối với nền kinh tế Trung Quốc mà còn cả tham vọng cạnh tranh với Mỹ.
Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh tầm quan trọng của “an ninh dân số” và coi “phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao” là ưu tiên quốc gia. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đã chỉ đạo thúc đẩy tự động hóa và ngành công nghiệp sản xuất trong nước, thay thế lao động con người bằng robot.
Năm ngoái, Trung Quốc đã triển khai thêm các biện pháp hỗ trợ tỷ lệ sinh, như cấp hỗ trợ tiền mặt hàng năm cho các gia đình có con dưới 3 tuổi, đơn giản hóa thủ tục đăng ký kết hôn và miễn học phí mầm non đối với các cơ sở công lập.
Các nhà phân tích dự đoán sẽ có thêm nhiều chính sách hoặc biện pháp khuyến sinh và kết hôn trong năm tới. Tuy nhiên, nhiều người tin rằng việc ngăn chặn đà suy giảm này là điều không thể, đặc biệt khi giới trẻ phải vật lộn tìm việc làm và đối mặt với chi phí nuôi dạy con cái cao. Gánh nặng nuôi dạy con cái không đồng đều cũng được cho là lý do khiến nhiều phụ nữ trẻ không muốn sinh con.
Tham khảo: CNN, SCMP
